Appeal dismissed; court held non-working periods count as special conditions work if full 15 years existed by Jan 1, 1999.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal dismissed the Social Insurance Institution's appeal against a lower court ruling granting early retirement based on special working conditions. The insured claimed over 15 years of such work, but the Social Insurance Institution argued that periods of unpaid leave should be deducted from the qualifying duration. The court ruled that for those who met the full requirement by January 1, 1999, non-working periods can be included in the special conditions period under specific statutory interpretations.
Legislator headnote
AI generatedArt. 184 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS; Art. 32 ust. 1a pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS: For insured persons who fulfilled the full requirement for special conditions work by January 1, 1999, periods of non-work may be included in the special conditions period.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt III AUa 1124/14
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 maja 2015 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSA Jolanta Pietrzak (spr.) Sędziowie SSA Marek Żurecki SSA Ewelina Kocurek - Grabowska Protokolant Beata Kłosek po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2015r. w Katowicach sprawy z odwołania B. K. (B. K. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o prawo do emerytury na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 18 marca 2014r. sygn. akt X U 158/14 oddala apelację. /-/ SSA M. Żurecki /-/ SSA J. Pietrzak /-/ SSA E. Kocurek-Grabowska Sędzia Przewodniczący Sędzia Sygn. akt III AUa 1124/14
UZASADNIENIE
Ubezpieczona B. K. wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia 3 grudnia 2013r. o odmowie przyznania jej prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Wskazała, że ma przepracowane ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych, a organ rentowy bezzasadnie nie zaliczył jej do pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia w (...) Przedsiębiorstwie Budowlanym w C. na stanowisku suwnicowej. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie, wskazując, iż ubezpieczona na dzień 1 stycznia 1999r. wykazała 14 lat 4 miesiące i 3 dni pracy w warunkach szczególnych.
Podał, że nie uwzględnił do pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia w (...) Przedsiębiorstwie Budowlanym, gdyż ubezpieczona nie przedłożyła świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych, a ponadto w okresie od 20 września 1979r. do 30 czerwca 1980r. przebywała na urlopie bezpłatnym z tytułu opieki na dzieckiem. Wyrokiem z dnia 18.03.2014r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał ubezpieczonej prawo do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych poczynając od dnia 30.11.2013r.
Sąd ustalił: Ubezpieczona B. K., ur. (...), jest z zawodu aparatowym. Była zatrudniona w okresie: - od 1 września 1976r. do 31 lipca 1978r. w Domu Mody w C. jako szwaczka, - od 1 września 1978r. do 30 czerwca 1980r. w (...) Przedsiębiorstwie Budowlanym w C. na stanowisku suwnicowej, przy czym w okresie od 20 września 1979r. do 30 czerwca 1980r. przebywała na urlopie bezpłatnym z tytułu opieki nad dzieckiem, - od 11 lipca 1980r. do 14 lutego 1984r. w (...) Zakładach (...) w C. jako operator urządzeń dozujących i pakujących, - od 15 lutego 1984r. do 31 maja 1995r., od 1 lipca 1995r. do 31 grudnia 1995r. i od 2 września 1996r. do nadal w Przedsiębiorstwie (...) w K.
Oddział Terenowy w C. jako aparatowa. Ubezpieczona uzyskała świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych z (...) S.A. w C. za okres od 11 lipca 1980r. do 14 lutego 1984r. z (...) sp. z o.o. w K. za okres od 15 lutego 1984r. do 31 maja 1995r., od 1 lipca 1995r. do 31 grudnia 1995r. i od 2 września 1996r. do 31 grudnia 1998r. Ubezpieczona ukończyła 55 lat w dniu (...) Nie jest członkiem OFE. Pozostaje w zatrudnieniu w (...) sp. z o.o. Na dzień 1 stycznia 1999r. ubezpieczona posiadała 4 lata 3 miesiące i 8 dni okresów nieskładkowych oraz 21 lat i 3 dni okresów składkowych.
W dniu 31 października 2013r. wystąpiła z wnioskiem do organu rentowego o wcześniejszą emeryturę. Organ rentowy do okresu pracy warunkach szczególnych zaliczył ubezpieczonej 14 lat 4 miesiące i 3 dni, tj. następujące okresy zatrudnienia: - od 11 lipca 1980r. do 14 lutego 1984r., - od 15 lutego 1984r. do 31 maja 1995r. (z wyłączeniem okresów nieskładkowych: tj. od 13 do 26 grudnia 1991r.- 14 dni, od 28 stycznia 1992r. do 15 lutego 1992r. tj. 19 dni, od 8 kwietnia 1992r. do 10 kwietnia 1992r. tj.3 dni, od 4 do 8 maja 1992r. tj. 5 dni, od 11 do 22 maja 1992r. tj. 12 dni, od 4 do 9 czerwca 1992r. tj. 6 dni, od 6 do 21 października 1992r. tj. 16 dni, od 12 do 18 grudnia 1992r. tj. 7 dni, od 1 do 26 lutego 1993r. tj. 26 dni, od 27 do 28 lutego 1993r. tj. 2 dni, od 1 do 13 marca 1993r. tj. 13 dni, od 1 maja do 19 sierpnia 1993r. tj. 3 miesiące i 19 dni, od 23 czerwca do 8 lipca 1994r. tj. 16 dni, od 26 lipca 1994r. do 9 października 1994r. tj. 2 miesiące i 15 dni, od 13 do 25 marca 1995r. tj. 13 dni), - od 1 lipca 1995r. do 31 grudnia 1995r. - od 2 września 1996r. do 31 grudnia 1998r.(z wyłączeniem okresów nieskładkowych od 15 do 25 września 1997r. tj. 11 dni, od 2 do 12 lutego 1998r. tj. 11 dni, od 11 maja do 4 czerwca 1998r. tj. 25 dni, od 19 do 23 października 1998r. tj. 5 dni).
Wobec poczynionych ustaleń Sąd uznał odwołanie za zasadne podnosząc w motywach tego rozstrzygnięcia co następuje: Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, ubezpieczona posiada ponad 15-1etni okres pracy w warunkach szczególnych, nawet bez uwzględnienia okresu zatrudnienia w (...) Przedsiębiorstwie Budowlanym. Uwzględniając bowiem okres zatrudnienia ubezpieczonej w (...) Zakładach (...) w C. od 11 lipca 1980r. do 14 lutego 1984r. i w (...) sp. z o.o. w K. od 15 lutego 1984r. do 31 maja 1995r., od 1 lipca 1995r. do 31 grudnia 1995r., od 2 września 1996r. do 31 grudnia 1998r. wykazała ponad 15-letni okres pracy w warunkach szczególnych.
Organ rentowy bezzasadnie bowiem odliczył ubezpieczonej z okresu pracy w warunkach szczególnych okres pobierania po 14 listopada 1991r. wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy i zasiłku chorobowego, opiekuńczego i macierzyńskiego w wymiarze 12 miesięcy i 28 dni. Ten okres nie podlega odliczeniu z okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych. Wykazanie bowiem w dniu 1 stycznia 1999r. określonego w art. 184 ustawy emerytalnej, okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach, wyłącza ponowne ustalenie tego okresu po osiągnięciu wieku emerytalnego, według zasad wynikających z art. 32 ust. 1a pkt 1 ustawy emerytalnej, obowiązujących po dniu 1 lipca 2004r. (vide m.in.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23.04.2010r., II UK 313/09, Lex 604213, z dnia 13 lipca 2011r., I UK 12/11, Lex 989126, z dnia 18.05.2012r., III UK 99/11, Lex 1227193, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9.03.2012r., I UK 367/11, Lex 1215125 ).
Ubezpieczona spełniła wszystkie przesłanki do przyznania jej wcześniejszej emerytury z tytułu zatrudnienia w warunkach szczególnych: osiągnęła 55 lat życia w dniu (...), w dniu wejścia w życie ustawy emerytalnej, tj. 1 stycznia 1999r., miała okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 25 lat, 3 miesiące i 11 dni, w tym ponad 15 lat zatrudnienia w warunkach szczególnych. Ponadto nie przystąpiła do otwartego funduszu emerytalnego. Apelację od tego wyroku wywiódł organ rentowy zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art.184 i art.32 ust.1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. nr 153 poz.1227 z 2009r.).
Skarżący domagał się zmiany zaskarżonego wyroku i oddalenia odwołania.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja nie jest zasadna. Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, które Sąd Apelacyjny w pełni podziela i przyjmuje za własne. Również dokonana subsumcja ustaleń faktycznych do mających zastosowanie przepisów prawa materialnego nie budzi zastrzeżeń Sądu Apelacyjnego. Sąd Apelacyjny w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji zaprezentowane w motywach zaskarżonego wyroku, co oznacza, iż zbędnym jest ponowne szczegółowe przywoływanie tej argumentacji w uzasadnieniu wyroku Sądu odwoławczego. Jedynie w uzupełnieniu argumentacji Sądu Okręgowego należy wskazać, iż w judykaturze rzeczywiście utrwalił się pogląd, że wykazanie na dzień 1.01.1999r. określonego w art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach wyłącza ponowne ustalenie tego okresu po osiągnięciu wieku emerytalnego, według zasad wynikających z art. 32 ust. 1a pkt 1 tej ustawy obowiązujących po dniu 1 lipca 2004r. (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 23 kwietnia 2010r., II UK 313/09, OSNP 2011 nr 19-20, poz. 260; z 13 lipca 2011r., I UK 12/11, LEX nr 989126; z 18 lipca 2007r., I UK 62/07, OSNP 2008 nr 17-18, poz. 269, z dnia 7.10.2014r.
I UK 51/14, LEX nr 1621325). W ostatnim z tych orzeczeń SN stwierdził, że w art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS chodzi o pracę w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów sprzed 1.01.1999r., ponieważ to na ten dzień ubezpieczona powinna posiadać pełny okres zatrudnienia w szczególnych warunkach, wymagany w przepisach dotychczasowych. Co prawda nie oznacza to, że późniejszy przepis art. 32 ust. 1a pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS jest bez znaczenia dla wykładni pojęcia okresów pracy w warunkach szczególnych przed 1.01.1999r. ale nie można odmówić ubezpieczonym, od których już na dzień 1.01.1999r. wymaga się pełnego okresu pracy w szczególnych warunkach, prawa do zaliczenia do okresów pracy w szczególnych warunkach niektórych okresów niewykonywania pracy (pobierania wynagrodzenia chorobowego lub zasiłku chorobowego i macierzyńskiego).
Przy wprowadzanym systemowo ograniczaniu emerytur w wieku obniżonym (z tytułu pracy w szczególnych warunkach) w perspektywie emerytur pomostowych nie można pominąć ubezpieczonych, którzy już na 1.01.1999r. wypracowali 15 lat w szczególnych warunkach, choć urodzili się po 31.12.1948r. Regulacja z art. 32 ust. 1a pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ma zatem zastosowanie do kręgu ubezpieczonych objętych art. 184 ustawy, którzy mogą zaliczyć do pracy w szczególnych warunkach okresy niewykonywania pracy, za które otrzymali przed 14.11.1991r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.
Wprowadzenie art. 32 ust. 1a ustawy potwierdza, że § 2 rozporządzenia z dnia 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze nie jest regulacją wyłączną (zamkniętą) w kwestii przesłanki wykonywania stałej pracy w szczególnych warunkach. Nie jest to regulacja pozwalająca na wykluczenie innego stanowiska, mającego zwłaszcza oparcie w akcie wyższego rzędu (ustawie). Nie można wobec tego przyjąć, że skoro § 2 rozporządzenia nie dopuszcza wyjątków, to żadne okresy niewykonywania pracy nie mogą być zaliczane do stażu pracy w szczególnych warunkach.
W tym stanie rzeczy skoro niezasadnym jest twierdzenie organu rentowego, że ubezpieczona nie legitymuje się wymaganym okresem pracy w warunkach szczególnych, albowiem należy jej odliczyć z wykazanego okresu pracy w warunkach szczególnych okresy pobierania zasiłków chorobowych, zasadnie przyjął Sąd I instancji, że ubezpieczona w dacie złożenia wniosku spełniła wszystkie przesłanki warunkujące uzyskanie prawa do emerytury. Z przytoczonych względów Sąd Apelacyjny na mocy art.385 k.p.c. oddalił apelację jako pozbawioną podstaw. /-/ SSA M.
Żurecki /-/ SSA J. Pietrzak /-/ SSA E. Kocurek-Grabowska Sędzia Przewodniczący Sędzia JM