Legislator Case Law & Legislation
Ts 292/13 AI generated

Constitutional complaint dismissed for premature filing as no final judgment applied the contested fee regulations.

Case Number Ts 292/13
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Constitutional Court dismissed the appellant's appeal against its previous refusal to proceed with a constitutional complaint. The appellant argued that low legal fees and unequal treatment of legal entities violated constitutional rights, but the Court found the complaint premature because no final judgment had yet applied the contested fee regulations. Consequently, the Court held that the complaint lacked a concrete violation of rights at that stage and rejected the arguments regarding the Civil Code provision.

Legislator headnote

AI generated

Art. 45 ust. 1 Konstytucji; Art. 32 Konstytucji; A constitutional complaint must be based on a final judgment applying the contested provision; complaints regarding potential future violations or abstract conflicts of law are inadmissible.

Keywords

AI generated
premature constitutional complaint final judgment requirement legal aid fees equality before the law Civil Code provisions procedural admissibility Constitutional Court jurisdiction

Cited Legislation

AI generated
Art. 45 ust. 1 Konstytucji
461; dalej rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie) z art. 45 ust. 1 Konstytucji; po drugie, art.
Art. 32 Konstytucji
101; dalej: k.p.c.) z art. 32 Konstytucji.
Art. 79 ust. 1 Konstytucji
W tym kontekście Trybunał przypomina, że zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem zaskarżenia w skardze konstytucyjnej może być jedynie taki przepis, który znalazł zastosowanie w sprawie skarżącego i tym samym doprowadził do naruszenia jego konstytucyjnych wolności lub praw.
§ 12 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
§ 13 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
490; dalej: rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych) i § 13 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.
art. 117 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
1 Konstytucji; po drugie, art. 117 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.
art. 45 ust. 1 Konstytucji
461; dalej rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie) z art. 45 ust. 1 Konstytucji; po drugie, art.
art. 32 Konstytucji
101; dalej: k.p.c.) z art. 32 Konstytucji.
art. 117 § 3 k.p.c
Ponadto skarżąca stwierdziła, że art. 117 § 3 k.p.c.
art. 190 ust. 5 Konstytucji
Stwierdził w nim, że zdaniem skarżącej postanowienie to zostało wydane z naruszeniem art. 190 ust. 5 Konstytucji, zgodnie z którym orzeczenia Trybunału zapadają większością głosów.

Cited Case Law

AI generated
postanowienia TK z 24 października 2001 r., SK 10/01
postanowienia TK z 24 października 2001 r., SK 10/01, OTK ZU nr 7/2001, poz.
postanowienia TK z 13 marca 2002 r., Ts 108/01
postanowienia TK z 20 lutego 2008 r., SK 27/07

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

172/2/B/2014 POSTANOWIENIE z dnia 3 kwietnia 2014 r. Sygn. akt Ts 292/13 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Mirosław Granat – przewodniczący Piotr Tuleja – sprawozdawca Andrzej Rzepliński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Przedsiębiorstwa Komunikacyjno-Spedycyjnego Tychy Sp. z o.o., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia.

UZASADNIENIE

W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 5 listopada 2013 r. Przedsiębiorstwo Komunikacyjno-Spedycyjne Tychy Sp. z o.o. (dalej: skarżąca) wystąpiła o zbadanie zgodności: po pierwsze, § 12 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490; dalej: rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych) i § 13 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.

U. z 2013 r. poz. 461; dalej rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie) z art. 45 ust. 1 Konstytucji; po drugie, art. 117 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101; dalej: k.p.c.) z art. 32 Konstytucji. Zdaniem skarżącej ustanowienie w zaskarżonych rozporządzeniach wynagrodzenia za sporządzenie skargi konstytucyjnej na rażąco niskim poziomie doprowadziło do naruszenia jej prawa do sądu. Sąd bowiem nie przyznał jej pełnomocnika z urzędu, uznawszy, że może ona samodzielne ponieść koszt korzystania z pomocy pełnomocnika.

Ponadto skarżąca stwierdziła, że art. 117 § 3 k.p.c. bezpodstawnie różnicuje sytuację osób fizycznych i osób prawnych ubiegających się o ustanowienie dla nich pełnomocnika z urzędu i tym samym narusza konstytucyjną zasadę równości. Postanowieniem z 18 grudnia 2013 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. W zakresie badania zgodności § 12 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz § 13 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie z art. 45 ust. 1 Konstytucji powodem wydania takiego rozstrzygnięcia było ustalenie, że zakwestionowane przepisy nie stanowiły podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżącej.

Przepisy te określają bowiem kwoty będące podstawą do zasądzenia zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym. Nie regulują natomiast przesłanek ustanowienia pełnomocnika z urzędu w celu zainicjowania takiego postępowania. Trybunał zauważył również, że – wbrew twierdzeniom skarżącej – orzekające w jej sprawie sądy nie oparły swojej argumentacji na założeniu, iż rynkowy koszt sporządzenia skargi odpowiada stawkom wyrażonym w zakwestionowanych przepisach. W zakresie badania zgodności art. 117 § 3 k.p.c. z art. 32 Konstytucji, podstawą odmowy nadania skardze dalszego biegu było ustalenie, że wskazany przepis Konstytucji może być wzorcem kontroli w postępowaniu inicjowanym wniesieniem skargi konstytucyjnej konstytucyjnej jedynie wtedy, gdy zostanie odniesiony do treści innych norm konstytucyjnych chroniących poszczególne prawa i wolności.

Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w niniejsze sprawie, w której skarżąca powołała art. 32 Konstytucji jako jedyny wzorzec kontroli konstytucyjności art. 117 § 3 k.p.c. Skarżąca nie spełniła więc wymogu wskazania konstytucyjnych wolności lub praw, które – według niej – zostały w jej sprawie naruszone. Jednocześnie Trybunał podkreślił, że zarzuty sformułowane w uzasadnieniu skargi odnoszą się przede wszystkim do stosowania prawa, nie zaś konstytucyjności zakwestionowanego przepisu. Nie mogą więc być rozpoznane przez Trybunał w trybie rozpatrywania skargi konstytucyjnej.

Zażalenie na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 18 grudnia 2013 r. wniósł pełnomocnik skarżącej. Stwierdził w nim, że zdaniem skarżącej postanowienie to zostało wydane z naruszeniem art. 190 ust. 5 Konstytucji, zgodnie z którym orzeczenia Trybunału zapadają większością głosów. Oznacza to, że Trybunał nie może orzekać jednoosobowo. Odnosząc się do treści postanowienia, pełnomocnik skarżącej stwierdził, że – wbrew stanowisku Trybunału – zakwestionowane przepisy rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie były podstawą orzeczeń wydanych w sprawie skarżącej.

Podkreślił również, że istotą zarzutu sformułowanego w skardze jest to, iż nawet gdyby skarżąca poniosła koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru, ze względu na treść zakwestionowanych przepisów nie otrzymałaby ich zwrotu. Ponadto pełnomocnik stwierdził, że z art. 32 Konstytucji wynika prawo do równego traktowania, które powinno być samodzielnym wzorcem kontroli zakwestionowanego w skardze art. 117 § 3 k.p.c., oraz zaznaczył, że sformułowane przez skarżącą zarzuty dotyczą treści art. 117 § 3 k.p.c., nie zaś jego stosowania.

Powtórzył twierdzenie skargi, że w myśl zakwestionowanej regulacji osoba fizyczna ma jedynie uprawdopodobnić brak środków na opłacenie pełnomocnika z urzędu, a osoba prawna musi taki brak udowodnić. Zwrócił też uwagę na to, że zakwestionowany przepis nie precyzuje jakie informacje powinny znaleźć się we wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu dla osoby prawnej oraz nie przewiduje możliwości wezwania takiej osoby do uzupełnienia braków formalnych wniosku o ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 36 ust. 4 w związku z art. 49 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał Konstytucyjny bada w szczególności, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. Oznacza to, że Trybunał Konstytucyjny analizuje te zarzuty sformułowane w zażaleniu, które mogą podważyć trafność ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonego postanowienia, i do tego ogranicza rozpoznanie tego środka odwoławczego.

W ocenie Trybunału Konstytucyjnego w rozpatrywanym zażaleniu skarżąca nie przedstawiła żadnych argumentów, które podałyby w wątpliwość przesłanki odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, przedstawione w postanowieniu z 18 grudnia 2013 r. Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności, Trybunał Konstytucyjny podkreśla, że skład, w którym wydał postanowienie z 18 grudnia 2013 r., był prawidłowy. Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o TK, który na podstawie art. 49 tej ustawy, znajduje zastosowanie do rozpoznawania skargi konstytucyjnej, wstępne rozpoznanie skargi jest dokonywane przez Trybunał w składzie jednego sędziego.

W takim składzie Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu (art. 36 ust. 3 ustawy o TK). Zakwestionowane postanowienie zostało więc wydane zgodnie z przepisami ustawy o TK, których zgodność z Konstytucją nie jest przedmiotem niniejszej sprawy. Jednocześnie Trybunał stwierdza, że z powołanego przez skarżącą art. 190 ust. 5 Konstytucji nie wynika, iż Trybunał nie może wydawać żadnych orzeczeń w składzie jednoosobowym. Przepis ten wyraża jedynie zasadę podejmowania rozstrzygnięć w sytuacji, w której skład Trybunału jest wieloosobowy.

Nie wyklucza jednak, aby przepisy ustawowe, które zgodnie z art. 197 Konstytucji określają między innymi tryb postępowania przed Trybunałem, umożliwiały wydawanie rozstrzygnięć o nadaniu dalszego biegu wnioskowi lub skardze konstytucyjnej w składzie jednego sędziego. Trybunał stwierdza, że w zakwestionowanym postanowieniu prawidłowo przyjął, iż zaskarżone w niniejszej sprawie przepisy rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie nie były podstawą orzeczenia przedstawionego przez skarżącą jako ostateczne rozstrzygnięcie o jej wolnościach i prawach.

Jak Trybunał słusznie wskazał w zakwestionowanym postanowieniu, orzeczenie to nie dotyczyło bowiem zasądzenia na rzecz pełnomocnika opłaty za reprezentowanie skarżącej, lecz odmowy przyznania skarżącej pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia skargi konstytucyjnej. Na uwzględnienie nie zasługuje również podniesiony w zażaleniu argument, że istotą zarzutów skarżącej było to, iż nawet gdyby poniosła koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru, ze względu na treść zakwestionowanych przepisów, nie otrzymałaby ich zwrotu.

W tym kontekście Trybunał przypomina, że zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem zaskarżenia w skardze konstytucyjnej może być jedynie taki przepis, który znalazł zastosowanie w sprawie skarżącego i tym samym doprowadził do naruszenia jego konstytucyjnych wolności lub praw. Niedopuszczalne jest więc złożenie skargi w sytuacji, w której skarżący zakłada, że kwestionowany przepis może doprowadzić do naruszenia jego praw w przyszłości. Takie naruszenie ma bowiem charakter jedynie potencjalny, a skarga jest przedwczesna.

W zakwestionowanym postanowieniu Trybunał prawidłowo przyjął więc, że w zakresie badania zgodności § 12 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz § 13 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie z art. 45 ust. 1 Konstytucji skardze konstytucyjnej należało odmówić nadania dalszego biegu z uwagi na nieprzedstawienie przez skarżącą ostatecznego orzeczenia wydanego na podstawie zakwestionowanych przepisów. Również w zakresie badania zgodności art. 117 § 3 k.p.c. z art. 32 Konstytucji Trybunał słusznie stwierdził istnienie podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Jak Trybunał wielokrotnie podkreślał w swoim orzecznictwie art. 32 Konstytucji nie formułuje samodzielnego prawa podmiotowego i w konsekwencji nie może stanowić samodzielnego wzorca kontroli konstytucyjności przepisów zaskarżonych w skardze konstytucyjnej. Przepis ten można wskazać w skardze jedynie wtedy, gdy odniesie się go do treści innych norm konstytucyjnych chroniących wolności i prawa naruszone przez regulację kwestionowaną w skardze (zob. postanowienia TK z 24 października 2001 r., SK 10/01, OTK ZU nr 7/2001, poz. 225; 13 marca 2002 r., Ts 108/01, OTK ZU nr 2/B/2002, poz. 138 oraz 20 lutego 2008 r., SK 27/07, OTK ZU nr 1/A/2008, poz. 22).

We wniesionym zażaleniu skarżąca stwierdziła, że to stanowisko Trybunału jest nieprawidłowe. Nie przedstawiła jednak żadnych argumentów na poparcie tego twierdzenia. Nie podważyła również ustalenia Trybunału, że w rozpatrywanej sprawie wskazała art. 32 Konstytucji jako jedyny wzorzec kontroli zaskarżonego art. 117 § 3 k.p.c. Trybunał w obecnym składzie stwierdza, że ustalenia te są prawidłowe a skardze konstytucyjnej należało odmówić nadania dalszego biegu również w tym zakresie. Jednocześnie Trybunał zauważa, że w zakwestionowanym postanowieniu słusznie zaznaczył, iż zarzuty sformułowane przez skarżącą wobec art. 117 § 3 k.p.c. dotyczyły przede wszystkim sfery stosowania prawa.

Powołane przez skarżącą w zażaleniu regulacje odnoszące się do – spoczywającego na stronie ubiegającej się o ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu – obowiązku składania przez stronę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania oraz do procedury wzywania strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu dotyczą nie treści zakwestionowanego przepisu, lecz innych przepisów k.p.c. (w szczególności art. 1171 § 1 k.p.c. oraz art. 130 § 1 k.p.c.). Pozostają więc bez związku z zakresem zaskarżenia w niniejszej sprawie.

Wziąwszy powyższe okoliczności pod uwagę, Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia wniesionego na postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.