Supreme Court dismisses appeal rejecting appeal for retrial based on unconstitutional civil procedure cost rule.

Sygn. akt V CZ 109/07 POSTANOWIENIE Dnia 19 grudnia 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Barbara Myszka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk SSA Michał Kłos w sprawie ze skargi "E." S.A. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 21 września 2006 r., sygn. akt [...] w sprawie z powództwa Szpitala Specjalistycznego w L. przeciwko "E." S.A. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 grudnia 2007 r., zażalenia skarżącej "E." S.A. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 20 lipca 2007 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 20 lipca 2007 r.

Sąd Apelacyjny odrzucił skargę pozwanej o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 21 września 2006 r., wydanym w sprawie z powództwa Szpitala Specjalistycznego w L. przeciwko spółce „E.” S.A. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny stwierdził, że w skardze o wznowienie pozwana, powołując się na podstawę z art. 4011 k.p.c., zakwestionowała zawarte w zaskarżonym wyroku postanowienie o kosztach procesu i domagała się jego zmiany w sposób wskazany w skardze.

Podniosła przy tym, że wyrokiem z dnia 27 marca 2007 r., SK 3/05 (OTK-A 2007, nr 3, poz. 32), Trybunał Konstytucyjny uznał art. 39318 § 2 k.p.c., w brzmieniu obowiązującym do czasu jego uchylenia przez art. 1 pkt 11 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2005 r., Nr 13, poz. 98), w zakresie, w jakim uniemożliwia zaskarżenie postanowienia w przedmiocie kosztów procesu zasądzonych po raz pierwszy przez sąd drugiej instancji, za niezgodny z art. 78 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Złożona skarga – stwierdził Sąd Apelacyjny – nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia (art. 410 § 1 k.p.c.). Zgodnie z art. 4011 k.p.c., można żądać wznowienia postępowania w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Z przepisu tego wynika, że przesłanką wznowienia jest orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego będącego podstawą orzeczenia i wiążąca się z tym faktem utrata mocy obowiązującej tego aktu.

Pozwana wniosła o wznowienie w zakresie orzeczenia o kosztach, powołując się na stwierdzoną przez Trybunał Konstytucyjny niezgodność art. 39318 § 2 k.p.c. z Konstytucją. Przepis ten nie stanowił jednak podstawy zawartego w zaskarżonym wyroku orzeczenia o kosztach, Sąd Apelacyjny postanowił 3 bowiem o kosztach na podstawie art. 101 k.p.c. Uchylony na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego art. 39318 § 2 k.p.c. określał jedynie przesłanki zaskarżenia postanowienia, stąd stwierdzenie jego niezgodności z Konstytucją nie skutkowało odpadnięciem podstawy orzeczenia o kosztach.

Innymi słowy, pozostawało bez znaczenia dla oceny możliwości wzruszenia tego rozstrzygnięcia. W zażaleniu skarżąca zarzuciła Sądowi Apelacyjnemu błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 4011 k.p.c. przez przyjęcie, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 marca 2007 r., SK 3/05, nie może stanowić w niniejszej sprawie podstawy wznowienia postępowania. W konkluzji żaląca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rozważanie zarzutów żalącej trzeba rozpocząć od przypomnienia regulacji zawartej w art. 39318 § 2 k.p.c., który wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 marca 2007 r., SK 3/05, w zakresie w jakim uniemożliwia zaskarżenie postanowienia w przedmiocie kosztów procesu zasądzonych po raz pierwszy przez sąd drugiej instancji, uznany został za niezgodny z art. 78 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji (Dz.U. z 2007 r. Nr 61, poz. 418, OTK-A 2007, nr 3, poz. 32). Przepis ten stanowił, że w sprawach, w których przysługuje kasacja, zażalenie przysługuje także na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 392, a także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.

Został on uchylony przez art. 1 pkt 11 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98), która weszła w życie z dniem 6 lutego 2005 r. W świetle art. 4011 k.p.c., podstawą wznowienia postępowania może być orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, jeżeli dotyczy ono tego aktu normatywnego, który stanowił podstawę wydanego orzeczenia.

Jak podkreślił Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 12 października 2007 r., IV CZ 44/07 (niepubl.), merytoryczne rozstrzygnięcie przez Trybunał Konstytucyjny problemu zgodności z Konstytucją zaskarżonej treści normatywnej jest zawsze 4 orzeczeniem o zgodności z Konstytucją tego przepisu, nie odnosi się natomiast i nie wywiera skutku w stosunku do innych przepisów, nawet zbieżnych lub tożsamych z normą objętą sentencją wyroku (zob. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 października 1998 r., SK 3/98, OTK 1998, nr 5, poz. 69 i z dnia 9 listopada 2005 r., P 11/05, OTK-A 2005, nr 10, poz. 113).

Mając na względzie to stanowisko trzeba podkreślić, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 marca 2007 r., SK 3/07, nie wywiera skutku w stosunku do obowiązującego art. 3941 § 2 k.p.c. Nie dotyczy także – wbrew odmiennym zapatrywaniom żalącej – zawartego w zaskarżonym wyroku orzeczenia o kosztach wydanego na podstawie art. 101 k.p.c. Konkludując, trzeba zgodzić się z oceną Sądu Apelacyjnego i stwierdzić, że wniesiona skarga nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia (art. 410 § 1 k.p.c.). Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. postanowił, jak w sentencji.