Appeal dismissed; tenant's non-payment and refusal to vacate justified landlord's eviction despite tenant's social housing needs.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal dismissed the municipality's appeal against the lower court's eviction order, ruling the tenant's conduct unjustified. The tenant had failed to pay rent for over five years despite a prior settlement agreement and was denied social housing rights. The court held that the landlord's exercise of eviction rights did not constitute an abuse of law under Polish civil law principles.
Legislator headnote
AI generatedArt. 5 k.c.; Art. 102 k.p.c.; Art. 385 k.p.c.; Art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów; Art. 675 § 1 k.c.; Art. 222 § 1 k.c.: A landlord's right to evict a tenant for non-payment of rent does not constitute an abuse of law even if the tenant faces difficult material circumstances, provided the tenant has not actively sought alternative social support.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt III Ca 1488/14
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 stycznia 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Teresa Kołeczko - Wacławik (spr.) Sędzia SO Lucyna Morys - Magiera SR del. Roman Troll Protokolant Aleksandra Sado-Stach po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2015 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa Gminy G. przeciwko S. H. o wydanie lokalu na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt I C 610/14 1. oddala apelację;
2. oddala wniosek powódki o zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego. SSR del. Roman Troll S SO Teresa Kołeczko - Wacławik SSO Lucyna Morys – Magiera Sygn. akt III Ca 1488/14
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Gliwicach nakazał pozwanej S. H. opuszczenie i opróżnienie z rzeczy, zajmowanego przez nią lokalu mieszkalnego i wydanie go powódce Gminie G. w stanie wolnym od osób i rzeczy, ustalił uprawnienie pozwanej do otrzymania lokalu socjalnego i wstrzymał jednocześnie wykonanie orzeczenia do czasu złożenia pozwanej przez powódkę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego oraz odstąpił od obciążenia pozwanej kosztami procesu. Sąd I instancji ustalił, że pozwana wynajmowała przedmiotowy lokal na podstawie umowy najmu z 1 lutego 1995r.
Ponieważ zalegała z regulowaniem opłat czynszowych i nie uregulowała ich mimo wezwania i pouczenia o możliwości wypowiedzenia umowy, powódka pismem z 8 września 2009r. wypowiedziała najem i wezwała pozwaną do przekazania jej lokalu. Do dnia zamknięcia rozprawy pozwana dysponowała lokalem. Ustalił też sąd, że pozwana ma 78 lat, od 2011r. jest wdową, od 1986r. otrzymuje emeryturę w wysokości 962 zł. objętą zajęciem komorniczym na kwotę 319zł. Leczy się u kardiologa i ortopedy z uwagi na nadciśnienie tętnicze i schorzenia kręgosłupa.
Ustalając powyższe uznał Sąd Rejonowy w oparciu o regulację art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z 21.6.2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego ( Dz. U. 2005.31.266), iż powódka zasadnie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia do wypowiedzenia najmu i zażądania wydania lokalu mieszkalnego na podstawie art. 675 § 1 k.c. lub art. 222 § 1 k.c., nie czyniąc ze swego uprawnienia użytku sprzecznego ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem prawa lub z zasadami współżycia społecznego w rozumieniu art. 5 k.c. Podniósł, że powódka ze zrozumieniem odniosła się do sytuacji pozwanej.
W 2008r. zawarła z pozwaną ugodę w przedmiocie spłaty zadłużenia, ale pozwana zaległości nie spłaciła. Z żądaniem eksmisji wystąpiła, gdy pozwana nie była w stanie regulować bieżących opłat za mieszkanie doprowadzając do powiększenia zadłużenia. Wskazał, że swoje potrzeby mieszkaniowe pozwana będzie miała zaspokojone poprzez przyznanie jej, na podstawie art. 14 ustawy z 21.6.2001r. uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego. Orzeczenie o kosztach procesu uzasadnił przepisem art. 102 k.p.c. wskazując na trudną sytuację materialną pozwanej.
W apelacji pozwana zarzuciła: - naruszenie prawa materialnego - art. 5 k.c. polegające na jego niezastosowaniu i uznaniu roszczenia powódki w sytuacji, gdy stanowisko takie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa z uwagi na sytuację osobistą pozwanej oraz przyczyny, które spowodowały powstanie zadłużenia względem powódki, a także z uwagi na okoliczność, że wskutek uwzględnienia roszczenia, pozwana 78 letnia, samotna osoba jest zmuszona do podjęcia czynności zmierzających do opróżnienia mieszkania, pomimo braku realnych możliwości jego opróżnienia, - naruszenie prawa procesowego tj. art. 233 k.p.c. polegające na niedostrzeżeniu, że prawo podmiotowe powódki powinno doznać ograniczenia, gdyż stanowi nadużycie prawa jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem.
Przedstawiając powyższe zarzuty wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa, a z ostrożności procesowej wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz odstąpienie od obciążenia pozwanej kosztami procesu i zasądzenie od powódki na jej rzecz kosztów postępowania odwoławczego. Powódka wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania odwoławczego. Sąd Okręgowy zważył co następuje. Apelacja nie jest uzasadniona. W ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy, które były bezsporne i które sąd odwoławczy przyjmuje za własne, trafnie Sąd Rejonowy – uwzględniając powództwo - nie dopatrzył się w działaniach powódki nadużycia prawa podmiotowego i sprzeczności jej zachowań względem pozwanej, zajmującej lokal mieszkalny bez tytułu prawnego - z zasadami współżycia społecznego.
Lokale mieszkalne wchodzące w skład zasobów gmin są dobrem wspólnym społeczności lokalnych, a gmina w celu efektywnego realizowania zarządu tymi zasobami powinna mieć zapewnioną maksymalną swobodę w ich dysponowaniu. W niniejszej sprawie, od dnia doręczenia pozwanej wezwania do zapłaty zadłużenia i pouczenia o możliwości wypowiedzenia umowy najmu tj. od 5 listopada 2007r.(dowód doręczenia wezwania k.9) do dnia wypowiedzenia najmu pismem z 8 września 2008r. doręczonego pozwanej 16 września 2008r. (dowód doręczenia k. 11), pozwana mimo zobowiązania się w ugodzie zawartej z powódką, do regulowania zadłużenia, nie wywiązała się z tego obowiązku.
Po wypowiedzeniu najmu zajmuje w dalszym ciągu lokal mieszkalny i nie tylko nie spłaciła zadłużenia, ale nie reguluje też czynszu na bieżąco. Powódka wystąpiła z żądaniem opuszczenia i opróżnienia mieszkania po ponad 5 latach od wypowiedzenia najmu. W tych okolicznościach, zachowanie pozwanej, która nie wykonuje umowy i uniemożliwia powódce swobodne dysponowanie lokalem nie zasługuje na aprobatę, a tym samym wykonywanie przez powódkę uprawnień wynikających z umowy i obowiązujących przepisów prawa nie może być poczytane jako nadużycie prawa podmiotowego w stosunku do pozwanej, w rozumieniu art. 5 k.c. Pozwana nie zawiniła oczywiście swojej złej sytuacji materialnej, ale dla takich sytuacji, w jakiej między innymi znalazła się pozwana, ustawodawca przewidział możliwość przyznania uprawnienia do lokalu socjalnego.
Sąd Rejonowy uwzględniając właśnie sytuację życiową i materialną pozwanej, takie uprawnienie jej przyznał. W ten sposób zaspokojone zostaną jej potrzeby mieszkaniowe. Nie wykazała przy tym pozwana, by z uwagi na trudną sytuację materialną starała się o uzyskanie świadczeń z pomocy społecznej na pokrycie kosztów utrzymania mieszkania. Nie może też odnieść żadnego skutku powoływanie się przez skarżącą na brak realnych możliwości opróżnienia lokalu mieszkalnego z uwagi na podeszły wiek i stan zdrowia. Pozwana żyje w zorganizowanej społeczności i może skorzystać z różnych form pomocy oferowanych w takich sytuacjach przez Gminę w miejscu swego zamieszkania.
Z tych względów, ponieważ orzeczenie Sądu Rejonowego jest prawidłowe, apelacja jako bezzasadna została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c. W oparciu o przepis art. 102 k.p.c., uwzględniając trudną sytuację życiową i materialną pozwanej, oddalono wniosek powódki o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania odwoławczego. SSO del. Roman Troll SSO Teresa Kołeczko-Wacławik SSO Lucyna morys-Magiera