Supreme Court vacates eviction order denying social housing due to unconstitutional prior eviction ruling.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court vacated the lower court's dismissal of the plaintiff's claim for social housing, remanding the case for a new decision. The lower courts had denied the claim because the plaintiff was subject to an eviction order issued before the new law took effect. The Supreme Court ruled that the prior eviction order, though not explicitly mentioning social housing, was constitutionally invalid and thus could not serve as a legal basis to deny the plaintiff's entitlement.
Legislator headnote
AI generatedArt. 35 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów; Art. 386 § 4 k.p.c.: A prior court order mandating vacating of premises, even if issued before the new law and not explicitly granting social housing rights, constitutes a valid ground for entitlement if the order was later declared unconstitutional.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt II CK 306/04
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 grudnia 2004 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Helena Ciepła (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Józef Frąckowiak SSN Zbigniew Kwaśniewski Protokolant Anna Jasińska w sprawie z powództwa D.M. i Prokuratury Rejonowej w K. działającej na rzecz D.M. przeciwko Miastu K. o przyznanie lokalu socjalnego, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 17 grudnia 2004 r., kasacji Prokuratora Okręgowego w K. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 18 czerwca 2003 r., sygn. akt [...], uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. 2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 18 czerwca 2003 r. oddalił apelację powódki od wyroku Sądu Rejonowego oddalającego powództwo o przyznanie lokalu socjalnego.
Aprobując ustalenia faktyczne i ocenę jurydyczną Sądu pierwszej instancji, Sąd Okręgowy oparł rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach: Sąd Rejonowy w K. wyrokiem z dnia 24 stycznia 2001 r. orzekł eksmisję powódki - a pozwanej w sprawie eksmisyjnej - z lokalu mieszkalnego nr 8 położonego w K. przy. ul. Ś. 5, nie orzekając o lokalu socjalnym. Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 9 maja 2001 r. oddalił jej apelację. Sąd Rejonowy oddalając wyrokiem z dnia 18 marca 2003 r. powództwo w rozpoznawanej sprawie o przyznanie uprawnienia do lokalu socjalnego, powołał jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przepis art. 35 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz.U.
Nr 71, poz. 733 ) stanowiący, że osobie, o której mowa w art. 14 ust. 4, przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego, jeżeli przed dniem 31 grudnia 2000 r. została objęta orzeczeniem sądowym, chociażby nieprawomocnym, nakazującym opróżnienie lokalu, a orzeczenie to nie zostało wykonane przed dniem wejścia w życie ustawy. W motywach stwierdził, że wprawdzie w wyroku nakazującym powódce (pozwanej w sprawie eksmisyjnej) eksmisję nie orzeczono o lokalu socjalnym, pomimo obowiązywania wówczas art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych, jednakże była ona zastępowana przez adwokata i nie żądała uzupełnienia wyroku.
Uznanie przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 2 października 2002 r. TK K 48/01 przepisu art. 35 ust. 1 ustawy o ochronie lokatorów, w zakresie w jakim wyłącza uprawnienie do lokalu socjalnego osób, o których mowa w art. 14 ust. 4 tej ustawy, jeżeli zostały one objęte orzeczeniem sądowym nakazującym 3 opróżnienie lokalu wydanym w okresie od 31 grudnia 2000 r. do dnia wejścia w życie ustawy, a orzeczenie nie zostało wykonane, za niezgodny z art. 32 w związku z art. 2 Konstytucji RP, zdaniem Sądu Rejonowego nie powoduje powstania po stronie powódki uprawnienia do lokalu socjalnego.
Przy tak ustalonym stanie faktycznym zdaniem Sądu Rejonowego brak jest podstawy prawnej do orzeczenia o lokalu socjalnym. Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację powódki, aprobując w pełni pogląd Sądu Rejonowego, poparty przytoczoną argumentacją jurydyczną. Prokurator Okręgowy w K., działający na rzecz powódki, w kasacji zarzucił naruszenie przepisu art. 386 § 4 k.p.c. przez nie rozpoznanie istoty sprawy. W konkluzji wniósł o uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Rozpoznanie kasacji musi uwzględnić zmianę stanu prawnego wprowadzoną ustawą z dnia 9 maja 2003 r. o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów (Dz.U. Nr 113, poz. 1069), która znowelizowała art. 35 ustawy o ochronie praw lokatorów, dostosowując jego treść do powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Według tego przepisu w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 lipca 2003 r. osobie o której mowa w art. 14 ust. 4 przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy została objęta orzeczeniem sądowym, chociażby nieprawomocnym, nakazującym opróżnienie lokalu, lub ostateczną decyzją administracyjną, o której mowa w art. 34, a orzeczenie lub decyzja nie zostały wykonane przed dniem wejścia w życie ustawy.
Zgodnie z art. 14 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, sąd nie może orzec o braku uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego wobec: kobiety w ciąży, małoletniego, niepełnosprawnego w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej, obłożnie chorych, emerytów i rencistów spełniających kryteria do otrzymania pomocy społecznej, bezrobotnych i osoby spełniającej przesłanki określone przez radę gminy. 4 W konsekwencji takiego uregulowania, nie można odmówić słuszności zarzutowi naruszenia przepisu art. 386 § 4 k.p.c. Wprawdzie według brzmienia przepisu art. 35 obowiązującego w dacie orzekania przez Sąd Okręgowy, powódce nie przysługiwało, z uwagi na datę wyroku orzekającego eksmisję, uprawnienie do lokalu socjalnego, jednakże już wówczas przepis ten ,właśnie w zakresie w jakim wyłączał uprawnienie do lokalu socjalnego, był uznany powołanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego za niezgodny z Konstytucją.
Nie mógł więc stanowić materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 39313 k.p.c.).