Supreme Court allows trade union to sue for personality rights regarding teacher qualification disputes under labor law.

Sygn. akt V CK 631/04 POSTANOWIENIE Dnia 9 listopada 2004 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Bronisław Czech SSA Wojciech Kościołek w sprawie z powództwa Ogólnopolskiego Związku Zawodowego […] działającego na rzecz B.Z. przeciwko Skarbowi Państwa działającemu przez Kuratorium Oświaty o ochronę dóbr osobistych i zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 listopada 2004 r., kasacji strony powodowej od postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 1 lipca 2004 r., sygn. akt [...], 2 uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 13 kwietnia 2004 r. i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w W.

Wydziałowi Pracy do rozpoznania. Uzasadnienie Ogólnopolski Związek Zawodowy wystąpił w imieniu i na rzecz B.Z. z powództwem skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa – Kuratorium Oświaty i zażądał, aby pozwany dopełnił wskazane czynności potrzebne do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych B.Z. - naruszonych w piśmie z dnia 26 listopada 2003 r., nr [...]/2003, skierowanym do Dyrektora Wydziału Edukacji Urzędu Miejskiego, zawierającym stwierdzenie, że: „B.Z. nie posiada kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkole w rozumieniu ustawy – Karta nauczyciela, gdyż nie posiada kwalifikacji do nauczania informatyki”.

Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2004 r. odrzucił ten pozew na podstawie przepisu art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. Sąd wyraził pogląd, że powództwo o ochronę dóbr osobistych, które zostały naruszone przez stwierdzenie kuratorium oświaty, iż nauczyciel nie posiada kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela w danej szkole, nie podlega rozpoznaniu w postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu prawa pracy. W konsekwencji uznał, że powodowy związek zawodowy nie ma w sprawie zdolności sądowej. Strona powodowa w kasacji zarzuciła naruszenia art. 24 § 1 k.c. w zw. z art. 300 k.p., a także art. 476 § 1 pkt 1 k.p.c. i wniosła o uchylenie postanowień Sądów obu instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

3 Skarżący domaga się - jak wynika z przytoczonych okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie pozwu - usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych B.Z. w postaci czci i dobrego imienia zawodowego (art. 23 i 24 k.c.). W ocenie skarżącego ich naruszenie nastąpiło pismem z dnia 26 listopada 2003 r. W piśmie tym stwierdzono, że B.Z. nie posiada wymaganych kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkole w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112, Nr 137, poz. 1304, Nr 203, poz. 1966 i Nr 213, poz. 2081 ze zm.) z uwagi na brak kwalifikacji do nauczania informatyki.

Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 ze zm.; dalej: ustawa systemowa) kurator oświaty wykonuje swoje zadania i kompetencje przy pomocy kuratorium oświaty (art. 32). Zadania kuratora oświaty zostały w ustawie systemowej wymienione enumeratywnie i obejmują między innymi sprawowanie nadzoru pedagogicznego nad publicznymi i niepublicznymi szkołami i placówkami oraz placówkami doskonalenia nauczycieli (art. 31 pkt 1). Stosownie do art. 33 ust. 2 pkt 1 ustawy systemowej nadzorowi pedagogicznemu w szczególności podlega zgodność zatrudniania nauczycieli z wymaganymi kwalifikacjami.

W razie stwierdzenia uchybień w działalności szkoły organ nadzoru może polecić w drodze decyzji ich usunięcie (art. 34 ust. 1). Na gruncie tego unormowania przyjąć należało, że do zarzucanego naruszenia dóbr osobistych doszło w związku z pełnionym przez kuratora oświaty nadzorem pedagogicznym nad szkołą, z którą B.Z. łączył stosunek pracy. W sprawie niniejszej chodzi zatem o związane ze stosunkiem pracy roszczenie o ochronę dóbr osobistych naruszonych - według twierdzeń skarżącego - bezprawnymi działaniami kuratora oświaty w ramach sprawowanego przez niego nadzoru pedagogicznego, a więc o roszczenie w rozumieniu art. 476 § 1 k.p.c. Prowadzi to do wniosku, że domaganie się skarżącego, aby dopełniono czynności potrzebnych do usunięcia skutków zarzucanego naruszenia dóbr osobistych B.Z. przez złożenie oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie mieści się w pojęciu spraw z zakresu prawa pracy w rozumieniu art. 476 § 1 4 k.p.c. To zaś oznacza, że w tej sprawie związkowi zawodowemu przysługuje, wbrew odmiennemu zapatrywaniu Sądów niższej instancji, procesowa legitymacja z art. 462 k.p.c. Z tych przyczyn orzeczono, jak w postanowieniu.