Legislator Case Law & Legislation
I CK 641/04 AI generated

Supreme Court dismisses dismissal due to pending litigation over same claim between same parties.

Case Number I CK 641/04
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court dismissed the lower court's order rejecting the plaintiff's claim on grounds of pending litigation. The plaintiff, acting as his deceased father's heir, sought damages for personal injury and care costs, while the defendant argued the claim was unproven and barred by the father's prior lawsuit. The court found that the lower court incorrectly applied the rule against pending litigation because the plaintiff's current claim for care costs was distinct from the father's original claim for damages, thus allowing the case to proceed.

Legislator headnote

AI generated

Art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.; The rule against pending litigation does not apply when a successor in interest files a claim for damages distinct from those previously asserted by the deceased, even if the subject matter overlaps.

Keywords

AI generated
pending litigation heir succession personal injury care costs civil procedure distinct claims dismissal rejection

Cited Legislation

AI generated
Art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.
Powód w kasacji, zarzucając naruszenie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c., wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w R.
Art. 445 § 3 k.c.
415, 444 i 445 k.c., a roszczenie o zadośćuczynienie przeszło, z mocy art. 445 § 3 k.c. na powoda jako spadkobiercę.
Art. 446 § 3 k.c.
Jego sytuacja życiowa nie uległa też znacznemu pogorszeniu (w rozumieniu art. 446 § 3 k.c.) na skutek śmierci ojca.
Art. 366 k.p.c.
zostało w tamtej 4 sprawie prawomocnie zakończone ze skutkiem z art. 366 k.p.c. tym bardziej, że postanowieniem z 16 grudnia 2002 r były objęte jedynie te roszczenia, które zostały sformułowane pierwotnie przez T.
Art. 393 § 1 k.p.c.
Dlatego Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie (art. 39313 § 1 k.p.c.).
art. 445 § 3 k.c
415, 444 i 445 k.c., a roszczenie o zadośćuczynienie przeszło, z mocy art. 445 § 3 k.c.
art. 446 k.c
ale ze zmianą na art. 446 k.c.” W ocenie Sądu Okręgowego wyłącznie legitymowany do dochodzenia odszkodowania z tytułu wydatków na pokrycie kosztów leczenia wg art.
art. 444 k.c
446 k.c.” W ocenie Sądu Okręgowego wyłącznie legitymowany do dochodzenia odszkodowania z tytułu wydatków na pokrycie kosztów leczenia wg art. 444 k.c.
art. 446 § 3 k.c
Zarzucił również, że powód nie wykazał, by na wskutek śmierci ojca nastąpiło znaczne pogorszenie sytuacji życiowej uzasadniające odszkodowanie przewidziane wart. 446 § 3 k.c.
art. 446 § 1 k.c
dochodzi w istocie odszkodowania obejmującego zwrot kosztów leczenia w rozumieniu art. 446 § 1 k.c..

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt I CK 641/04 POSTANOWIENIE Dnia 19 stycznia 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący) SSN Bronisław Czech (sprawozdawca) SSN Henryk Pietrzkowski w sprawie z powództwa P. C. przeciwko (…) Zakładowi Ubezpieczeń S.A. I Inspektorat w R. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 stycznia 2005 r., kasacji powoda od postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 27 maja 2004 r., sygn. akt I ACa (…), uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie W pozwie wniesionym w dniu 14 listopada 2003 r powód P. C. domagał się zasądzenia na jego rzecz od pozwanego Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Inspektorat w R. kwoty 50.000 zł „tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę oraz za koszty poniesione na rzecz opieki nad T.

C.". W uzasadnieniu twierdził, że ponosił skutki rozstroju zdrowia doznanego przez jego ojca T. R. w rezultacie zakażenia wirusowym zapaleniem wątroby typu C, przy czym T. R. zmarł w toku procesu o świadczenie z art. 415, 444 i 445 k.c., a roszczenie o zadośćuczynienie przeszło, z mocy art. 445 § 3 k.c. na powoda jako spadkobiercę. Utrzymywał, że poniesione przez niego szkody obejmowały kwotę 16.900 zł wyłożoną na przewożenie ojca, żywienie go i opiekę oraz kwotę 28000 zł stanowiącą równowartość kosztów opiekowania się nim.

Napomknął też, że skutkiem 2 śmierci ojca był wstrząs psychiczny rzutujący na pogorszenie stanu zdrowia powoda i zachodzą przesłanki przyznania odszkodowania na zasadzie przepisu art. 445 § 3 k.c., a ponadto, że poniósł straty wynikłe z konieczności zrezygnowania z osiągania dodatkowych korzyści materialnych z możliwego zatrudnienia w czasie, kiedy opiekował się ojcem. Pozwany, przeciwko któremu pozew wytoczony został, jako stronie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zawartej ze szpitalem, w którym T. R. miał doznać szkody na zdrowiu, wniósł o oddalenie powództwa zarzucając nieudokumentowanie szkody, a także wskazując, że do dochodzenia odszkodowania z tytułu kosztów wynikających z rozstroju zdrowia i zadośćuczynienia za krzywdy upoważniony jest wyłącznie poszkodowany, a to ostatnie roszczenie nie przeszło na spadkobierców z uwagi na umorzenie postępowania w sprawie z powództwa T.

R.. Zarzucił również, że powód nie wykazał, by na wskutek śmierci ojca nastąpiło znaczne pogorszenie sytuacji życiowej uzasadniające odszkodowanie przewidziane wart. 446 § 3 k.c. Sąd Okręgowy w R., wyrokiem z dnia 16 lutego 2004 r., oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 2.400 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sąd ten ustalił, że w dniu 8 listopada 2001 r T. R. działając przez pełnomocnika w osobie P. C. wytoczył proces o zasądzenie od pozwanego Zakładu Ubezpieczeń kwoty 250.000 zł tytułem zadośćuczynienia i odszkodowania oraz renty w związku ze szkodami spowodowanymi zakażeniem w czasie dializ wykonywanych w Szpitalu Wojewódzkim Nr 2 w R..

T. R. zmarł 25 kwietnia 2002 r, po czym do sprawy w charakterze powoda wstąpił P. C. jako jedyny spadkobierca. Wówczas też nastąpiła modyfikacja żądania według formuły, że powód „wnosi o kontynuowanie sprawy w ramach podniesionego roszczenia, które T. R. wniósł za swego życia w oparciu o art. 415, 444 i 445 k.c. ale ze zmianą na art. 446 k.c.” W ocenie Sądu Okręgowego wyłącznie legitymowany do dochodzenia odszkodowania z tytułu wydatków na pokrycie kosztów leczenia wg art. 444 k.c. jest poszkodowany, choćby koszty te poniosły osoby trzecie.

Zadośćuczynienie natomiast przechodzi na spadkobierców w trybie art. 445 § 3 k.c., a przesłanki w nim przewidziane nie zaistniały w odniesieniu do powoda. Jego sytuacja życiowa nie uległa też znacznemu pogorszeniu (w rozumieniu art. 446 § 3 k.c.) na skutek śmierci ojca. 3 W związku z apelacją powoda Sąd Apelacyjny postanowieniem zaskarżonym kasacją, uchylił zaskarżony wyrok i odrzucił pozew oraz nie obciążył powoda kosztami zastępstwa procesowego na rzecz pozwanego. Sąd Apelacyjny stwierdził, że z uwagi na okoliczności ujawnione w postępowaniu pierwszoinstancyjnym należało rozważyć związek pomiędzy roszczeniami zgłaszanymi w toczącej się przed Sądem Okręgowym sprawie z powództwa T.

R. przeciwko (…) Zakładowi Ubezpieczeń S.A. Inspektorat I w R. [sygn. akt I C (…) kontynuowanej następnie przez P. C. przeciwko (…) Zakładowi Ubezpieczeń S.A. i dopozwanemu Skarbowi Państwa - Szpitalowi Wojewódzkiemu Nr (…) w R. [sygn. akt (…)], a żądaniami sformułowanymi w niniejszej sprawie. W sprawie sygn. akt I C (...) postępowanie zostało umorzone przy czym Sąd Okręgowy w sentencji postanowienia jako powoda wymienił T. R., a orzeczenie to uprawomocniło się na skutek odrzucenia zażalenia jako wniesionego przez P. C., który utracił umocowanie do reprezentowania ojca.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego, w niniejszym procesie powód, powołując się na art. 446 k.c. dochodzi w istocie odszkodowania obejmującego zwrot kosztów leczenia w rozumieniu art. 446 § 1 k.c.. Do kosztów tych zalicza się bowiem m. in. koszty związane z koniecznością specjalnej opieki i pielęgnacji, przewozem chorego do szpitala i na zabiegi, zakupem leków i specjalnego odżywiania. Roszczenie to zostało sformułowane jednoznacznie, czego dowodzi chociażby ścisłe wyliczenie sumy odszkodowania (44.900 zł). W poprzedniej sprawie, sygn. akt I C (...), powód nie wymieniał expressis verbis w swych żądaniach kosztów leczenia ojca jednakże wielokrotnie podkreślał, że opiera powództwo o przepisy art. 446 § 1 - 3 k.c. Roszczenia te pozostały niedookreślone, jednakże powód nie został wezwany o uzupełnienie tych braków formalnych pozwu przez wydanie zarządzenia na zasadzie art. 130 § 1 k.p.c. w związku z art. 187 § 1 k.c. Brak jest w tej sytuacji podstaw, by przyjmować, że roszczenie powoda sformułowane w ten sposób nie obejmowało określonego w powoływanym przez niego przepisie art. 446 § 1 k.c. odszkodowania z tytułu poniesionych kosztów leczenia zwłaszcza, gdy zważy się, że powód działający bez profesjonalnego pełnomocnika nie został rozpytany na tę okoliczność.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego, nie można też uznawać, że postępowanie w przedmiocie roszczeń powoda wywodzonych z treści art. 446 k.c. zostało w tamtej 4 sprawie prawomocnie zakończone ze skutkiem z art. 366 k.p.c. tym bardziej, że postanowieniem z 16 grudnia 2002 r były objęte jedynie te roszczenia, które zostały sformułowane pierwotnie przez T. R. Sąd Okręgowy dał temu wyraz stwierdzając w uzasadnieniu postanowienia o umorzeniu postępowania, że osoby uprawnione do roszczeń z art. 446 § 1-3 k.c. winny dochodzić swoich praw w drodze odrębnego procesu.

Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny przyjął, że w sprawie z powództwa P. C. przeciwko (…) Zakładowi Ubezpieczeń S.A. [i Skarbowi Państwa - Szpitalowi Wojewódzkiemu Nr (…) w R.] zawisł spór z momentem doręczenia pozwu, przy czym dotyczy on tego samego roszczenia, które dochodzone jest w niniejszym procesie przeciwko (…) Zakładowi Ubezpieczeń S.A. Inspektorat w R.. Zawisłość sporu uniemożliwia rozpatrywanie sprawy o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami. Z tych względów pozew w sprawie, która później niż pierwsza stała się sprawa zawisłą musi ulec odrzuceniu zgodnie z treścią art. 199 § 1 pkt. 2 in principio k.p.c..

Powód w kasacji, zarzucając naruszenie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c., wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w R. do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sytuacja procesowa jaka zaistniała w sprawie obecnej i poprzedniej jest konsekwencją z jednej strony niezrozumienia przez powoda P. C. istoty postępowania w tych sprawach i przysługujących mu roszczeń, o czym świadczy treść jego pism procesowych zawierających nieprecyzyjne i wewnętrznie sprzeczne oświadczenia, a z drugiej strony - wadliwym działaniem sądów (brak odebrania od powoda odpowiednich oświadczeń, po udzieleniu mu stosownych pouczeń w zakresie przewidzianym art. 5 k.p.c.). W tej sytuacji nie bardzo wiadomo jaki jest przedmiot powództwa w sprawie niniejszej.

W poprzedniej sprawie Sądu Okręgowego w R., sygn. akt I C (...), powodem był T. R., a jego pełnomocnikiem – P. C.. T. R. zmarł 25 kwietnia 2002 r. Z tej przyczyny pełnomocnictwo P. C. wygasło (art. 96 k.p.c.). P. C. mógł wstąpić do procesu i kontynuować go z tytułu spadkobrania w odniesieniu do zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę przez T. R. (art. 445 § 3 k.c.), jako jedyny spadkobierca. W związku z tym złożył on wewnętrznie sprzeczne oświadczenie, że „wnosi o kontynuowanie sprawy w ramach podniesionego roszczenia, które T.

R. 5 wniósł za swego życia w oparciu o art. 415, 444 i 445 k.c. ale ze zmianą na art. 446 k.c." Sąd Okręgowy w R. postanowieniem z dnia 16 grudnia 2002 r. umorzył postępowanie, wskazując T. R. jako powoda. Postanowienie to uprawomocniło się. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd Okręgowy przyjął, że P. C. „nie wystąpił z roszczeniami w oparciu o przepis art. 445 § 3 k.c., zmieniając podstawę żądania na art. 446 § 1-3 k.c. Roszczenia o zwrot kosztów leczenia i pogrzebu nie należy do spadku po zmarłym poszkodowanym lecz jest samodzielnym roszczeniem tego kto koszty poniósł.

Osoby uprawnione do roszczeń z art. 446 § 1-3 k.c. winny dochodzić swoich praw w drodze odrębnego procesu.” Wynika z tego, że Sąd przyjął iż P. C. nie wystąpił w poprzedniej sprawie z roszczeniami z art. 446. Umorzeniu postępowania w sprawie z powództwa P. C. nie przysługuje powaga rzeczy osądzonej (art. 366 i 199 § 1 pkt 2 k.p.c.). T. R. mógłby zatem po takim umorzeniu wytoczyć powództwo o roszczenie z art. 445 § 3 k.c. Skoro w poprzedniej sprawie Sąd przyjął, że P. C. nie wystąpił z roszczeniami z art. 446 k.c., bo domagał się tego samego, co jego ojciec T.

R., to wniesieniu powództwa w sprawie niniejszej nie można postawić zarzutu zawisłości sporu (art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.) w poprzedniej sprawie. Dlatego Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie (art. 39313 § 1 k.p.c.). Pozostaje zatem rozpoznanie sprawy na skutek apelacji powoda.