Court grants early retirement pension by recognizing asphalt paver work as hazardous conditions. The plaintiff successfully argued for 15 years of hazardous work, overriding the social insurance fund's rejection. The court ruled in favor of the employee based on specific job duties and regulations. The decision allows the pension claim and awards procedural costs to the employee. The court applied the relevant social security and pension regulations to the case. The judgment establishes that manual asphalt work qualifies as hazardous conditions for early retirement. The ruling confirms the employee's right to an early pension under Polish law.
Legislator summary
AI generatedThe court granted the appellant's appeal, awarding an early retirement pension effective October 1, 2014, and ordered the Social Insurance Fund to pay procedural costs. The appellant argued that his work as an asphalt paver from 1974 to 1984 constituted hazardous conditions, which the Social Insurance Fund had initially rejected due to documentation inconsistencies regarding his job title. The court found that the appellant's duties involved manual labor and supervision, meeting the legal definition of hazardous work under the relevant regulations. Consequently, the court determined the appellant met all statutory requirements for an early pension based on hazardous employment.
Legislator headnote
AI generatedUstawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach: The court held that work involving manual asphalt paving and supervision qualifies as hazardous conditions, thereby satisfying the fifteen-year requirement for early retirement under the social security act.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt IV U 186/15
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 kwietnia 2015 roku Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Kazimierz Kostrzewa Protokolant: protokolant sądowy Marta Bartusiak po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2015 roku w Tarnowie na rozprawie sprawy z odwołania L. R. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 19 grudnia 2014 roku nr (...) w sprawie L. R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o prawo do emerytury 1. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującemu L. R. emeryturę od dnia 01 października 2014 roku, 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. na rzecz odwołującego L. R. kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt IVU 186/15
UZASADNIENIE
wyroku z dnia 21 kwietnia 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. decyzją z dnia 19.12.2014 r. odmówił L. R. przyznania emerytury na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U. Nr 162 poz 1118 z zm ), ponieważ nie spełnia warunków niezbędnych do ustalenia prawa do tego świadczenia, gdyż nie udowodnił 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy nie uwzględnił okresu zatrudnienia od 01.02.1974 r. do 31.08.1984 r. w Przedsiębiorstwie (...) S.A. w T., ponieważ występują niezgodności co rodzaju zajmowanych stanowisk w dostępnej dokumentacji pracowniczej brygadzista – pracownik fizyczny.
L. R. w odwołaniu od decyzji domagał się jej zmiany i przyznania mu emerytury na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ponieważ pracował jako brygadzista – pracownik fizyczny w okresie od 01.02.1974 r. do 31.08.1984 r. przez cały okres zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) S.A. w T.. Była to praca w warunkach szkodliwych co zamierza wykazać zeznaniami świadków i własnymi zeznaniami Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie w związku z niespełnieniem przez odwołującego przesłanek z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS z przyczyn podanych w uzasadnieniu.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny: L. R. urodzony w dniu (...) ukończył 60 lat. Odwołujący legitymuje się wymaganym okresem składkowym i nieskładkowym w wymiarze ponad 27 lat na dzień 01.01.1999 r. Wymiar czasu pracy w szczególnych warunkach uznany przez organ rentowy wynosi 13 lat, 5 miesięcy i 21 dni: od 01.09.1984 r. do 31.12.1998 r. /okoliczności bezsporne/ W dniu 29.10.2014 r. odwołujący wystąpił z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury. Nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. /dowód: wniosek z dnia 29.10.2014 r.
–k. 1-8 ar/. Odwołujący w okresie od 01.02.1974 r. do 31.08.1984 r. pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w (...) w T. na stanowisku kopacz bitumiarz. Jego praca na tym stanowisku polegała na układaniu ręcznym za pomocą łopaty mas bitumicznych na drogach nowobudowanych w tym na wykonywaniu wszystkich prac pomocniczych i na remontowaniu dróg już istniejących tj. na łataniu dziur oraz na modernizacji już istniejących dróg. Był brygadzistą i obok wykonywania tej pracy kierował pracą pracujących w jego brygadzie pozostałych 4-6 bitumiarzy.
Odwołujący nie pracował na stanowisku umysłowym , ale robotniczym. Pracę tę wykonywał stale w wymiarze pełnego etatu. Pracodawca wprowadził nazwę stanowiska kopacz bitumiarz, aby pracownicy wykonywali też inne konieczne prace przy układaniu drogi i kopaniu. Odwołujący pracował w oddziale w M., gdzie robiono między innymi odcinki doświadczalne dróg na bazie mas bitumicznych produkowanych na emulsjach asfaltowych. Także w zimie wykonywał prace jako bitumiarz, ponieważ wtedy gotował asfalt w kotłach tzw. „rajzerach” i w uszkodzonych miejscach naprawiał drogę.
Nie przebywał na urlopie bezpłatnym. Następca prawny pracodawcy Przedsiębiorstwo (...) S.A. w T. wystawił mu świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych, zgodnie z którym odwołujący w okresie od 01.02.1974 r. do 31.08.1984 r. pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kopacz- bitumiarz wymienionym w wykazie A nr IX poz. 5 pkt. 1 wykazu stanowiącego załącznik do Zarządzenia Nr 64 Ministra Komunikacji z dnia 29.06.1983 r. w sprawie prac w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu Komunikacji, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytury lub renty inwalidzkiej /Dz.
UM. K. Nr 10/83 poz. 77/. /dowód: świadectwo pracy z dnia 03.09.1984 r. – k. 28 as, świadectwo wykonywania pracy w war. szczeg. –k. 31 ar, zaświadczenie z dnia 23.05.1984 r. –k. 51 ar, akta osobowe zeznania świadka Z. G.–k. 42-43 as, zeznania świadka M. S. –k. 43 as, zeznania odwołującego –k. 43-44 as/. Sąd zaakceptował zeznania świadków: Z. G. i M. S. potwierdzające, że L. R. wykonywał w sposób ciągły i stale pracę w szczególnych warunkach w wymiarze pełnego etatu w (...) w T. na stanowisku kopacz bitumiarz od 01.02.1974 r. do 31.08.1984 r.
Sąd w całości dał wiarę zeznaniom świadków, którzy pracowali u tego samego pracodawcy jako współpracownicy i przełożeni odwołującego na przestrzeni spornego okresu i potwierdzili rodzaj pracy wykonywanej przez odwołującego, bowiem w sposób spójny i konsekwentny wskazywali, iż w tym okresie pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku bitumiarz kopacz. Jego praca polegała na układaniu ręcznym za pomocą łopaty mas bitumicznych na drogach nowobudowanych w tym na wykonywaniu wszystkich prac pomocniczych i na remontowaniu dróg już istniejących tj. na łataniu dziur oraz na modernizacji już istniejących dróg.
Prace tą wykonywał także w zimie, ponieważ wtedy gotował asfalt w kotłach tzw. „rajzerach” i w uszkodzonych miejscach naprawiał drogę. Także zeznania odwołującego Sąd uznał za wiarygodne, ponieważ były spójne konsekwentne i nie zawierały wewnętrznych sprzeczności. Depozycje te potwierdziły wypowiedzi świadków współpracowników odwołującego i dowody z dokumentów. Sąd pozytywie ocenił dowody z dokumentów, w szczególności zalegających w aktach rentowych, których autentyczność oraz wiarygodność, jak również poprawność materialna i formalna nie budziły wątpliwości Sądu, zarówno treść jak i forma dokumentów nie były kwestionowane prze strony postępowania.
Brak było zatem jakichkolwiek podstaw, także takich jakie należałoby uwzględnić urzędu, aby dokumentom tym odmówić właściwego im znaczenia dowodowego w tym wynikającego z art. 244 i art.245 kpc. W ocenie Sądu w dokumentacji tej nie istnieją rozbieżności, które podważałyby ustalenie, że odwołujący pracował w warunkach szczególnych w spornym okresie.
Sąd rozważył, co następuje:
Przedmiotem postępowania było rozstrzygnięcie czy L. R. przysługuje prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Zgodnie z art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.
27. Stosownie do treści art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1. Za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych.
Z kolei art. 32 ust.4 stanowi, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, to jest na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz.43 z późn. zm.). Z §1 Rozporządzenia wynika, że jego treść stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze , wymienione w §4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia.
§ 2 ust.1 rozporządzenia ustala, ze za okresy uzasadniające nabycie prawa do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu uważa się okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. §4 pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn;
2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Kwestią sporną pomiędzy stronami było ustalenie, czy L. R. był zatrudniony w warunkach szczególnych w okresie zatrudnienia w (...) w T. na stanowisku kopacz bitumiarz od 01.02.1974 r. do 31.08.1984 r., skoro organ rentowy kwestionuje fakt pracy w szczególnych warunkach w oparciu o świadectwo pracy, świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach, akta osobowe, zeznania świadków oraz jego własne zeznania. Rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz.
43) w § 2 ust. 2 zobowiązuje zakłady pracy do stwierdzenia okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji. Natomiast w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. Nr 10, poz.
49) określone zostały środki dowodowe, które powinny być dołączone do wniosku, stwierdzające okoliczności uzasadniające przyznanie tego świadczenia (§ 4 ust. 3). W myśl § 21 ust. 1, 4 i 5 powołanego rozporządzenia środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia są pisemne zaświadczenia zakładów pracy, wydane na podstawie posiadanych dokumentów, oraz legitymacje ubezpieczeniowe, a także inne dowody z przebiegu ubezpieczenia. W przypadku zaś ubiegania się pracownika o przyznanie emerytury lub renty z tytułu zatrudnienia w szczególnym charakterze, zaświadczenie zakładu pracy powinno stwierdzać charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury lub renty.
Wyjątek od zasady ustalonej w powołanym przepisie jest zawarty w § 22 wymienionego rozporządzenia, który przewiduje, że okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 maja 1985 r., III UZP 5/85 wyjaśnił, że w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe dopuszczalne jest przeprowadzenie przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.
Pogląd ten został rozwinięty w znowelizowanym art. 473 kpc, który stanowi, że w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron. W postępowaniu przed tymi sądami okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń mogą być udowadniane wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi (por. wyr. SN z dnia 02.02.1996 r. II URN 3/95 OSNP 1996/16/239). Skoro więc w niniejszej sprawie organ rentowy kwestionował fakt pracy w szczególnych warunkach wskazując na niezgodności co rodzaju zajmowanych stanowisk w dostępnej dokumentacji pracowniczej brygadzista – pracownik fizyczny, zasadnym stało się ustalenie okoliczności w jakich odwołujący świadczył pracę w spornym okresie od 01.02.1974 r. do 31.08.1984 r. na podstawie zeznań świadków, jego zeznań oraz dowodów z dokumentów.
W oparciu o nie Sąd ustalił, iż odwołujący był zatrudniony w szczególnych warunkach na stanowisku bitumiarz-kopacz. Jego praca na tym stanowisku polegała na układaniu ręcznym za pomocą łopaty mas bitumicznych na drogach nowobudowanych w tym na wykonywaniu wszystkich prac pomocniczych i na remontowaniu dróg już istniejących tj. na łataniu dziur oraz na modernizacji już istniejących dróg. Był brygadzistą i obok wykonywania tej pracy kierował pracą pracujących w jego brygadzie pozostałych 4-6 bitumiarzy. Odwołujący nie pracował na stanowisku umysłowym , ale robotniczym.
Pracę tę wykonywał stale w wymiarze pełnego etatu. Pracodawca wprowadził nazwę stanowiska kopacz bitumiarz, aby pracownicy wykonywali też inne konieczne prace przy układaniu drogi i kopaniu. Odwołujący pracował w oddziale w M., gdzie robiono między innymi odcinki doświadczalne dróg na bazie mas bitumicznych produkowanych na emulsjach asfaltowych. Także w zimie wykonywał prace jako bitumiarz, ponieważ wtedy gotował asfalt w kotłach tzw. „rajzerach” i w uszkodzonych miejscach naprawiał drogę. Pracę tę wykonywał stale w wymiarze pełnego etatu.
Praca na tym stanowisku została zaliczona zgodnie z wykazem A dział IX pkt. 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, do prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego tj. wykonywał prace bitumiarzy i przy produkcji asfaltobetonu. Po uwzględnieniu wyżej wskazanego okresu obok już uznanego przez organ rentowy okresu pracy w warunkach szczególnych odwołujący legitymuje się wymaganym okresem pracy w warunkach szczególnych określonym w wykazie A w wymiarze co najmniej 15 lat.
Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę odwołujący spełnia przesłanki do przyznania emerytury w obniżonym wieku emerytalnym w związku z wykonywaniem pracy w szczególnych warunkach, wynikające z treści art. 32 w zw. z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a w szczególności § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze ( Dz. U. 1983 r. nr 8, poz. 43 z póź. zm). L. R. osiągnął bowiem wiek 60 lat (18.08.2011 r.), posiada wymagany okres zatrudnienia ponad 25 lat, a przede wszystkim spełnia kwestionowaną dotąd przez organ rentowy przesłankę w postaci co najmniej 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, ponieważ po uznaniu mu spornego okresu pracy w warunkach szczególnych tj. od 01.02.1974 r. do 31.08.1984 r., kiedy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował jako bitumiarz kopacz legitymuje się obok już uznanego okresu od 01.09.1984 r. do 31.12.1998 r. ponad 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych.
Mając na względzie powyższe Sąd w pkt. 1 wyroku zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał odwołującemu emeryturę od dnia 01.10.2014 r. tj. od miesiąca zgłoszenia wniosku zgodnie z art. 129 ust. 1 powołanej ustawy oraz na podstawie powołanych przepisów prawa materialnego i art.477 14 §2 k.p.c. Odwołujący w toku postępowania korzystał z pomocy pełnomocnika i Sąd na podstawie art. 98 kpc w zw. z §11 ust. 2 w zw. z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity:
Dz. U. z 2013 roku poz. 490) zasądził na rzecz odwołującego od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.