Legislator Case Law & Legislation
III Ca 1089/14 AI generated

Court dismisses tenant's appeal against eviction due to lack of standing and awards legal aid costs.

Case Number III Ca 1089/14
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The appellate court dismissed the tenant's appeal against the eviction of his apartment, ruling that the defendant lacked the necessary legal standing to challenge the termination. The tenant argued that the eviction violated his rights due to his severe mental illness and hospitalization, but the court found the lower court's assessment of his standing correct. Consequently, the appeal was rejected, and the tenant was ordered to pay the costs of the legal aid provided to him.

Legislator headnote

AI generated

Art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 189 k.p.c.; brak legitymacji procesowej biernej powoduje oddalenie powództwa; koszty pomocy prawnej z urzędu ponosi strona, która nie uiszczyła ich w całości.

Keywords

AI generated
lack of standing legal aid costs tenant eviction mental illness appellate procedure

Cited Legislation

AI generated
art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 189 k.p.c.
art. 386 § 1 kpc w związku z art.
art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze
art. 386 § 1 kpc w związku z art.
art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 102 k.p.c.
art. 386 § 1 kpc w związku z art.
art. 102 k.p.c.
art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze
386 § 1 kpc w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (t.j.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt III Ca 1089/14

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Tomasz Pawlik Sędzia SO Danuta Pacześniowska SR del. Roman Troll (spr.) Protokolant Dominika Tarasiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2014 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa J. W. przeciwko Gminie R. o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt I C 1629/13 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

1) oddala powództwo, 2) przyznaje adwokatowi W. H. od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej kwotę 738 zł (siedemset trzydzieści osiem złotych), w tym kwotę 138 zł (sto trzydzieści osiem złotych) podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej powodowi z urzędu, 3) nie obciąża powoda kosztami procesu, II. nie obciąża powoda kosztami postępowania odwoławczego; III. przyznaje adwokatowi W. H. od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej kwotę 369 zł (trzysta sześćdziesiąt dziewięć złotych), w tym kwotę 69 zł (sześćdziesiąt dziewięć złotych) podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej powodowi z urzędu w postępowaniu odwoławczym. SSR del. Roman Troll SSO Tomasz Pawlik SSO Danuta Pacześniowska Sygn. akt III Ca 1089/14

UZASADNIENIE

Powód J. W. zwrócił się do Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z pozwem przeciwko Gminie R. o ustalenie bezskuteczności rozwiązania umowy najmu lokalu mieszkalnego położonego w R. przy ulicy (...). Na uzasadnienie swojego stanowiska podał, iż pismem z Miejskiego Przedsiębiorstwa (...) rozwiązano z nim umowę najmu tego lokalu na podstawie art. 11 ust. 3 pkt 1 ustawy o ochronie lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, a ten przepis nie powinien mieć zastosowania w jego sytuacji, gdyż wynajmowanego lokalu w chwili obecnej nie może użytkować nie z własnego wyboru, ale z powodu przewlekłej choroby wymagającej aktualnie długotrwałego leczenia szpitalnego.

Pozwana wniosła o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na pozew wskazała, iż strona powodowa nie ma interesu prawnego w żądaniu ustalenia bezskuteczności dokonanego wypowiedzenia umowy najmu, a nawet ewentualne uwzględnienie żądania nie rozstrzygnie w sposób definitywny stosunku prawnego między stronami umowy najmu. Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej ustalił następujący stan faktyczny: J. W. jest najemcą lokalu mieszkalnego położonego w R. przy ul. (...) na podstawie umowy najmu zawartej z Miejskim Przedsiębiorstwem (...) sp. z o.o. w R..

Powód przebywa obecnie na leczeniu w Szpitalu (...) w T.. Pismem z dnia 5 kwietnia 2013 r. Miejskie Przedsiębiorstwo (...) sp. z o.o. w R. poinformowało powoda, iż w związku z niezamieszkiwaniem przez niego w lokalu mieszkalnym przy ul. (...) w R. – N. rozwiązuje z dniem 31 października 2013 r. umowę najmu wyżej wymienionego lokalu zgodnie z art. 11 ust. 3 pkt 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2014 r. ustalił bezskuteczność rozwiązania umowy najmu lokalu mieszkalnego położonego w R. przy ulicy (...) w stosunku do powoda J.

W. (pkt 1), zasądził od pozwanej na rzecz adwokata W. H. kwotę 120 zł tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu (pkt 2). W swoich rozważaniach Sąd Rejonowy wskazał, że powód ma interes prawny (art. 189 kpc) w ustaleniu bezskuteczności rozwiązania umowy najmu lokalu, gdyż czynność prawna rozwiązania umowy najmu dokonana przez Miejskie Przedsiębiorstwo (...) nie jest podejmowana na podstawie decyzji administracyjnej, od której służy odwołanie, a powodowi nie przysługują inne środki ochrony jego praw, a ustalenie bezskuteczności rozwiązania umowy najmu bez wątpienia ma również wpływ na sytuację prawną strony powodowej.

Przywołał także regulację art. 11 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 150 ze zm.) nieprawidłowo wskazując, iż jest to regulacja art. 13 ust. 3 pkt 1 tej ustawy, ale wskazał, że nie sposób uznać, iż powód nie zamieszkuje w lokalu przez okres dłuższy niż 12 miesięcy, gdyż został umieszczony w szpitalu psychiatrycznym na podstawie postanowienia sądowego, a zatem przebywa na leczeniu nie z własnej woli w celu realizacji ochrony zdrowia psychicznego, zaś niezamieszkiwanie w kontekście tego przepisu ma zastosowanie do sytuacji, w których najemca dobrowolnie opuszcza najmowany lokal w celu zmiany swojego podstawowego ośrodka życiowego.

Ponadto wskazał, że skuteczne wypowiedzenie przedmiotowej umowy prowadziłoby do naruszenia zasad słuszności i współżycia społecznego kosztem powoda. O wynagrodzeniu za pomoc prawną świadczoną z urzędu przez adwokata W. H. orzeczono na podstawie art. 98 kpc. Apelację od tego wyroku złożyła pozwana zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenia prawa materialnego w postaci art. 11 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego w związku z art. 24 kc poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że nie wystąpiły przesłanki do wypowiedzenia umowy najmu, art. 5 kc w związku z art. 11 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że wypowiedzenie umowy najmu prowadziłoby do naruszenia zasad współżycia społecznego oraz prawa procesowego w postaci art. 328 § 2 kpc poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej wyroku i art. 233 § 1 kpc poprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów.

Przy tak postawionych zarzutach pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniosła także o przeprowadzenie dowodów z dokumentów dołączonych do apelacji, których daty sporządzenia wskazują, że były wiadome pozwanej przed wydaniem wyroku przez Sąd Rejonowy i wskazała, że potrzeba ich dopuszczenia wynikła dopiero po wyroku Sądu Rejonowego, który został oparty na sprzecznych ustaleniach faktycznych. W odpowiedzi na apelację powód wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej i zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje wskazując, iż wnioski dowodowe pozwanej są spóźnione.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Rejonowy są prawidłowe i jako takie Sąd Okręgowy uznaje je za własne. Należy podkreślić, że zostały one ustalone na podstawie dokumentów złożonych przez strony i nie były kwestionowane. Z tego powodu zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 233 § 1 kpc w zakresie oceny dowodów nie może zostać uznany za słuszny, tym bardziej, że zmierza on do wskazania, iż nie stan faktyczny został ustalony nieprawidłowo, ale nieprawidłowo została dokonana jego ocena w porównaniu do przepisów prawa.

Zgłoszone w apelacji wnioski dowodowe przez stronę pozwaną były spóźnione nie mogły więc zostać dopuszczone (art. 381 kpc). Ponadto trzeba podkreślić, że z przedłożonego przez powoda oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania /k. 8 – 11/ wynika, iż opłaca on czynsz najmu w kwocie 300 zł, co powoduje, iż wartość przedmiotu sporu wynosi 3 600 zł (art. 22 kpc). Pomimo prawidłowo ustalonego stanu faktycznego Sąd Rejonowy dokonał jego nieprawidłowej oceny, albowiem mimo ustalenia, że umowa najmu został zawarta z osobą trzecią (co było bezsporne) uznał jej wypowiedzenie przez tą osobę za bezskuteczne i wydał wyrok uwzględniający powództwo pomimo tego, że osoba ta nie była pozwaną, a w toku postępowania pomimo wniosku o wezwanie Miejskiego Przedsiębiorstwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w R. do udziału w sprawie nie rozpoznał go, ostatecznie jednak pozwana wycofała ten wniosek.

Z bezspornych okoliczności faktycznych wynika, że umowa najmu została zawarta pomiędzy powodem a Miejskim Przedsiębiorstwem (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w R. /wypowiedzenie k. 5, odpowiedź na pozew k. 20v., pismo pełnomocnika powoda w toku postępowania k. 30 – 32/, dlatego też pozwana Gmina R. nie ma w sprawie legitymacji biernej, albowiem nie ona zawierała z powodem umowę najmu i nie ona ją wypowiadała. Ta okoliczność sama w sobie prowadzi do wniosku, że powództwo jest niezasadne, gdyż zostało wytoczone przeciwko niewłaściwemu podmiotowi (art. 194 § 1 kpc), a w toku postępowania przed Sądem Rejonowym nie dokonano żadnych przekształceń podmiotowych.

Dlatego też powód nie ma interesu prawnego (art. 189 kpc) w wytaczaniu powództwa o ustalenie bezskuteczności rozwiązania umowy najmu lokalu przeciwko Gminie R., gdyż czynność prawna rozwiązania umowy najmu została dokonana przez Miejskie Przedsiębiorstwo (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w R., a także umowa najmu została zawarta z tym podmiotem (co jest bezsporne). Z powyższych względów apelacja pozwanej okazała się zasadna, natomiast nie ma potrzeby odnoszenia się szczegółowego do jej zarzutów, gdyż podstawowa kwestia związana z legitymacją bierną została nieprawidłowo oceniona przez Sąd Rejonowy, a prawidłowa jej ocena – zgodnie z powyższymi uwagami – prowadzi do oddalenia powództwa wytoczonego przez powoda w takiej konfiguracji osobowej jak w rozpoznawanej sprawie.

Jednocześnie z uwagi na wartość przedmiotu sporu w wysokości 3 600 zł należało także odpowiednio zmienić rozstrzygnięcie o kosztach postępowania. Mając powyższe na uwadze na podstawie:

1) art. 386 § 1 kpc w związku z art. 189 kpc należało zmienić zaskarżony wyrok i oddalić powództwo, ponieważ brak legitymacji procesowej biernej po stronie pozwanej, 2) art. 386 § 1 kpc w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. z 2014, poz. 635) w związku z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 461) należało orzec jak w punkcie I podpunkt 2 wyroku, gdyż koszty pełnomocnika ustanowionego z urzędu nie zostały uiszczone w całości ani w części, a wartość przedmiotu sporu wynosiła 3 600 zł, 3) art. 386 § 1 kpc w związku z art. 102 kpc należało orzec jak w punkcie I podpunkt 3 wyroku, gdyż powód jest osobą chora psychicznie, leczoną od końca ubiegłego wieku w szpitalu psychiatrycznym, a jego żądanie związane jest z wypowiedzeniem mu umowy najmu lokalu, w którym od dłuższego okresu czasu nie przebywa w związku ze swoją chorobą, która może mieć wpływ na jego ocenę sytuacji faktycznej i ustalenia dotyczące związania umową najmu, dlatego też zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek, 4) art. 102 kpc należało orzec jak w punkcie II wyroku, gdyż powód jest osobą chora psychicznie, leczoną od końca ubiegłego wieku w szpitalu psychiatrycznym, a jego żądanie związane jest z wypowiedzeniem mu umowy najmu lokalu, w którym od dłuższego okresu czasu nie przebywa w związku ze swoją chorobą, która może mieć wpływ na jego ocenę sytuacji faktycznej i ustalenia dotyczące związania umową najmu, dlatego też zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek umożliwiający nieobciążanie powoda kosztami postępowania odwoławczego pomimo przegrania sprawy, 5) art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze w związku z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j.

Dz. U. z 2013 r., poz. 461), § 2 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należało orzec jak w punkcie III wyroku, gdyż koszty pełnomocnika ustanowionego z urzędu nie zostały uiszczone w całości ani w części.

SSR (del.) Roman Troll SSO Tomasz Pawlik SSO Danuta Pacześniowska