Supreme Court dismisses claim for state compensation as obviously unfounded due to clear legal error in labor contract termination. The court ruled the lower court's decision was legally sound based on established doctrine regarding the delivery of declarations of will.

Sygn. akt I BP 2/10 POSTANOWIENIE Dnia 12 maja 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Małgorzata Gersdorf w sprawie z powództwa B. K. przeciwko M. M. - Gospodarstwu Ogrodniczemu Zakładowi "P." w P. o zapłatę odszkodowania, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 maja 2010 r., skargi powódki o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia - wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 24 czerwca 2008 r., odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania.

Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2008 r., Sąd Rejonowy w P. zasądził na rzecz powódki odszkodowanie w związku z niezgodnym z prawem rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia bez winy pracownika, tj. rozwiązaniem przedwczesnym. Apelację od tego wyroku wniósł pozwany pracodawca, dowodząc, że złożył skutecznie oświadczenie woli po upływie okresu ochronnego, o którym mowa w art. 53 § 1 ust. 1 k.p. Pozwany pracodawca wskazał, że data rozwiązania stosunku pracy jest data zapoznania się pracownika z pismem zawierającym przedmiotowe oświadczenie woli (art. 61 k.c.).

Sąd Okręgowy – Sąd Pracy w K. podzielił argumenty apelującego i wyrokiem z dnia 24 czerwca 2008 r., powództwo oddalił. 2 Powódka wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku SO w K. z dnia 24 czerwca 2008 r. zaskarżając wyrok w całości. W skardze podkreślono, że wyrok Sądu Okręgowego jest wadliwy. Oczywista wadliwość dotyczy – zdaniem skarżącego – mylnego zastosowania art. 61 k.c. w zw. z art. 300 k.p. i art. 53§1 pkt 1 k.p.; art. 99 k.c. i art. 104 k.c. Powódka wskazała, że poniosła szkodę wobec niezasądzenia na jej rzecz odszkodowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sprawa rozpatrywana jest z uwzględnieniem przepisów dotyczących nie skargi kasacyjnej, lecz skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Skarga taka jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia szczególnego rodzaju. Jest środkiem prawnym służącym nie wzruszeniu prawomocnego orzeczenia, lecz kontroli legalności zaskarżonego orzeczenia w związku z możliwością ubiegania się o przyznanie od Państwa (Skarbu Państwa) odszkodowania za szkodę wyrządzona wydaniem prawomocnego orzeczenia (art. 4171 § 2 k.c.). Istnieją pewne analogie między tą skargą a skargą kasacyjną.

Przede wszystkim obie skargi są instrumentem kontroli legalności orzeczeń. Jednakże skargi te nie są tożsame. Skarga, o której mowa w art. 4241 k.p.c. wymaga oceny, że kwestionowane orzeczenie jest niezgodne z prawem. Natomiast skarga kasacyjna może wynikać tylko z zarzutu naruszenia prawa. Orzeczenie niezgodne z prawem – w rozumieniu art. 4241 k.p.c. w związku z art. 4171 § 2 k.c. – to orzeczenie nie tylko naruszające prawo, ale orzeczenie, które jest sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami i z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo zostało wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawniczej.

A zatem stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia to nie tylko stwierdzenie jego obiektywnej bezprawności, lecz dodatkowo konieczność dokonania oceny, że 3 orzeczenie to jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo zostało wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawniczej (wyrok Sądu Najwyższego z 24 lipca 2006 r., I BP 1/06).

Dla uzasadnienia rozstrzygnięcia zapadłego w niniejszej sprawie kwestią kluczową jest ustalenie daty rozwiązanie stosunku pracy w trybie natychmiastowym bez winy pracownika. Jest oczywistym, że data ta nie może wyprzedzać dojścia do wiadomości pracownika oświadczenia woli pracodawcy o rozwiązaniu stosunku pracy. Taka teza nie może być kwestionowana. A zatem jej zanegowanie w skardze wymaga oceny, że skarga jest oczywiście bezzasadna. Stąd orzeczenie Sądu Okręgowego jest prawidłowe i nie przeczy wskazanym w skardze przepisom. Co więcej orzeczenie to wynika z powszechnie przyjętych rozwiązań prawnych dotyczących składania oświadczeń woli i ugruntowanej w nauce polskiej teorii doręczenia oświadczenia woli jego adresatowi.

Zgodnie z art. 424 9 k.p.c. Sąd Najwyższy odmawia przyjęcie do rozpoznania skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jeśli skarga jest oczywiście bezzasadna. Oceny, czy skarga jest „oczywiście bezzasadna", należy dokonywać w powiązaniu z pojęciem „niezgodności orzeczenia z prawem", skoro jest ono elementem konstrukcyjnym skargi (art. 4245 § 1 pkt 3 i 6 k.p.c.). Orzeczenie niezgodne z prawem - w rozumieniu art. 4241 k.p.c. w związku z art. 4171 § 2 k.c. - to orzeczenie, które jest sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami i z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo zostało wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawniczej.

Takie definiowanie pojęcia „orzeczenie niezgodne z prawem" wynika ze specyfiki władzy sądowniczej oraz jej ustroju i w konsekwencji konieczności formułowania autonomicznej, swoistej definicji bezprawności jako przesłanki odpowiedzialności państwa za szkodę wyrządzoną orzeczeniem sądowym. W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości podkreśla się, że szczególne funkcje wypełniane w państwie przez sądy oraz zasada pewności prawa powodują, że państwo może ponieść odpowiedzialność za szkodę 4 wyrządzoną orzeczeniem sądowym tylko wtedy, gdy sąd naruszył prawo w sposób oczywisty, w przypadku bowiem wykonywania władzy dyskrecjonalnej niezbędny jest pewien margines błędu, którego popełnienie nie może rodzić odpowiedzialności odszkodowawczej państwa (wyrok ETS z dnia 30 września 2003 r., w sprawie C- 224/01, Gerhard Koebler przeciwko Austrii).

Również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 4 grudnia 2001 r., SK 18/00 (OTK 2001 nr 8, poz. 256), zwrócił uwagę, że stan prawny wynikający z wykładni art. 77 ust. 1 Konstytucji nie może być rozumiany jako stworzenie podstawy prawnej do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych w odniesieniu do każdego wadliwego orzeczenia sądowego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 kwietnia 2008 r., II BP 62/07, niepublikowane). Przyjąć zatem należy, że bezzasadność skargi jest oczywista, gdy już z jej treści, bez głębszej analizy i jurydycznych dociekań, wynika, że nie zostałaby uwzględniona, czyli Sąd Najwyższy oddaliłby ją (por. postanowienie SN z dnia 26 sierpnia 2008 r.

III BP 3/08 - OSNP 2010/1-2/13). Niewątpliwie ad casum w dacie otrzymania pisma (co nie jest sporne między stronami) powódka otrzymała oświadczenie woli o rozwiązaniu stosunku pracy, dopiero w tej dacie mogła się z nim zapoznać i z tą data stosunek pracy uległ rozwiązaniu. Oznacza to, iż rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego jest trafne, nie wymaga szczególnie finezyjnych interpretacji prawa, a wynika z powszechnie przyjętych ocen i poglądów doktryny na temat oświadczeń woli i ich składania. Zanegowanie tez i wykładni powszechnie przyjętych przez naukę i judykaturę powoduje - zdaniem sądu orzekającego w niniejszej sprawie - że skarga opierająca swe wywody tylko na kwestionowaniu tych tez i interpretacji jest oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 424 9 k.p.c. Z tych względów na zasadzie art. 4249 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.