Legislator Case Law & Legislation
IV Ka 379/15 AI generated

Court dismisses appeal on procedural grounds, quashing first-instance verdict due to failure to inform witness of right to refuse testimony.

Case Number IV Ka 379/15
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The appellate court quashed the first-instance verdict and remanded the case for retrial because the lower court failed to inform a witness of her statutory right to refuse testimony. The defendant appealed, arguing that the unrecorded witness statement violated procedural rights and compromised the evidence base. The court ruled that this procedural error was material and precluded the appellate court from reviewing the substantive appeal claims.

Legislator headnote

AI generated

Art. 182 k.p.k.; Art. 7 k.p.k.; Art. 424 k.p.k.: Where a court fails to inform a witness of the right to refuse testimony under Art. 182 k.p.k., the resulting evidence is inadmissible, requiring a retrial to ensure procedural compliance before evaluating guilt.

Keywords

AI generated
procedural error right to refuse testimony witness statement quashing of verdict remand for retrial criminal procedure evidence admissibility

Cited Legislation

AI generated
Art. 182 k.p.k.
Sąd Okręgowy przypomina, że zgodnie z treścią art. 182 k.p.k. osoba najbliższa dla oskarżonego w rozumieniu w art.
Art. 7 k.p.k.
Po przeprowadzeniu zaś pełnego postępowania dowodowego, Sąd Rejonowy winien dokonać oceny materiału dowodowego zgodnie z wymogami określonymi w art. 7 k.p.k., prawidłowo ustalić stan faktyczny przedmiotowej sprawy i rozważyć, czy zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na uznanie oskarżonego P.
Art. 424 k.p.k.
W przypadku natomiast uznania zasadności przedstawionego oskarżonemu zarzutu, Sąd I instancji, sporządzając pisemne uzasadnienie wydanego wyroku, winien dokładnie i szczegółowo, zgodnie z normami zawartymi w art. 424 k.p.k.
Art. 191 § 2 k.p.k.
Sąd Rejonowy winien pamiętać przy tym o treści art. 191 § 2 k.p.k. i pouczyć wyżej wymienionego świadka o prawie do odmowy składania zeznań.
Art. 115 § 11 k.k.
osoba najbliższa dla oskarżonego w rozumieniu w art. 115 § 11 k.k., może odmówić składania zeznań i o prawie tym świadka należy bezwzględnie uprzedzić, o czym wprost stanowi art.
Art. 6 k.p.k.
178a § 1 k.k., Sąd Rejonowy wymierzył oskarżonemu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie, na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k.
Art. 624 § 1 k.p.k.
Orzekając natomiast o kosztach, Sąd Rejonowy, na podstawie art. 624§ 1 k.p.k., zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych i od opłaty.
Art. 69 § 1 k.k.
178a § 1 k.k., Sąd Rejonowy wymierzył oskarżonemu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie, na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k.
Art. 70 § 1 pkt 1 k.k.
i art. 70 § 1 punkt 1 k.k., warunkowo zawiesił na okres 3 lat tytułem próby.
Art. 71 § 1 k.k.
Na mocy zaś art. 71 § 1 k.k., Sąd Rejonowy wymierzył również oskarżonemu karę 40 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych, przy czym na poczet wykonania 2 stawek dziennych grzywny, Sąd Rejonowy, na podstawie art.
Art. 42 § 2 k.k.
Nadto, na podstawie art. 42 § 2 k.k., Sąd Rejonowy orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, a na podstawie art.
Art. 49 § 2 k.k.
Art. 63 § 1 k.k.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

WYROK W I M I E N I U RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 maja 2015 roku Sąd Okręgowy w Poznaniu w IV Wydziale Karnym - Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Małgorzata Ziołecka (spr.) Sędziowie: SSO Ewa Taberska SSO Aleksander Brzozowski 1. Protokolant: apl. radc. M. O. przy udziale Prokuratora Prokuratury Wojskowej del. do Prokuratury Okręgowej M. N. po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2015 roku sprawy P. N. oskarżonego z art. 178a § 1 k.k. z powodu apelacji wniesionej przez oskarżonego od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w P. z dnia 16 stycznia 2015 roku, sygnatura akt VIII K 747/14 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu Poznań – Stare Miasto w P. do ponownego rozpoznania, /-/A. B. /-/ M. Z. /-/E. T.

UZASADNIENIE

Wyrokiem zaocznym z dnia 16 stycznia 2015 roku, Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w P. uznał oskarżonego P. N. za winnego tego, że w dniu 12 czerwca 2014 roku, w P., na ulicy (...), prowadził w ruchu lądowym samochód o. (...) o numerze rejestracyjnym (...) będąc w stanie nietrzeźwości, 0,64 mg/l alkoholu wydychanym powietrzu przy pierwszym badaniu, 0,66 mg/l przy drugim badaniu, 0,50 mg /l, przy trzecim badaniu i 0,49 mg/l przy czwartym badaniu, to jest za winnego popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., i za to, na podstawie art. 178a § 1 k.k., Sąd Rejonowy wymierzył oskarżonemu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie, na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 punkt 1 k.k., warunkowo zawiesił na okres 3 lat tytułem próby.

Na mocy zaś art. 71 § 1 k.k., Sąd Rejonowy wymierzył również oskarżonemu karę 40 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych, przy czym na poczet wykonania 2 stawek dziennych grzywny, Sąd Rejonowy, na podstawie art. 63 § 1 k.k., zaliczył oskarżonemu zatrzymanie w dniu 12 czerwca 2014 uznając, że pozostała do wykonania kara grzywny w kwocie 38 stawek dziennych. Nadto, na podstawie art. 42 § 2 k.k., Sąd Rejonowy orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, a na podstawie art. 49 § 2 k.k., środek karny w postaci świadczenia pieniężnego w kwocie 200 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.

Orzekając natomiast o kosztach, Sąd Rejonowy, na podstawie art. 624§ 1 k.p.k., zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych i od opłaty. Wyrok powyższy w całości i na swoją korzyść zaskarżył oskarżony P. N., zarzucając obrazę przepisów postępowania i błąd w ustaleniach faktycznych, a w szczególności: - art. 6 k.p.k. poprzez brak zawiadomienia oskarżonego o terminie rozprawy, która odbyła się w dniu 16 stycznia 2015 roku, pomimo, że adres do korespondencji i numer telefonu został podany, co oznacza, że oskarżony został pozbawiony prawa do obrony i możliwości wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, - błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu sprawstwa i winy oskarżonego, podczas, gdy P. N. nie prowadził samochodu, stacyjka była wyłączona i nie było kluczyków w samochodzie, a sam oskarżony chciał otworzyć maskę, żeby wziąć akumulator.

Formułując powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie P. N. od zarzucanego mu czynu, a ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Na odbywającej się w dniu 8 maja 2015 roku rozprawie apelacyjnej obecny obrońca oskarżonego poparł apelację własną oskarżonego P. N. i, akcentując rozbieżności w zeznaniach świadków, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania celem wyjaśnienia rozbieżności i umożliwienia oskarżonemu realizację prawa do obrony.

Obecny prokurator natomiast wniósł o nie uwzględnienie apelacji i o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja oskarżonego spowodowała kontrolę odwoławczą niniejszej sprawy, a jej wniosek końcowy o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu Poznań – Stare Miasto w P. do ponownego rozpoznania zasługiwał na uwzględnienie, choć nie z przyczyn wskazanych przez skarżącego. Sąd Okręgowy przypomina, że zgodnie z treścią art. 182 k.p.k. osoba najbliższa dla oskarżonego w rozumieniu w art. 115 § 11 k.k., może odmówić składania zeznań i o prawie tym świadka należy bezwzględnie uprzedzić, o czym wprost stanowi art. 191 § 1 k.p.k.

Świadek, któremu przysługuje w myśl art. 182 k.p.k. prawo do odmowy składania zeznań, ma prawo skorzystać z tego uprawnienia na każdym z etapów postępowania karnego. Świadek ów może złożyć zeznania na etapie postępowania przygotowawczego, a następnie, już w toku postępowania jurysdykcyjnego, zmienić zdanie i odmówić składania zeznań. Przepis art. 186 § 1 k.p.k. zakreśla świadkowi termin do złożenia oświadczenia o skorzystaniu z uprawnienia, wynikającego z art. 182 k.p.k., do czasu rozpoczęcia pierwszego zeznania w postępowaniu sądowym.

W przypadku natomiast skorzystania przez świadka z prawa do odmowy składania zeznań, poprzednie zeznania świadka nie mogą służyć za dowód, ani być odtworzone, o czym wprost dalej stanowi art. 186 § 1 k.p.k. Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd Okręgowy zauważa, że w dniu 11 lipca 2014 roku, jeszcze na etapie postępowania przygotowawczego, przesłuchana została w charakterze świadka A. P. (k. 39-41 akt), która, co wynika z zeznań tejże to osoby, jest dla oskarżonego P. N. osobą najbliższą w rozumieniu art. 115 § 11 k.k., to jest konkubiną.

Sąd rozstrzygający uznał, że w realiach przedmiotowej sprawy brak było konieczności bezpośredniego przesłuchania świadka A. P. i, na odbywającej się w dniu 16 stycznia 2015 roku rozprawie, zadecydował o ujawnieniu bez odczytywania w trybie art. 392 § 1 k.p.k. zeznań, które wskazana świadek złożyła w dniu 11 lipca 2014 roku (k. 76 akt). Takie procedowanie Sądu I instancji byłoby prawidłowe, ale tylko w przypadku, gdyby Sąd ten, po wezwaniu świadka A. P. do osobistego stawiennictwa na wyznaczony termin rozprawy, pouczył ją o prawie do odmowy składania zeznań i gdyby uzyskał od świadka oświadczenie, że nie korzysta ona z uprawnienia, o którym mowa w art. 182 k.p.k.

Tymczasem lektura akt przedmiotowej sprawy dowodzi, że Sąd I instancji nie dokonał powyższych czynności. W dniu 16 stycznia 2015 roku Sąd Rejonowy zadecydował o ujawnieniu bez odczytywania znajdujących się na karcie 40 akt sprawy zeznań wspomnianego świadka zupełnie pomijając, że także na etapie postępowania jurysdykcyjnego A. P. miała, wynikające wprost z treści art. 182 k.p.k., prawo do odmowy składania zeznań. Taki sposób procedowania Sądu I instancji nie jest prawidłowy i czyni zaskarżony wyrok wadliwym, gdyż zaniechanie Sądu Rejonowego bez wątpienia miało wpływ na treść zaskarżonego wyroku.

Świadek A. P., pouczona o przysługującym jej także na etapie postępowania jurysdykcyjnego prawie do odmowy składania zeznań, być może skorzystałaby z przysługującego jej takiego uprawnienia . Oznaczałoby to, że materiał dowodowy w postaci zeznań A. P. nie mógłby być ani przedmiotem oceny sądu rozstrzygającego, ani materiałem na podstawie, którego Sąd I instancji mógłby czynić w sprawie ustalenia faktyczne. Z uwagi na powyższe Sąd II instancji uchylił zaskarżony wyrok, zaś sprawę niniejszą przekazał Sądowi Rejonowemu Poznań – Stare Miasto w P. do ponownego rozpoznania.

W kontekście ujawnienia z urzędu błędu proceduralnego, którego dopuścił się Sąd I instancji, rozprawianie się w chwili obecnej z zarzutami sformułowanymi we wniesionej apelacji byłoby przedwczesne, a w konsekwencji i zbyteczne. Rozpoznając natomiast ponownie sprawę Sąd I instancji winien w pierwszej kolejności podjąć decyzję o przeprowadzeniu dowodu z bezpośredniego przesłuchania świadka A. P.. Przeprowadzając natomiast ten dowód, Sąd Rejonowy winien mieć na uwadze to, że świadek ta - o ile nadal posiada status konkubiny P. N. - jest osobą najbliższą dla oskarżonego w rozumieniu art. 115 § 11 k.k., której, mocą art. 182 k.p.k., przysługuje prawo do odmowy składania zeznań.

Sąd Rejonowy winien pamiętać przy tym o treści art. 191 § 2 k.p.k. i pouczyć wyżej wymienionego świadka o prawie do odmowy składania zeznań. Dopiero po uzyskaniu oświadczenia, że A. P. nie korzysta z tego prawa, sąd rozstrzygający winien przystąpić do jej przesłuchania. Po przeprowadzeniu zaś pełnego postępowania dowodowego, Sąd Rejonowy winien dokonać oceny materiału dowodowego zgodnie z wymogami określonymi w art. 7 k.p.k., prawidłowo ustalić stan faktyczny przedmiotowej sprawy i rozważyć, czy zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na uznanie oskarżonego P. N. za winnego dokonania zarzucanego mu czynu, czy też nie.

W przypadku natomiast uznania zasadności przedstawionego oskarżonemu zarzutu, Sąd I instancji, sporządzając pisemne uzasadnienie wydanego wyroku, winien dokładnie i szczegółowo, zgodnie z normami zawartymi w art. 424 k.p.k. , przedstawić dokonaną przez siebie ocenę materiału dowodowego, dokonane na jego podstawie ustalenia faktyczne, uzasadnić zastosowaną do przypisanego oskarżonemu czynu kwalifikację prawną, jak i ewentualnie wymierzoną karę z uwzględnieniem wszystkich dyrektyw obowiązujących w tym przedmiocie tak, aby rozpoznając ewentualne przyszłe apelacje, Sąd Odwoławczy mógł dokonać oceny prawidłowości rozumowania Sądu I instancji. /A.

B./ /M. Z./ /E. T./