Social security appeal dismissed; business owner must pay mandatory pension insurance despite prior employer coverage decisions.

Sygn. akt III A Ua 802/12

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 sierpnia 2012 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu Wydział III Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Grażyna Szyburska-Walczak Sędziowie: SSA Barbara Pauter (spr.) SSA Danuta Rychlik-Dobrowolska Protokolant: Karolina Sycz po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2012 r. we Wrocławiu sprawy z wniosku J. Ł. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o ubezpieczenie społeczne na skutek apelacji J. Ł. od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy z dnia 29 marca 2012 r. sygn. akt V U 1564/11 I. oddala apelację, II. zasądza do wnioskodawczyni na rzecz strony pozwanej kwotę 120,- złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 4 listopada 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. stwierdził, że J. Ł. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu od 5 grudnia 2005 r. do 29 lutego 2008 r. Od powyższej decyzji J. Ł. złożyła odwołanie. Wyrokiem z dnia 29 marca 2012 r. Sąd Okręgowy w Legnicy odwołanie to oddalił i zasądził od wnioskodawczyni na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. kwotę 60,- zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd ten ustalił: Decyzją z dnia 17 grudnia 2008 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. stwierdził, że wnioskodawczyni J. Ł. jako osoba wykonująca pracę nakładczą u płatnika składek (...) R. P. z siedzibą w L. nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom: emerytalnemu i rentowym w okresie od 5 grudnia 2005 r. do 31 stycznia 2008 r. W decyzji tej nie ujęto okresu od 1 do 29 lutego 2008 r. z uwagi na to, że okres postępowania kontrolnego zakończył się z dniem 31 stycznia 2008 r. J. Ł. była związana z płatnikiem składek (...) R.

P. umową o prace nakładczą do dnia 29 lutego 2008 r. Odwołanie płatnika składek zostało oddalone wyrokiem Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 07 września 2010 r. (sygn. akt VU 141/10 ). Na skutek apelacji płatnika, Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt III A Ua 2226/10 uchylił wyrok Sądu I instancji i odrzucił odwołanie w zakresie dotyczącym zainteresowanych w sprawie, w tym m.in. J. Ł., a dalej idącą apelację oddalił. Płatnik składek R. P. (...) z siedzibą w L. złożył skargę o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 17 grudnia 2008 r., jednakże skarga ta została załatwiona decyzją z dnia 31 stycznia 2011 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

J. Ł. dokonała zgłoszenia siebie jako ubezpieczonego za sporny okres z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego oraz deklarowała składki wyłącznie na ubezpieczenie zdrowotne. Pomimo uprawomocnienia się decyzji z dnia 17 grudnia 2008 r., wnioskodawczyni nie sporządziła prawidłowych dokumentów ubezpieczeniowych, tj. zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego jako osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą oraz deklaracji rozliczeniowych, w których należało rozliczyć składki na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe, zdrowotne oraz Fundusz Pracy.

W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał odwołanie za nieuzasadnione. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, prawomocną decyzją z dnia 17 grudnia 2008 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. stwierdził, że wnioskodawczyni J. Ł. jako osoba wykonująca pracę nakładczą u płatnika składek (...) R. P. z siedzibą w L. nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w okresie od 5 grudnia 2005 r. do 31 stycznia 2008 r. Wnioskodawczyni z tytułu prowadzonej w tym okresie działalności gospodarczej zgłosiła się jedynie do ubezpieczenia zdrowotnego.

Skoro zatem nie podlegała ubezpieczeniom społecznym jako nakładca i nie posiadała żadnego innego tytułu ubezpieczenia społecznego, to w okresie objętym sporem, zgodnie z przepisami ustawy systemowej, z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej powinna być objęta także ubezpieczeniem emerytalnym, rentowym i wypadkowym. Zaskarżona decyzja jest zatem prawidłowa. Wnioskodawczyni złożyła apelację od wyroku Sądu Okręgowego, zarzucając naruszenie szeregu przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i wywodząc, że organ rentowy nie jest uprawniony do wydania decyzji o wyłączeniu z ubezpieczenia społecznego.

Wnioskodawczyni zawierając umowę o prace nakładcza spełniła wszystkie wymogi wynikające z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 grudnia 1975 r. w sprawie uprawnień pracowniczych osób wykonujących pracę nakładczą. Powinna zatem zostać objęta ubezpieczeniem z tego tytułu. Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o zmianę wyroku i poprzedzającej go decyzji organu rentowego i uznania, iż w spornym okresie podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu z tytułu umowy o pracę nakładczą. Sąd Apelacyjny w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dodatkowo ustalił, że wyrokiem z dnia 28 października 2009 r.

Sąd Okręgowy w Legnicy (sygn. akt V U 124/09) oddalił odwołanie J. Ł. (i in.) od decyzji zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 17 grudnia 2008 r. stwierdzającej, że wnioskodawczyni w okresie od 5 grudnia 2005 r. do 31 stycznia 2008 r. nie podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu pracy nakładczej u płatnika składek (...) R. P.. Apelacja wnioskodawczyni od opisanego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia we W. z dnia 17 sierpnia 2008 r. (sygn. Akt III A Ua 362/10). Sąd Apelacyjny zważył: Apelacja wnioskodawczyni jest nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.) osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu. W myśl art. 9 ust. 2 w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lutego 2009 r., osobie spełniającej warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z kilku tytułów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4-6 i 10 przysługiwało prawo wyboru tytułu ubezpieczenia.

Osoba taka była objęta obowiązkowo ubezpieczeniami z tego tytułu, który powstał najwcześniej, mogła jednak dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi także z pozostałych, wszystkich lub wybranych tytułów lub zmienić tytuł ubezpieczeń. Warunkiem jednak możliwości wyboru tytułu ubezpieczenia jest istnienie tego tytułu ubezpieczenia. Wyrokiem z dnia 28 października 2009 r. Sąd Okręgowy w Legnicy (sygn. akt V U 124/09) oddalił odwołanie J. Ł. (i in.) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 17 grudnia 2008 r. stwierdzającej, że wnioskodawczyni w okresie od 5 grudnia 2005 r. do 31 stycznia 2008 r. nie podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu pracy nakładczej u płatnika składek (...) R.

P.. Apelacja wnioskodawczyni od opisanego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia we W. z dnia 17 sierpnia 2008 r. (sygn. akt III A Ua 362/10). Natomiast wyrokiem z dnia 10 maja 2011 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 7 września 2010 r. i odrzucił odwołanie R. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 17 grudnia 2008 r. Wyroki te korzystają z powagi rzeczy osądzonej, co oznacza, że w niniejszym postępowaniu nie jest możliwe wykazywanie istnienia tego tytułu ubezpieczeń.

Tym samym wnioskodawczyni nie posiada innego tytułu ubezpieczenia i podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny na mocy art. 385 kpc apelację oddalił. Orzeczenie o kosztach postępowania w postępowaniu apelacyjnym znajduje uzasadnienie w treści art. 98 kpc w zw. z § 11 pkt 2 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności prawne radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.

U. 163/1349), o czym orzeczono jak w pkt. II sentencji wyroku.