Appeal court upheld security measure by seizing debt from property sale and imposing mortgage, rejecting claim of insufficient interest.

Sygn. akt I ACz 404/13 POSTANOWIENIE Dnia 21 czerwca 2013r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym : Przewodniczący: SSA Kazimierz Rusin (spr.) Sędziowie: SA Dariusz Mazurek SA Jan Sokulski po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2013r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa J. B. przeciwko (...) S.A. w J. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanego od postanowienia Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 11 marca 2013r., sygn. akt VI GC 49/13 postanawia : I. zmienić zaskarżone postanowienie w pkt. I.

1. w ten sposób, że wniosek powoda o zabezpieczenie roszczenia poprzez zajęcie wierzytelności z tytułu ceny sprzedaży prawa użytkowania wieczystego i własności budynków, stanowiących odrębną nieruchomość, objętych księgą wieczystą prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Jarosławiu V Wydział Ksiąg Wieczystych KW nr (...) – oddalić, II. oddalić zażalenie pozwanego w pozostałym zakresie.

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy zabezpieczył roszczenie powoda J. B. w stosunku do pozwanego (...) S.A. w J. poprzez zajęcie wierzytelności z tytułu ceny sprzedaży prawa użytkowania wieczystego i własności budynków, stanowiących odrębną nieruchomość, objętych księgą wieczystą prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Jarosławiu V Wydział Ksiąg Wieczystych KW nr (...) oraz obciążenie prawa użytkowania wieczystego i własności budynków, stanowiących odrębną nieruchomość objętą ww. księgą wieczystą hipoteką przymusową do kwoty 306.820,01 zł.

Natomiast w pozostałej części Sąd wniosek oddalił. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż powód uprawdopodobnił roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia swoimi twierdzeniami jak i przedłożonymi do wniosku dowodami z dokumentów, które stanowiły podstawę do wydania nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym w niniejszej sprawie. Natomiast wniosek powoda o zabezpieczenie jego roszczenia poprzez zajęcie wierzytelności z tytułu rachunków bankowych pozwanej Spółki, Sąd oddalił wobec nie wskazania przez powoda numerów rachunków, ani banków w których te rachunki są prowadzone.

Od powyższego postanowienia pozwana Spółka złożyła zażalenie. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania cywilnego, tj. art. 730 1 k.p.c poprzez błędne przyjęcie, iż powód wykazał dwie kumulatywne przesłanki udzielenia zabezpieczenia, pomimo że powód nie wykazał interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Skarżący podniósł, iż powód poza gołosłownymi twierdzeniami, nie przedłożył wiarygodnych dokumentów, które uzasadniałyby przyjęcie, iż brak zabezpieczenia uniemożliwi, bądź utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia.

W jego ocenie przedłożenie jednego ogłoszenia zachęcającego do zakupu nieruchomości, które zostało umieszczone kilka miesięcy wcześniej, nie może świadczyć o jej złej kondycji finansowej. Tym samym powód nie uprawdopodobnił swojego interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Wskazując na powyższe pozwana Spółka domagała się uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia i zasądzenia od powoda na rzecz pozwanej Spółki kosztów postępowania zażaleniowego.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje :

W myśl art. 730 1 § 2 k.p.c interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji, iż powód uprawdopodobnił obie przesłanki zabezpieczenia. Ponieważ na etapie postępowania zażaleniowego pozwany kwestionował jedynie interes prawny powoda w udzieleniu zabezpieczenia, dlatego tego zagadnienia dotyczyć będą rozważania Sądu.

Sąd Apelacyjny uznał za prawidłową dokonaną przez Sąd I instancji analizę sytuacji majątkowej pozwanej Spółki. Przedłożone przez powoda dokumenty wskazują, że pozwana Spółka podjęła działania zmierzające do sprzedaży nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym wraz z budynkami stanowiącymi odrębną własność pozwanego, o czym świadczy treść ogłoszenia umieszczonego na stronie internetowej agencji nieruchomości (k. 124). Ponadto z przedłożonego do akt sprawy odpisu z działu IV KW nr (...) wynika, iż na przedmiotowej nieruchomości ustanowione są zarówno hipoteki umowne jak i przymusowe na rzecz innych wierzycieli.

Jednocześnie strona pozwana sama we wniosku o zwolnienie od opłaty sądowej od apelacji wskazała, iż zalega z płatnościami, a w stosunku do niej wszczętych jest wiele postępowań sądowych. Tym samym powód niewątpliwie uprawdopodobnił interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Natomiast Sąd Okręgowy uwzględnił dwa wskazane przez powoda sposoby zabezpieczenia, a mianowicie zajęcie wierzytelności z tytułu ceny sprzedaży prawa użytkowania wieczystego i własności budynków, stanowiących odrębną nieruchomość, objętych księgą wieczystą wskazaną we wniosku i obciążenie tejże nieruchomości hipoteką przymusową.

W myśl art. 730 1 § 3 k.p.c, przy wyborze sposobu zabezpieczenia sąd uwzględni interesy stron lub uczestników postępowania w takiej mierze, aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego nie obciążać ponad potrzebę. W ocenie Sądu Apelacyjnego dostatecznie chroniącym interesy powoda będzie sposób zabezpieczenia polegający na ustanowieniu hipoteki przymusowej, który dla pozwanej Spółki nie jest uciążliwy i nie powoduje utrudnień w jej funkcjonowaniu, gdyż ma możliwość swobodnego dysponowania nieruchomością i nie uniemożliwia jej kontynuowania działalności gospodarczej.

Natomiast zabezpieczenie w postaci zajęcia wierzytelności z tytułu ceny sprzedaży w tej sytuacji jest niecelowe i obciążałoby obowiązanego ponad potrzebę, zważywszy że zabezpieczono całą wierzytelność z tytułu ceny sprzedaży nie ograniczając jej do wysokości wskazanej sumy zabezpieczenia. Z tych też względów, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie i orzekł jak w pkt. I postanowienia na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. Natomiast w pozostałym zakresie Sąd zażalenie oddalił na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd rozstrzygnie w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie (art. 108 § 1 k.p.c.).