Polish Supreme Court dismissed a late appeal for legal error due to procedural defects and lack of proven damage.
Legislator summary
AI generatedThe Polish Supreme Court rejected a complaint filed by a party challenging a final court order establishing a necessary easement. The appellant argued the lower court's decision violated legal rights, but the Supreme Court found the complaint procedurally inadmissible because it was filed after the two-year statutory deadline and failed to demonstrate specific, proven damage. Consequently, the court ruled that the appeal could not be entertained under the strict requirements for such extraordinary remedies.
Legislator headnote
AI generatedArt. 4245 § 1 k.p.c.; Art. 4246 § 1 k.p.c.; Art. 4248 § 1 k.p.c.: A complaint for legal error against a final judgment is an exceptional remedy requiring strict construction, and its admissibility depends on proving specific damage and demonstrating that no other legal remedies are available.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt IV CNP 190/07 POSTANOWIENIE Dnia 20 grudnia 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jan Górowski w sprawie skargi uczestnika postępowania P.D. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 11 sierpnia 2005 r., sygn. akt [...], w sprawie z wniosku A.C. przy uczestnictwie J.S., E.S., P.D., J.C. oraz Skarbu Państwa - Gminy i Miasta N. o ustanowienie służebności drogi koniecznej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 grudnia 2007 r., odrzuca skargę i odstępuje od obciążenia uczestnika P.D. kosztami postępowania skargowego. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2005 r.
Sąd Okręgowy w Ł. oddalił apelację uczestnika P.D. od postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. ustanawiającego drogę konieczną. Uczestnik ten wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem tego prawomocnego orzeczenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu w zasadzie drugiej instancji, kończącego postępowanie w sprawie wydanego począwszy od dnia 1 września 2004 r. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 2005 r., l CNP 1/05, i uchwałę siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2005 r., III CZP 1/05, OSNC 2006, nr 5, poz. 78, której nadano moc zasady prawnej).
Oznacza to możliwość wniesienia skargi od prawomocnych wyroków, nakazów zapłaty, postanowień co do istoty sprawy wydanych w postępowaniu nieprocesowym oraz od postanowień, tzw. formalnych kończących postępowanie w sprawie. Skarga jest nie tylko środkiem nowym, ale - jak podkreślono w literaturze - wyjątkowym w skali europejskiej. Zasadą bowiem jest, że prawomocność, tworzy nowy stan prawny pomiędzy stronami, jak też sanuje wszelkie ewentualne naruszenia prawa, którymi orzeczenie ewentualnie jest dotknięte. Z tego względu wszystkie jej wymagania konstrukcyjne określone w art. 4245 § 1 k.p.c. należy interpretować ściśle.
Do nich należy uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia którego dotyczy (pkt 4). Uwzględnienie bowiem skargi i stwierdzenie, że prawomocne orzeczenie jest niezgodne z prawem, ma charakter prejudykatu, gdyż stwarza możliwość dochodzenia od państwa odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez jego wydanie. Spełnienie tego wymagania polega na wskazaniu rodzaju i rozmiaru szkody. Wywód ten powinien także zawierać 3 informację dotyczącą czasu jej powstania i określać związek przyczynowy z wydaniem orzeczenia niezgodnego z prawem.
Nie jest spełnieniem tego wymagania odwołanie się - jak uczyniła to skarżący - do szkody niesprecyzowanej, hipotetycznej, czy też mogącej powstać w przyszłości (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC 2006 nr 1, poz. 16) 28/05, z dnia 31 stycznia 2006 r., IV CNP 38/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 141 i z dnia 27 października 2005 r., V CNP 28/05 niepublikowane). Kolejnym wymaganiem konstrukcyjnym, którego skarga nie spełnia jest „wykazanie że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie jest możliwe" (art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c.).
W judykaturze ukształtowany jest pogląd, że aby je spełnić nie wystarczy wskazać, że od zaskarżonego orzeczenia nie przysługuje skarga kasacyjna i skarga o wznowienie postępowania. Należy w tym zakresie przedstawić wyczerpujący wywód i oprzeć go na przekonywującym uzasadnieniu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2006 r., III CNP 23/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 140). Skarga nie zawiera tego elementu, a dopiero w piśmie procesowym z dnia 1 listopada 2007 r. stanowiącego odpowiedź skarżącego na stanowisko Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, wskazano jedynie, że przedmiotowe postanowienie nie podlegało zaskarżeniu skargą kasacyjną.
Skarga została także wniesiona po terminie (art. 4246 § 1 k.p.c.), tj. upływie dwóch lat od dnia uprawomocnienia się zaskarżonego postanowienia, gdyż stało się ono prawomocne z datą jego wydania (por. np. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1993 r., l CRN 19/93, OSNCP 1993, nr 11, poz. 205, z dnia 8 sierpnia 1995, II CRN 83/95, OSNC 1995, nr 11, poz. 167 oraz z dnia 26 września 1995, III CKU 3/96, OSNC 1997, nr 2, poz. 22). Próba wniesienia niedopuszczalnego środka zaskarżenia nie ma bowiem wpływu na datę uprawomocnienia się orzeczenia.
Sporządzenie skargi objęte zostało przymusem adwokacko - radcowskim. W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez fachowego pełnomocnika także w zakresie czynności procesowych związanych 4 z tym postępowaniem podejmowanych przed sądem niższej instancji, co wynika wprost z treści art. 871 § 1 k.p.c. Z tych względów skarga podlegała odrzuceniu (art. 4248 § 1 k.p.c.). Mając na uwadze szczególny charakter sprawy, odstąpiono od obciążenia uczestnika kosztami postępowania skargowego (art. 102 k.p.c.).