Legislator Case Law & Legislation
Ts 107/12 AI generated

Constitutional complaint dismissed as inadmissible due to expiration of filing deadline following final appeal rejection.

Case Number Ts 107/12
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Constitutional Court dismissed the constitutional complaint as inadmissible because it was filed after the statutory deadline expired. The complainant argued that the appellate court acted as a first-instance court when reviewing a retrial request, thereby allowing an appeal instead of a cassation appeal. The court determined that the final decision rejecting the appeal was the last judicial act, triggering the three-month deadline for a constitutional complaint which had already passed by the time the complaint was submitted.

Legislator headnote

AI generated

Art. 405, 406 k.p.c.; Art. 2, 45, 78, 176 ust. 1 Konstytucji: A constitutional complaint is inadmissible if filed after the expiration of the statutory deadline, which begins from the final judicial decision and is not extended by the lack of further appeal remedies.

Keywords

AI generated
constitutional complaint admissibility statutory filing deadline final judicial decision appellate court jurisdiction retrial request procedure procedural exhaustion time limit expiration

Cited Legislation

AI generated
art. 405 and art. 406 of the Code of Civil Procedure
w sprawie zgodności: art. 405 i art.
art. 2, art. 45, art. 78 and art. 176 paragraph 1 of the Constitution of the Republic of Poland
296, ze zm.) z art. 2, art.
art. 176 ust. 1 Konstytucji
78 i art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
art. 405 k.p.c
Zgodnie z zaskarżonym art. 405 k.p.c.
art. 5191 § 2 k.p.c
z art. 5191 § 2 k.p.c.).
art. 406 k.p.c
Wynika to – w ocenie skarżącej – z art. 406 k.p.c., zgodnie z którym do postępowania ze skargi o wznowienie stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.
art. 78 Konstytucji
Narusza bowiem prawo do zaskarżenia orzeczeń (art. 78 Konstytucji), zasadę dwuinstancyjności postępowania sądowego (art.
art. 176 Konstytucji
78 Konstytucji), zasadę dwuinstancyjności postępowania sądowego (art. 176 Konstytucji), zasadę demokratycznego państwa prawa (art.
art. 2 Konstytucji
176 Konstytucji), zasadę demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji) i uprawnienie obywateli do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art.
art. 45 ust. 1 Konstytucji
2 Konstytucji) i uprawnienie obywateli do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji).

Cited Case Law

AI generated
II CZ 55/66
postanowienia SN z: 8 czerwca 1966 r., II CZ 55/66, LEX nr 5999; 20 czerwca 1972 r., sygn.
II CZ 110/72
akt II CZ 110/72, LEX nr 7097; 23 stycznia 1973 r., sygn.
II CR 689/72
akt II CR 689/72, OSNC z 1973 r., nr 12, poz.
I PZ 17/81
akt I PZ 17/81, LEX nr 8323; 22 lipca 1999 r., sygn.
I PKN 312/99
akt I PKN 312/99, OSNP z 2000 r., nr 4, poz.
I PZ 62/02
Appeal against appeal court ruling dismissing judge disqualification request is inadmissible in retrial proceedings.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

110/2/B/2014 POSTANOWIENIE z dnia 28 czerwca 2013 r. Sygn. akt Ts 107/12 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Piotr Tuleja, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej J.M. w sprawie zgodności: art. 405 i art. 406 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) z art. 2, art. 45, art. 78 i art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

UZASADNIENIE

W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 25 kwietnia 2012 r. J.M. (dalej: skarżąca) zakwestionowała zgodność art. 405 i art. 406 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) z art. 2, art. 45 art. 78 i art. 176 ust. 1 Konstytucji. Skargę sformułowano na podstawie następującego stanu faktycznego. Postanowieniem z 26 marca 2009 r. (sygn. akt I Ns 135/08) Sąd Rejonowy w Białogardzie dokonał podziału majątku wspólnego, przyznając byłemu mężowi skarżącej spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego i zasądzając od niego spłatę na rzecz skarżącej w wysokości 25 000 zł.

Sąd Okręgowy w Koszalinie – VII Wydział Cywilny Odwoławczy postanowieniem z 16 lipca 2009 r. (sygn. akt VII Ca 446/09) oddalił apelację skarżącej od powyższego postanowienia. Skarżąca wniosła skargę o wznowienie postępowania. Postanowieniem z 15 listopada 2011 r. (sygn. akt VII Ca 703/11) Sąd Okręgowy w Koszalinie – VII Wydział Cywilny Odwoławczy odrzucił tę skargę. Skarżąca wniosła apelację od powyższego postanowienia, którą Sąd Okręgowy w Koszalinie – VII Wydział Cywilny Odwoławczy odrzucił postanowieniem z 16 grudnia 2011 r.

Skarżąca wniosła zażalenie na to postanowienie, które zostało odrzucone przez Sąd Okręgowy w Koszalinie – VII Wydział Cywilny Odwoławczy (postanowienie z 3 stycznia 2012 r.). Skarżąca twierdzi, że w postanowieniu Sądu Okręgowego w Koszalinie, odrzucającym jej apelację, sąd dokonał błędnej interpretacji art. 406 w zw. z art. 405 k.p.c. Sąd ten uznał, że jeżeli skargę o wznowienie postępowania rozpoznaje sąd odwoławczy, działa on jako sąd drugiej instancji. W rezultacie stwierdził, że od formalnego postanowienia tego sądu o odrzuceniu skargi o wznowienie nie przysługuje apelacja, lecz zażalenie do Sądu Najwyższego, tylko jeśli w sprawie przysługuje skarga kasacyjna (art. 3941 § 2 w zw. z art. 5191 § 2 k.p.c.).

Skarżąca uważa jednak, że rozpoznający skargę o wznowienie Sąd Okręgowy w Koszalinie był sądem pierwszej instancji, ponieważ skarga o wznowienie postępowania uruchamia nowe, odrębne postępowanie. Wynika to – w ocenie skarżącej – z art. 406 k.p.c., zgodnie z którym do postępowania ze skargi o wznowienie stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. W związku z powyższym utrwalona w orzecznictwie wykładnia zaskarżonych przepisów, zgodnie z którą sąd odwoławczy, rozpoznający skargę o wznowienie postępowania, działa jako sąd wyższej instancji, a zatem od jego orzeczeń przysługuje środek zaskarżenia tylko w przypadkach określonych ustawą, jest – w przekonaniu skarżącej – niezgodna z Konstytucją.

Narusza bowiem prawo do zaskarżenia orzeczeń (art. 78 Konstytucji), zasadę dwuinstancyjności postępowania sądowego (art. 176 Konstytucji), zasadę demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji) i uprawnienie obywateli do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna jest szczególnym środkiem ochrony wolności lub praw, który musi spełniać szereg przesłanek jego dopuszczalności. Zasadniczo zostały one uregulowane w art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz doprecyzowane w art. 46-48 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.

U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). Zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy o TK skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. Trybunał zwraca uwagę, że trzymiesięczny termin, o którym mowa w art. 46 ust. 1 ustawy o TK, jest nieprzywracalnym terminem materialnoprawnym. Wraz z jego upływem wygasa prawo skarżącego do złożenia skargi konstytucyjnej.

Zgodnie z zaskarżonym art. 405 k.p.c. do wznowienia postępowania z przyczyn nieważności oraz na podstawie przewidzianej w art. 4011 k.p.c. właściwy jest sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, a jeżeli zaskarżono orzeczenia sądów różnych instancji, właściwy jest sąd instancji wyższej. Do wznowienia postępowania na innej podstawie właściwy jest sąd, który ostatnio orzekał co do istoty sprawy. W myśl art. 406 k.p.c. do postępowania ze skargi o wznowienie stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy nie stanowią inaczej.

Trybunał stwierdza, że zgodnie z art. 405 zdanie drugie k.p.c. w sprawie skarżącej właściwym do rozpoznania skargi o wznowienie był sąd, który ostatnio orzekał co do istoty sprawy, tj. Sąd Okręgowy w Koszalinie, który oddalił apelację skarżącej od postanowienia Sądu Rejonowego w Białogardzie z 26 marca 2009 r. (sygn. akt I Ns 135/08). Tym samym postanowienie Sądu Okręgowego w Koszalinie – VII Wydział Cywilny Odwoławczy z 15 listopada 2011 r. (sygn. akt VII Ca 703/11), zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego jest orzeczeniem sądu drugiej instancji i jako takie podlega zażaleniu – stosowanie do art. 3941 § 2 w zw. z art. 5191 § 2 k.p.c. – tylko jeśli w sprawie przysługuje skarga kasacyjna (zob. postanowienia SN z: 8 czerwca 1966 r., II CZ 55/66, LEX nr 5999; 20 czerwca 1972 r., sygn. akt II CZ 110/72, LEX nr 7097; 23 stycznia 1973 r., sygn. akt II CR 689/72, OSNC z 1973 r., nr 12, poz. 217; 8 maja 1981 r., sygn. akt I PZ 17/81, LEX nr 8323; 22 lipca 1999 r., sygn. akt I PKN 312/99, OSNP z 2000 r., nr 4, poz. 6; 13 sierpnia 2002 r., sygn. akt I PZ 62/02, OSNP z 2004 r., nr 11, poz. 195).

W dniu 5 grudnia 2011 r. skarżąca wniosła apelację od postanowienia Sądu Okręgowego w Koszalinie – VII Wydział Cywilny Odwoławczy z 15 listopada 2011 r. o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, którą tenże sąd odrzucił ze względu na jej niedopuszczalność (postanowienie Sądu Okręgowego w Koszalinie – VII Wydział Cywilny Odwoławczy z 16 grudnia 2011 r., sygn. akt VII Ca 703/11). Sąd stwierdził, że w sprawie skarżącej nie przysługiwała skarga kasacyjna, a zatem postanowienie sądu II instancji o odrzuceniu skargi o wznowienie było niezaskarżalne.

Postanowienie o odrzuceniu apelacji zostało wydane na podstawie art. 406 w zw. z art. 405 k.p.c., które zdaniem skarżącej naruszają jej prawa i wolności konstytucyjne. W postanowieniu tym sąd uznał, że zgodnie z utrwaloną wykładnią stosowanie – na podstawie art. 406 k.p.c. – przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji dotyczy przepisów o ustalaniu wartości przedmiotu sporu, o stronach, czynnościach procesowych, postępowaniu dowodowym i przepisów dotyczących oceny skargi o wznowienie jako pisma procesowego. Jeśli jednak skarga o wznowienie postępowania dotyczy orzeczenia wydanego w drugiej instancji, to wznowienie oznacza powrót do tej fazy postępowania, a wtedy stosuje się przepisy o postępowaniu apelacyjnym.

Postanowienie o odrzuceniu apelacji z 16 grudnia 2011 r. jest więc pierwszym rozstrzygnięciem wydanym w sprawie skarżącej na podstawie zaskarżonych przepisów i jednocześnie ostatecznym w rozumieniu art. 46 ust. 1 ustawy o TK, gdyż nie przysługiwał od niego żaden środek zaskarżenia. Postanowienie to zostało doręczone skarżącej w dniu 21 grudnia 2011 r. i od tej chwili rozpoczął bieg termin do złożenia skargi konstytucyjnej. Termin ten upłynął 21 marca 2012 r. Skoro skarga konstytucyjna została wniesiona po tym terminie – 25 kwietnia 2012 r., to niedopuszczalne jest nadanie jej dalszego biegu.

Trybunał zaznacza, że wniesienie przez skarżącą zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego w Koszalinie – VII Wydział Cywilny Odwoławczy z 16 grudnia 2011 r. o odrzuceniu apelacji nie mogło mieć wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi, gdyż od postanowienia o odrzuceniu apelacji nie przysługiwał żaden środek odwoławczy. W związku z powyższym trzymiesięczny termin do wniesienia skargi konstytucyjnej rozpoczął bieg od doręczenia skarżącej postanowienia o odrzuceniu apelacji i upłynął przed wniesieniem rozpatrywanej skargi konstytucyjnej.

W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.