Appeal dismissed; public business register facts cannot justify retrial under Polish Civil Procedure Code.

Sygn. akt III CZ 34/06 POSTANOWIENIE Dnia 28 czerwca 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Zbigniew Strus (sprawozdawca) w sprawie ze skargi Z.W. i J.W. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnymi wyrokami: Sądu Okręgowego w K. z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt [...] i Sądu Apelacyjnego z dnia 8 listopada 2005 r., sygn. akt [...], w sprawie z powództwa M.G., R.Z. i B.J. przeciwko Z.W. i J.W. o ustalenie, po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 czerwca 2006 r., zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 8 lutego 2006 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę pozwanych Z.W. i J.W. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem tego sądu z 8 listopada 2005 r. sygn. [...].

W skardze wskazali jako podstawę, wykrycie okoliczności faktycznych i dowodów mających wpływ na wynik sprawy. Nowości te polegały na ujawnieniu się, że powodowie w dniu podpisywania umowy najmu lokalu z 1 kwietnia 1998 r., na tle której doszło do sporu, nie byli wpisani jako przedsiębiorcy w ewidencji działalności gospodarczej Urzędu Miasta, gdyż z uzyskanego przez nich zaświadczenia wynika, że wspólnicy spółki cywilnej „A.”, występujący po stronie powodowej M.G. i R.Z., rozpoczęli działalność gospodarczą dopiero 5 maja 1998 r., a ponadto wynika, że występujący w charakterze powoda B.J. nie był w ogóle wspólnikiem tej spółki.

Podstawą rozstrzygnięcia było ustalenie, że wskazana przez skarżących podstawa nie istniała, ponieważ ewidencja działalności gospodarczej jest jawna, a wpis dotyczący działalności gospodarczej dwóch wymienionych powodów, na który powołują się pozwani, był dokonany 28 marca 2001 r., tj. przed zakończeniem postępowania w sprawie [...]. W zażaleniu na wymienione postanowienie pozwani wnoszą o jego uchylenie i zasądzenie kosztów procesu postępowania zażaleniowego, zarzucając niewłaściwe zastosowanie art. 403 § 2 k.p.c. przez przyjęcie, że powołane w skardze nowe fakty i dowody strona pozwana powinna znać a tym samym nie mogą stanowić ustawowej podstawy wznowienia postępowania.

Skarżący twierdzą, że umowa spółki cywilnej „A.” była niedostępna, ponieważ urzędy odmówiły jej wydania, dlatego pozwani nie mogli skorzystać z tego dowodu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Jawność ewidencji regulują przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807), która weszła w życie w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji zakończonego prawomocnym wyrokiem (por. art. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2004 r. nr 173 poz. 1808). Zgodnie z art. 24 ust. 1 i 2, art. 25 ust. 1 i 2 oraz 27 ust. 2 pkt 6 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, ewidencja jest jawna i każdy ma prawo dostępu do danych zawartych w ewidencji i do przeglądania akt ewidencyjnych przedsiębiorcy wpisanego do ewidencji.

Dla przedsiębiorcy wpisanego do ewidencji prowadzi się akta obejmujące w szczególności dokumenty stanowiące podstawę wpisu. Jeżeli przepis szczególny nakazuje zgłoszenie określonych danych organowi ewidencyjnemu lub wpisanie ich do ewidencji, a dane te nie podlegają według przepisów ustawy wpisowi, dokumenty zawierające te dane składa się do akt ewidencyjnych. Wniosek o dokonanie wpisu do ewidencji zawiera m. in. informacje o umowie spółki cywilnej, jeżeli taka została zawarta. Przedstawiony stan prawny nie pozostawia wątpliwości co do istnienia okoliczności i dowodów, do których pozwani przywiązują znaczenie w skardze o wznowienie jeszcze w toku postępowania pierwszoinstancyjnego właściwego do prowadzenia postępowania dowodowego.

Skarżący prezentują stanowisko oparte na rozszerzającej wykładni językowej art. 403 § 2 k.p.c. według której wykrycie oznacza każde zapoznanie się z dowodem (jeżeli jest to dokument) bez względu na obiektywne możliwości dokonania tego wcześniej. Wykładnia taka nie może być akceptowana. Przepisy art. 3 k.p.c., art. 217 § 2 k.p.c. oraz art. 381 k.p.c. wskazują, że stronę procesu obciążają skutki jej opieszałości. Jeżeli nowości zgłaszane wskutek niedbalstwa mogą być pominięte przez sąd drugiej instancji, tym bardziej niedopuszczalne byłoby uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania prawomocnie zakończonego, jeżeli skarżący składa dowód w postaci wypisu z jawnego rejestru publicznego.

Należy zauważyć, że przeszkodą w powołaniu się na ten dowód miała być odmowa wydania odpisu umowy spółki cywilnej, tymczasem zaświadczenia wydane w dniu 9 grudnia 2005 r. stwierdzają dzień rozpoczęcia działalności gospodarczej przez powodów (pod nazwą „A.”) i dane te stanowiły treść wpisu. Dlatego Sąd Apelacyjny trafnie i odrzucił skargę o wznowienia postępowania, jako nie opartą na ustawowej podstawie (art. 410 § 1 k.p.c.). W tym stanie zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 3941 § 2 i 3 k.p.c. w związku z art. 39814 k.p.c.