Supreme Court quashes appeal judgment for remand due to failure to address case essence under Civil Procedure Code. The appeal court remanded the case without fully clarifying the reasons, citing both lack of accounting and inability to prove additional works. The Supreme Court held that vague reasoning does not equate to failure to recognize the case essence, as the first instance court did conduct evidence and legal assessment. However, the Supreme Court found the appeal court's reasoning insufficient and quashed the judgment for remand under Article 386 § 4 of the Civil Procedure Code. The appeal court failed to precisely explain why the first-instance judgment was set aside, citing both lack of accounting and the plaintiff's inability to prove additional works. The Supreme Court ruled that vague reasoning does not equate to failure to recognize the case essence, as the first instance court did conduct evidence and legal assessment. However, the Supreme Court found the appeal court's reasoning insufficient and quashed the judgment for remand under Article 386 § 4 of the Civil Procedure Code. The appeal court failed to precisely explain why the first-instance judgment was set aside, citing both lack of accounting and the plaintiff's inability to prove additional works. The Supreme Court ruled that vague reasoning does not equate to failure to recognize the case essence, as the first instance court did conduct evidence and legal assessment. However, the Supreme Court found the appeal court's reasoning insufficient and quashed the judgment for remand under Article 386 § 4 of the Civil Procedure Code.

Sygn. akt II CZ 37/14 POSTANOWIENIE Dnia 25 września 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Kwaśniewski SSA Barbara Trębska w sprawie z powództwa Syndyka masy upadłości M. – B. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w R. przeciwko G. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 września 2014 r., zażalenia strony pozwanej na wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 11 grudnia 2013 r. uchyla zaskarżony wyrok. 2

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 20 lutego 2013 r. oddalił powództwo Syndyka Masy Upadłości M.-B. spółka z o.o. z siedzibą w R. w sprawie przeciwko G. spółka z o.o. z siedzibą w K., o zapłatę. Powód dochodził zapłaty za wykonanie prac związanych z realizacją umowy zawartej z pozwaną. Sąd Okręgowy uznał, że powód nie wykazał, iż prace za które domaga się zapłaty nie były objęte umową. Ponadto powód nie zgłosił tych robót jako dodatkowych w ramach procedury przewidzianej w umowie. Na skutek apelacji powoda Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 11 grudnia 2013 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd przyjął, że roboty za które powód żąda wynagrodzenia zostały wykonane przy akceptacji pozwanego, który korzysta z efektów tych prac. Powód nie miał obowiązku szczegółowego sprawdzania dostarczonej dokumentacji. Tym samym do żądania pozwu powinny znaleźć zastosowanie przepisy art. 410 § 1 k.c. w zw. z art. 405 k.c. Brak rozważenia rozliczenia robót przez sąd I instancji oznacza nierozpoznanie „de facto" istoty sprawy. Orzeczenie to zaskarżył pozwany, zarzucając naruszenie art. 386 § 4 k.p.c., art. 233 k.p.c. oraz art. 378§1 k.p.c. Pozwany wniósł o uchylenie w całości wyroku Sądu Apelacyjnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 386 § 4 k.p.c., poza wypadkami określonymi w § 2 i 3, sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Treść omawianych przepisów wskazuje, że możliwość uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji została ograniczona wyłącznie do sytuacji wyczerpująco w tych przepisach wymienionych. Oznacza to, że nie ma podstawy do dokonywania wykładni rozszerzającej przesłanki „nierozpoznania istoty sprawy" (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2012 r., II CZ 141/12, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2013 r., 3 II CZ 193/12 niepubl.).

Powyższy wniosek wynika również z właściwości postępowania apelacyjnego, które obejmuje merytoryczne rozpoznanie sprawy. Sąd odwoławczy, kontynuując postępowanie przed sądem pierwszej instancji, rozpoznaje sprawę na nowo w sposób w zasadzie nieograniczony. W rozpoznawanej sprawie Sąd Apelacyjny nie wyjaśnił precyzyjnie przyczyn uchylenia wyroku i przekazania sprawy Sądowi Okręgowego do ponownego rozpoznania. W jednym fragmencie uzasadnienia wskazał bowiem na brak rozliczenia robót objętych żądaniem pozwu, zaś w innym fragmencie uzasadnienia wskazuje na uniemożliwienie powodowi wykazania, że wykonał roboty dodatkowe nie objęte zakresem umowy.

Jednak bez względu na tą niejasność nie można przyjąć, że w sprawie zachodzą podstawy do uchylenia wyroku na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. W szczególności trzeba podkreślić, że samo niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy nie jest równoznaczne z nierozpoznaniem jej istoty (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 22 kwietnia 1999 r., II UKN 589/98, OSNP 2000, nr 12, poz. 483). Sąd I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe dotyczące dochodzonego roszczenia, odniósł się do szeregu kwestii prawnych podnoszonych przez strony w toku postępowania, dokonał na tej podstawie oceny prawnej żądania częściowo zaakceptowanej przez Sąd Apelacyjny.

Jak można mniemać z uzasadnienia tego Sądu jedyny brak jaki podniósł to zaniechanie dowodu z opinii biegłego na okoliczność czy wykonane roboty były objęte umową i jaka jest ich wartość. Z uwagi na podniesione wyżej właściwości postępowania apelacyjnego, ten dowód mógł zostać przeprowadzony przez Sąd II instancji. Braki w zakresie ustaleń faktycznych nie są zatem tak rozległe i na tyle determinujące treść rozstrzygnięcia, aby można było uznać, że przeprowadzenie przez Sąd Apelacyjnej uzupełniającego postępowania dowodowego będzie równoznaczne z rozpoznaniem sprawy w jednej tylko instancji.

Uznając zarzut naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. za uzasadniony, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżony wyrok, a orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego 4 pozostawił, zgodnie z 108 § 2 w zw. z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c., Sądowi Apelacyjnemu.