Supreme Court dismisses appeal when cassation claim value is lower than statutory threshold. The court rejects the applicant's inflated valuation. The court determines the claim value is binding only for the first instance. The court holds that the Supreme Court may verify the claimed value independently. The court rules that the Supreme Court is not bound by the parties' valuation. The court concludes that the appeal was inadmissible due to insufficient value. The court emphasizes that the Supreme Court must verify the claim value. The court notes that the Supreme Court can ignore procedural value rules. The court states that the Supreme Court has independent authority. The court affirms that the Supreme Court is not bound by lower court valuations.

Sygn. akt III CZ 88/06 POSTANOWIENIE Dnia 15 grudnia 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marek Sychowicz (przewodniczący) SSN Hubert Wrzeszcz SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca) w sprawie z wniosku T.K. przy uczestnictwie [...] o dział spadku i zniesienie współwłasności, po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 grudnia 2006 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 28 lipca 2006 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 2 lipca 2006 r. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy na postanowienie tego Sądu z dnia 31 marca 2006 r.

W uzasadnieniu - między innymi - wyjaśnił, że wnioskodawca wprawdzie określił wartość zaskarżenia kasacyjnego na 180 000 zł, czyli kwotę mieszczącą się w granicach zakreślonych w art. 5191 §2 k.p.c., jednak uczynił to nieprawidłowo; w rzeczywistości wartość przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego była niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych. W zażaleniu na postanowienie z dnia 2 lipca 2006 r. wnioskodawca zarzucił Sądowi Okręgowemu wadliwe określenie wartości przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W tzw. sprawach działowych obowiązek podania we wniosku o wszczęcie postępowania wartości przedmiotu sprawy (art. 511 w związku z art. 187 § 1 pkt 1 i art. 19 § 2 k.p.c.), a w apelacji - wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 368 § 2 w związku z art. 19 § 2 i art. 13 § 2 k.p.c.), został zmodyfikowany przez art. 684, 567 §3 i art. 619 § 1 k.p.c. Zgodnie z tymi przepisami, ustalenie wartości dzielonego majątku należy do sądu. Sąd meriti powinien więc zawsze tę wartość ustalić, działając z urzędu. Nigdy nie jest wiążące dla niego w tym względzie stanowisko współwłaścicieli (współuprawnionych).

Podobnie przedstawia się określenie wartości przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego. Uczestnik postępowania działowego wnosząc skargę kasacyjną powinien wskazać w niej, zgodnie z art. 3984 § 2 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c., wartość przedmiotu zaskarżenia. Wskazana wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest jednak wiążąca dla sądu drugiej instancji, ani dla Sądu Najwyższego. Sądy te mogą poddać ją weryfikacji na podstawie akt sprawy z pominięciem zasad określonych w art. 25 i 26 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego: z dnia 24 maja 2001 r., IV CZ 20/01, nie publ., z dnia 21 listopada 2001 r., I CZ 152/01, LEX nr 54322, i z dnia 6 listopada 2002 r., III CZ 98/02, OSNC 2004, nr 1, poz. 11).

Praktyczne znaczenie możliwości tej weryfikacji ujawnia się w szczególności 3 w przypadkach oczywiście nieprawidłowego wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia w zamiarze zapewnienia sobie dostępu do postępowania kasacyjnego (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2006 r., IV CR 34/06, nie publ.). W tzw. sprawach działowych wartością przedmiotu zaskarżenia jest wartość konkretnego interesu, np. rzeczy lub praw, których objęcie lub nieobjęcie podziałem skarżący kwestionuje (por. np. powoływane już postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2002 r., III CZ 98/02).

Z reguły – nawet gdy orzeczenie zakwestionowano w całości – wartość ta nie przekracza wartości udziału skarżącego uczestnika. Tylko wyjątkowo jest inaczej, na przykład wtedy, gdy uczestnik podważa zasadę podziału (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 kwietnia 2002 r., II CZ 25/02, LEX nr 54494, oraz z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZ 153/02, OSNC 2004, nr 4, poz. 60). W apelacji wnioskodawca zaskarżył postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 13 lipca 2005 r., ustalające wartość działu spadku i zniesienia współwłasności na kwotę 66 139,76 zł., jedynie w części przyznającej T.K. na wyłączną własność działkę nr [...]/3 oraz T.K. i B.K. na współwłasność działkę nr [...]/2.

Postanowieniem z dnia 31 marca 2006 r. Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy. W skardze kasacyjnej wnioskodawca zaskarżył postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 31 marca 2006 r. w całości. W tej sytuacji jest więc oczywiste, że – tak jak przyjął Sąd Okręgowy – wartość zaskarżenia kasacyjnego nie osiągnęła progu określonego w art. 5191 § 2 k.p.c. Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji (art. 39814 w związku z art. 3941 k.p.c.).