Court annuls cooperative housing society resolutions for excluding a member due to procedural violations and lack of proper notice.

Sygn. akt II C 442/14

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 kwietnia 2015r. Sąd Okręgowy w Gliwicach Ośrodek (...) w R. Wydział II Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Sądu Okręgowego Renata Kopala Protokolant: Jolanta Bober po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2015r. w R. sprawy z powództwa A. B. (B.) przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej (...) z siedzibą w R. o uchylenie uchwały 1) uchyla uchwałę numer (...) Walnego Zgromadzenia Członków Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w R. odbytego w sześciu częściach w dniach od 05 maja 2014 roku do dnia 12 maja 2014 roku oraz poprzedzającą ją uchwałę Rady Nadzorczej numer (...) z dnia 14 maja 2013 roku dotyczącą wykluczenia powoda z członkowstwa w Spółdzielni;

2) zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. Sędzia: Sygn. akt II C 442/14

UZASADNIENIE

Powód A. B. złożył pozew o uchylenie uchwały nr 12/2014 Walnego Zgromadzenia Członków Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w R. o wykluczeniu go z grona członków Spółdzielni Mieszkaniowej, które odbyło się w dniu 5 maja 2014r. i przywrócenie jego członkowstwa oraz zasądzenie na rzecz powoda od pozwanej kosztów procesu według norm przypisanych. W uzasadnieniu powód wskazał, że Rada Nadzorcza Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w R. uchwałą nr 299/22/2013 wykluczyła go z grona członków Spółdzielni za zaleganie z opłatami. Jako podstawę żądania powołał się na treść statutu Spółdzielni Mieszkaniowej oraz art. 24 § 4 i art. 28 § 9 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o prawo spółdzielcze.

Podniósł, że pozwana uniemożliwiła mu uczestnictwo w posiedzeniu Rady Nadzorczej w dniu 14 maja 2013 r., albowiem pismo z dnia 26 kwietnia 2013r., nr (...) nie zostało mu skutecznie doręczone. Dodał też, że nie powiadomiono go prawidłowo o terminie walnego zgromadzenia co najmniej trzy tygodnie przed planowanym jego terminem. Powód wniósł odwołanie od w/w uchwały Rady Nadzorczej jednak bezskutecznie bowiem uchwałą Walnego Zgromadzenia nr (...) wykluczono go z grona członków spółdzielni. Pozwana Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w R. w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa i obciążenie strony powodowej kosztami postępowania, w tym zastępstwa procesowego.

Wskazano, że powód z uwagi na zadłużenie z tytułu opłat eksploatacyjnych uchwała Rady Nadzorczej Spółdzielni nr (...)/ (...) został wykluczony z grona członków spółdzielni. O terminie posiedzenia Rady Nadzorczej powód został powiadomiony zgodnie z § 22 ust. 2 statutu pismem nr (...), o uchwale pismem (...). Powód złożył odwołanie. Spółdzielnia powiadomiła powoda, że jeżeli ureguluje zadłużenie sporna uchwała zostanie uchylona. Powód nie uregulował zaległości wobec czego został zgodnie z § 24 ust. 4 statutu, pismem z dnia 15 kwietnia 2014r. powiadomiony o terminie obrad walnego zgromadzenia.

W dniu 5 maja 2014r. powód był obecny na posiedzeniu I części obrad walnego zgromadzenia, złożył informację, że nie uregulował należności, a podstawą uchylenia przez walne zgromadzenie spornej uchwały jest fakt, nieodebrania przez niego w należytym terminie pisma Spółdzielni nr (...). Podniesiono, że powód usunięty został z grona członków spółdzielni za nieuregulowanie opłat eksploatacyjnych, był on też już wykluczony wcześniej z tego tytułu jednak uregulował zaległości. Dodano, że powód został prawidłowo zawiadomiony o terminie posiedzenia Rady Nadzorczej zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy prawo spółdzielcze pismem z dnia 26 kwietnia 2013r. nr (...).

Powód wziął udział w pierwszym posiedzeniu obrad Rady Nadzorczej, gdzie podjęto uchwałę. Nie uniemożliwiono mu zatem możliwości złożenia wyjaśnień w spornej sprawie. Wskazano również, że art. 24 ust. 4 w/w ustawy nakłada wprawdzie na organ wykluczający obowiązek wysłuchania członka Spółdzielni przed podjęciem stosownej uchwały, jakkolwiek nie jest to obowiązek bezwzględny. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód był członkiem Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w R.. W stosunku do Spółdzielni posiadał zaległości z tytułu opłat eksploatacyjnych.

W dniu 22 maja 2013r powód posiadał zadłużenie w wysokości 7.421,36 zł, a w dniu 01 lipca 2013r. jego zadłużenie to wynosiło 1.069,84 zł. Od lipca do września 2014r. powód posiadał zadłużenie wobec Spółdzielni w wysokości 3.871,77 zł. Na dzień 13 marca 2015r. zadłużenie A. B. wynosiło 8.939,65 zł. A. B. uchwałą Rady Nadzorczej nr (...) z dnia 19 lutego 2007 r. był już wykluczony z grona członków Spółdzielni. Wobec uregulowania zaległości uchwała ta została uchylona. Dowód : zeznania powoda – protokół nagrania rozprawy z dnia 15 kwietnia 2015r. k. 104v – 105, akta członkowskie powoda – kartoteka księgowa (k. 112 i 116) i odpis pozwu (k. 136 - 137), o uchwale Rady Nadzorczej nr (...) z dnia 19 lutego 2007r., informacja księgowa z dnia 13 marca 2015r.

Spółdzielnia Mieszkaniowa wysłała do powoda pismo z dnia 26 kwietnia 2013r. ozn. (...), informujące o miejscu i terminie posiedzenia Rady Nadzorczej w przedmiocie wykluczenia powoda z grona członków Spółdzielni które nie zostało przez niego odebrane. Z potwierdzenia nadania w Urzędzie Pocztowym listu poleconego wynika, że pismo zostało wysłane w dniu 30 kwietnia 2014r. Druga próba doręczenia w/w pisma powodowi miała miejsce w dniu 10 maja 2013r. (drugie awizo) a posiedzenie Rady Nadzorczej ,na którym podjęto uchwałę o wykluczeniu powoda -14 maja 2013 roku.

Dowód: zeznania powoda – protokół nagrania rozprawy z dnia 15 kwietnia 2015r. k. 104v – 105, pismo pozwanej z dnia 26 kwietnia 2013r (...), dowód wysłania listu poleconego oraz z awiza (k. 113 akt członkowskich), Uchwałą Rady Nadzorczej Spółdzielni nr (...)/ (...) z dnia 14 maja 2013r. powód został wykluczony z grona członków spółdzielni. Pismem z dnia 20 maja 2013r. ozn. (...) powód został poinformowany przez Spółdzielnie Mieszkaniową o podjęciu uchwały o jego wykluczeniu. Dowód: wyciąg z protokołu nr (...) z dnia 14 maja 2013r oraz z uchwała Rady Nadzorczej nr (...) o wykluczeniu z grona członków A.

B., z pismo pozwanej z dnia 20 maja 2013r wraz z dowodem wysyłki listu poleconego Pismem z dnia 21 maja 2013r. Powód powiadomił Spółdzielnie Mieszkaniowa,iż pismo z dnia 26 kwietnia 2013r. skierowane do niego o terminie posiedzenia Rady Nadzorczej, nie zostało mu skutecznie doręczone przed dniem posiedzenia. Wskazał, że pismo odebrał w dniu 16 maja 2013r. Powód A. B. pismem z dnia 24 czerwca 2013r odwołał się od uchwały Rady Nadzorczej nr (...) z dnia 14 maja 2013r. Spółdzielnia Mieszkaniowa pismem z dnia 5 lipca 2013r., w odpowiedzi na pismo powoda z dnia 24 czerwca 2013r. wskazała, że po uregulowaniu wszystkich istniejących zaległości, Zarząd Spółdzielni wystąpi do Rady Nadzorczej o uchylenie uchwały wykluczającego go z grona członków.

Pismem z dnia 15 kwietnia 2014r. Spółdzielnia Mieszkaniowa poinformowała powoda, że w dniach od 5 maja 2014r. do 12 maja 2014r. odbędzie się Walne Zgromadzenie członków Spółdzielni Mieszkaniowej, na którym rozpatrzone zostanie wniesione przez niego odwołanie od uchwały. A. B. w dniu 5 maja 2014r. stawił się na posiedzeniu Walnego Zgromadzenia, podtrzymał zarzuty wniesione w odwołaniu, dodał, że wydana decyzja o jego wykluczeniu była nielegalna. Na pytanie z S. odpowiedział, że nie płaci regularnie czynszu i gdyby tak było nie byłoby go na S..

Dodał, że gdyby Spółdzielnia wcześniej określiła mu nieprzekraczalny termin do spłaty zadłużenia, najprawdopodobniej by się do tego odniósł. Dowód: zeznania powoda – protokół nagrania rozprawy z dnia 15 kwietnia 2015r. k. 104v – 105 akta członkowskie pismo powoda z dnia 17 maja 2013r. k. 114, pismo powoda z dnia 24 czerwca 2013r k119, pismo pozwanej z dnia 05 lipca 2013r k. 120. pismo pozwanej do powoda z dnia 15 kwietnia 2014r., protokół obrad pierwszej części Walnego Zgromadzenia Spółdzielni Mieszkaniowej (...) z dnia 05 maja 2014r.

Uchwałą nr 12/2014 Walne Zgromadzenie członków Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w R. oddaliło odwołanie A. B. i utrzymano w mocy uchwałę Rady Nadzorczej w sprawie pozbawienia członkostwa poprzez wykluczenie. Pismem z dnia 19 maja 2014r. Spółdzielnia Mieszkaniowa poinformowała powoda o oddaleniu jego odwołania. Dowód: uchwała nr 12/2014 Walnego Zgromadzenia Członków Spółdzielni Mieszkaniowej (...) R. k. 93, pismo pozwanej z dnia 19 maja 2014r k. 92 -94. Przy ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie Sąd kierował się zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 233 § 1 kpc.

Ustalony stan faktyczny Sąd oparł na podstawie zeznań powoda oraz zgromadzonych w sprawie dokumentów, które przez żądną ze stron nie były kwestionowane.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Zgodnie z art. 42 § 3 ustawy z dnia 16 września 1982 Prawo spółdzielcze (Dz.U z 2013. (...).t.) uchwała sprzeczna z postanowieniami statutu bądź dobrymi obyczajami lub godząca w interesy spółdzielni albo mająca na celu pokrzywdzenie jej członka może być zaskarżona do sądu. W sprawie o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia członków spółdzielni opartej na regulacji art. 42 § 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1443 ze zm.), to na powodzie spoczywa obowiązek udowodnienia istnienia przesłanek w przepisie tym wymienionych, a uzasadniających zaskarżenie uchwały.

Jeżeli zatem zarzuca on, że dana uchwała jest nieważna, bo jest sprzeczna z ustawą, albo należy ją uchylić, jako sprzeczną z postanowieniami statutu bądź dobrymi obyczajami lub godzącą w interesy spółdzielni albo mającą na celu pokrzywdzenie jej członka, to winien ową sprzeczność wykazać. Zgodnie więc z powyższym, wpływ formalnego uchybienia na treść uchwały jest okolicznością faktyczną, która podlega wykazaniu stosownie do reguł przewidzianych w art. 6 kc i art. 232 kpc Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Sąd doszedł do przekonania, że powód wykazał, że Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) dopuściła się nieprawidłowości przy zawiadomieniu powoda o terminie posiedzenia Rady Nadzorczej Spółdzielni.

Zgodnie z §22 statutu pozwanej wykluczenia dokonuje Rada Nadzorcza po uprzednim wysłuchaniu wyjaśnień zainteresowanego wykluczenie zgodnie z §19 ust 1 może nastąpić w wypadku gdy dalsze pozostawienie członka w spółdzielni z winy umyślnej lub z powodu rażącego niedbalstwa nie da się pogodzić z postanowieniami statutu spółdzielni lub dobrymi obyczajami, w tym zgodnie z ust2 pkt. 3 uporczywie uchyla się od istotnych zobowiązań i zalega z opłatami. By stwierdzić te przesłanki Rada Nadzorcza powinna umożliwić członkowi złożenie wyjaśnień, przy czym winien od być zawiadomiony o terminie posiedzenia, na którym ma być rozpatrywana sprawa wykluczenia z wyprzedzeniem co najmniej 7 dni (§22 ust.2 statutu).

Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego Spółdzielnia Mieszkaniowa wysłała do powoda pismo z dnia 26 kwietnia 2013r. ozn. (...), miejscu i terminie posiedzenia Rady Nadzorczej w przedmiocie wykluczenia powoda z grona członków Spółdzielni. Dla potwierdzenia tego faktu dołączony został przez pozwaną dowód nadania listu poleconego w dniu 30 kwietnia 2013r. Pismo to jednak było dwukrotnie awizowane, drugie awizo miało miejsce w dniu 10 maja 2013r. Powód odebrał przesyłkę dopiero w dniu 16 maja 2013r., a więc po terminie posiedzenia Rady Nadzorczej, które miało miejsce w dniu 14 maja 2013r.

Nie ulega wątpliwości, że pismo Spółdzielni Mieszkaniowej, w którym informuje się A. B. o terminie posiedzenia Rady Nadzorczej, winno być nadane na tyle wcześniej by uwzględnić odpowiedni termin jego doręczenia, również w sytuacji kiedy ewentualne zastosowanie może znaleźć doręczenie zastępcze (awizo). Termin ten winien być zatem na tyle długi by w razie takiej konieczności umożliwić w tym okresie ponowną drugą próbę doręczenia przesyłki lub ewentualny odbiór pisma przez adresata w wyznaczonym miejscu i terminie. W ustalonym stanie faktycznym taka możliwość nie została zagwarantowana powodowi przy doręczeniu tego pisma.

Dlatego zdaniem Sądu istnieje podstawa do uwzględnienia żądania powoda z art. 42 par. 3 prawa spółdzielczego, wykazał on bowiem, że nie zostało mu umożliwione złożenie wyjaśnień co mogło mieć wpływ na treść podejmowanej uchwały Rady Nadzorczej. Co więcej uchwała ta została podjęta w terminie kiedy nie doręczono mu jeszcze skutecznie samego pisma zawiadamiającego go o tym posiedzeniu. Podjęcie uchwały Rady Nadzorczej przy niezachowaniu możliwości złożenia wyjaśnień nastąpiło więc z pokrzywdzeniem powoda . To, że został wysłany list polecony przez Spółdzielnię Mieszkaniową, tak jak wskazywała na to strona pozwana, to nie oznacza jeszcze samo w sobie, że adresat pismo otrzymał.

W sytuacji gdy pismo jest dwukrotnie awizowane dopiero po drugim awizie i upływie 7 dni można stwierdzić, że zostało ono skutecznie doręczone (fikcja prawna doręczenia). Z ustaleń Sądu wynika również to, że powód uregulował też w części należności wobec Spółdzielni bowiem w dniu 01 lipca 2013r. jego zadłużenie to wynosiło 1.069,84 zł, a od lipca do września 2014r. powód posiadał zadłużenie wobec Spółdzielni w wysokości 3.871,77 zł. Pismem z dnia 5 lipca 2013r., w odpowiedzi na pismo powoda z dnia 24 czerwca 2013r. wskazano jedynie, że po uregulowaniu wszystkich istniejących zaległości, Zarząd Spółdzielni wystąpi do Rady Nadzorczej o uchylenie uchwały wykluczającego go z grona członków.

Zapłacił on więc część żądanej przez Spółdzielnię kwoty, z kolei w toku postępowania spółdzielnia nie odniosła się do tego faktu i nie zajęła stanowiska. Powód podniósł też, że nie wiedział on w ówczesnym czasie gdy regulował te należności, jakie jest jego rzeczywiste zadłużenie, był przekonany że uregulował całość. Reasumując zatem uchwała Rady Nadzorczej nr (...) z dnia 14 maja 2013r., mocą której powód został wykluczony z grona członków spółdzielni została podjęta bez prawidłowego zawiadomienia powoda o terminie i miejscu posiedzenia .

Działania powoda po jej podjęciu i odebraniu pisma, prowadzą do wniosku ze gdy wiedział o posiedzeniu to by starał się zapłacić. Istniały zatem podstawy do uchylenia uchwały zarówno Rady Nadzorczej Spółdzielni jak i Walnego Zgromadzenia członków Spółdzielni (...) w R.. Uchwala Rady Nadzorczej jak wykazano podjęta została przy naruszenia procedur formalnych i uniemożliwiła powodowi podjecie działań obronnych przed wykluczeniem z członkostwa. Powód nie wiedząc o terminie posiedzenia Rady nie mógł złożyć wyjaśnień ani tez próbować uregulować istniejących zadłużeń.

Uchwała Walnego Zgromadzenia nr` (...) utrzymywała w mocy krzywdzącą uchwałę Rady Nadzorczej, podjętą bez zachowania przysługujących powodowi, a wynikających ze statutu uprawnień złożenia wyjaśnień, a wiec również podjęto ją z pokrzywdzeniem powoda, tym bardziej, że przed jej podjęciem powód spłacił dużą część zadłużenia względem spółdzielni. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 98 kpc w myśl zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Pozwany przegrał w całości sprawę winien on wiec zwrócić powodowi koszty sądowe jakie poniósł on w związku z wytoczeniem i prowadzeniem sprawy.