Criminal appeal dismissed; court quashed lower verdict for failing to order mandatory drug addiction expert opinion under Anti-Narcotics Act.

Sygn. akt. IV Ka 309/15

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 maja 2015r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział IV Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Stanisław Jabłoński (spr.) Sędziowie: SSO Krzysztof Głowacki SSR del do SO Łukasz Franckiewicz Protokolant: Jowita Sierańska przy udziale Leszka Karpiny Prokuratora Prokuratury Okręgowej po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2015r. sprawy A. S. (1) oskarżonej z art. 278 § 5 kk i art. 275 § 1 kk i art. 276 kk i art. 13 § 1 kk w zw z art. 278 § 1 kk w zw z art. 12 kk i w zw z art. 11 § 2 kk; art. 62 ust 1 Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii; na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Fabrycznej z dnia 13 stycznia 2015r. sygn. akt II K 474/14 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu dla Wrocławia – Fabrycznej do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

A. S. (1) została oskarżona o to, że: I. w okresie od 19 stycznia do 21 stycznia 2014 r. we W. przy ul. (...) V dokonała kradzieży na terenu klubu (...) portfela o wartości 100 zł z zawartością dowodu osobistego, legitymacji studenckiej i karty M. na nazwisko P. M., karty bankomatowej Banku (...), karty bankomatowej (...) Bank, gotówki w kwocie 50 zł, dwóch kompletów kluczy do mieszkania o wartości 35 zł, a następnie działając czynem ciągłym w krótkich odstępach czasu posłużyła się skradzionymi kartami bankowymi dokonując przy ich pomocy transakcji w różnych sklepach, a także usiłowała dokonać wypłat gotówki w bankomatach, a w tym: - w dniu 19 stycznia 2014 roku trzykrotnie w sklepie (...) przy ul. (...) we W. na kwoty 45,77 zł, 38,03 zł oraz 31,97 zł, - w dniu 19 stycznia 2014 roku w sklepie (...) przy ul. (...) we W. na kwotę 38,89 zł, - w dniu 19 stycznia 2014 roku dwukrotnie w sklepie (...) przy ul. (...) we W. na kwoty 42,39 zł oraz 15,97 zł - w dniu 19 stycznia 2014r. usiłowała w dokonać Kradzieży pieniędzy z konta bankowego próbując dwukrotnie pobrać z bankomatu (...) przy ul. (...) gotówkę w kwocie 500 zł oraz 200 zł, lecz zamierzonego celu nie osiągnęła, gdyż nie znała numeru (...), - w dniach 19-21 stycznia 2014 r. wielokrotnie usiłowała dokonać transakcji w mennicy automatycznej, lecz zamierzonego celu nie osiągnęła, gdyż nie znała numeru (...) czym działała na szkodę P. M., to jest o czyn z art. 278 § 5 kk i art. 275 § 1 kk i art 276 kk i art 13 § 1 kk w zw. z art 278 § 1 kk w zw. z art. 12 kk. i w zw. z art. 11§ 2 kk II. w dniu 26 maja 2012 roku we W. przy ul. (...) dokonała kradzieży z terenu klubu ,.(...)" pieniędzy w kwocie 40 zł oraz telefonu komórkowego m-ki S. (...) o wartości 500 zł tj. mienia na szkodę I.

P., to jest o czyn z art 278 § 1 kk III. w dniu 20 stycznia 2014 roku w pociągu relacji J.-W. Główny - dokonała kradzieży z kieszeni kurtki telefonu komórkowego m-ki N. (...) t o wartości 830 zł, tj. mienia na szkodę T. B., to jest o czyn z art. 278 § 1 kk IV. w dniu 25 listopada 2012 roku we W. przy ul. (...) dokonała kradzieży z terenu klubu (...) telefonu komórkowego m-ki S. (...) o wartości 1800 zł, czym działała na szkodę D. W., to jest o czyn z art. 278 § 1 kk V. w dniu 13 maja 2012 roku we W. przy ul. (...) dokonała kradzieży z terenu klubu (...) telefonu komórkowego m-ki H. (...) o wartości 500 zł tj. mienia na szkodę K.

M., to jest o czyn z art. 278 § 1 kk VI. w dniu 4 listopada 2012 roku we W. przy ul. (...) dokonała kradzieży z terenu klubu (...) portfela o wartości 100 zł z zawartością dowodu osobistego, prawa jazdy i legitymacji studenckiej na nazwisko M. P., karty bankomatowej (...), pieniędzy w kwocie 100 zł, czym działała na szkodę M. P., to jest o czyn z art. 278 § 5 kk i art.275 § 1 kk i art. 276 kk w zw. z art. 11§ 2 kk VII. w dniu 19 sierpnia 2012 roku we W. przy ul. (...) dokonała kradzieży z terenu klubu (...) torby o wartości 80 zł z zawartością portfela o wartości 15 zł, dowodu osobistego, karty płatniczej (...), telefonu m-ki B. (...) o wartości 1500 zł, pieniędzy w kwocie 80 zł, trzech kluczy do mieszkania w komplecie o wartości 20 zł, papierosów (...) o wartości 11,50 zł, tj. mienia na szkodę M.

C., to jest o czyn z art. 278 § 1 kk i art. 275 § 1 kk i art. 278 § 5 kk , w zw. z art 11§ 2 kk VIII. w dniu 14 kwietnia 2012 roku we W. przy ul. (...) dokonała kradzieży z terenu klubu (...) portfela o wartości 50 zł z zawartością dowodu osobistego, prawa jazdy i legitymacji studenckiej na nazwisko K. L., karty bankomatowej (...), pieniędzy w kwocie 30 zł, czym działała na szkodę K. L., to jest o czyn z art. 278 § 5 kk i art. 275 § 1 kk i art. 276 kk w zw. z art 11§ 2 kk IX. w dniu 3 czerwca 2012 roku we W. przy ui. Z. 18 dokonała kradzieży z terenu klubu (...) telefonu komórkowego m-ki (...) o wartości 2000 zł, czym działała na szkodę K.

S., to jest o czyn z art. 278 § 1 kk X. w dniu 7 kwietnia 2013 roku we W. przy ul. (...) dokonała kradzieży z terenu klubu (...) torebki z zawartością portfela, dowodu osobistego, prawa jazdy, legitymacji studenckiej, karty bankowej (...), telefonu m-ki S. (...) o wartości 150 zł, pieniędzy w kwocie 20 zł, rękawiczek i czapki, tj. mienia o łącznej wartości 200 zł na szkodę K. H., to jest o czym z art. 276 kk i art. 275 § 1 kk i art 278 § 5 kk w zw. z art 11§ 2 kk XI. w dniu 20 lipca 2012 roku we W. przy ul. (...) dokonała kradzieży z terenu klubu (...) torby o wartości 20 zł z zawartością portfela o wartości 20 zł, dowodu osobistego, prawa jazdy, legitymacji studenckiej, karty bankowej (...), karty bankowej (...), karty (...) O., czym działała na szkodę M.

N., to jest o czyn z art 276 kk i art. 275 § 1 kk i art 278 § 5 kk w zw. z art 11 § 2 kk XII. W dniu 11 sierpnia 2012 roku we W. przy ul. (...) dokonała kradzieży z terenu klubu (...) telefonu komórkowego m-ki S. (...) o wartości 1100 zł, czym działała na szkodę A. S. (2), to jest o czyn z art. 278 § 1 kk XIII. w dniu 15 grudnia 2012 roku we W. przy ul. (...) dokonała kradzieży z terenu klubu (...) portfela o wartości 400 zł z zawartością pieniędzy 600 zł, dowodu osobistego, karty kredytowej (...), karty kredytowej (...), karty kredytowej (...), karty kredytowej (...), tj. mienia na szkodę E. K., to jesto czyn. z art 278 § 1 kk i art. 275 § 1 kk i art 278 § 5 kk w zw. z art 11 § 2 kk XIV. w dniu 14 września 2013 roku we W. przy ul. (...) dokonała kradzieży z terenu klubu ,„(...)” telefonu komórkowego m-ki N. (...), czym działała na szkodę K.

R., to jest o czyn z art. 278 § 1 kk XV. w dniu 6 marca 2014 roku wbrew przepisom ustawy, posiadała w mieszkaniu przy ul. (...) we W. znaczną ilość środka odurzającego w postaci (...) o wadze 15,40 grama netto, to jest o czyn z art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Wyrokiem z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II K 474/14 Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej w II Wydziale Karnym: I. oskarżoną A. S. (1) uznał za winną tego, że w okresie od 19 stycznia do 21 stycznia 2014 roku we W. przy ulicy (...) w klubie (...) dokonała zaboru w celu przywłaszczenia portfela o wartości 100 złotych z zawartością dowodu osobistego, legitymacji studenckiej, karty M., karty bankomatowej (...) i karty bankomatowej (...) Bank, po czym działając czynem ciągłym w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru posłużyła się skradzionymi kartami dokonując przy ich pomocy transakcji sklepowych oraz w mennicy automatycznej, a także usiłowała dokonać wypłat gotówki w bankomatach, a w tym: - w dniu 19 stycznia 2014 r. trzykrotnie w sklepie (...) przy ulicy (...) we W. dokonała płatności na kwoty 45, 77 zł, 38,03 zł oraz 31,97 zł, - w dniu 19 stycznia 2014 r. w sklepie (...) przy ulicy (...) dokonała płatności kwoty 38,89 zł, - w dniu 19 stycznia 2014 r. dwukrotnie w sklepie (...) przy ulicy (...) dokonała płatności na kwoty 42,39 zł oraz 15,97 zł, - w dniu 19 stycznia 2014 r. usiłowała dokonać kradzieży pieniędzy z konta bankowego, próbując dwukrotnie pobrać z bankomatu (...) przy ulicy (...) gotówkę w kwocie 500 zł oraz 200 zł, lecz zamierzonego celu nie osiągnęła, gdyż nie znała numeru (...), - w dniach od 19 stycznia 2014 r. do 21 stycznia 2014 r. wielokrotnie dokonała transakcji w mennicy automatycznej na kwoty od 5 zł do 30 zł, wypłacając łącznie kwotę 620 złotych, czym działała na szkodę P. M. tj. za winną popełnienia przestępstwa z art. 278 § 5 kk i art. 275 § 1 kk i art. 276 kk i art. 13 § 1 kk w zw. z art. 278 § 1 kk w zw. z art. 12 kk. i w zw. z art. 11§ 2 kk i za to, na podstawie art. 278 § 1 i 5 kk. w zw. z art. 11§ 3 kk, wymierzył jej karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności;

II. oskarżoną A. S. (1) uznał za winną tego, że w dniu 6 marca 2014 roku we W. wbrew przepisom ustawy w mieszkaniu przy ulicy (...) posiadała środek odurzający w postaci (...) o wadze 15,23 grama tj. za winną popełnienia przestępstwa z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i za to, na podstawie tego przepisu wymierzył jej karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności; III. uniewinnił oskarżoną A. S. (1) od popełnienia czynów opisanych w punktach od II do XIV części wstępnej wyroku i w tym zakresie kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa IV. na podstawie art. 85 kk i art. 86 §1 kk połączył kary pozbawienia wolności orzeczone wobec oskarżonej w punkcie I i II części dyspozytywnej niniejszego wyroku i wymierzył jej karę łączną 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności;

V. na podstawie art. 69 § 1 i § 2 kk i art. 70 § 1 pkt 1 kk wykonanie orzeczonej wobec oskarżonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 3 (trzy) lata; VI. na podstawie art. 72 § 2 k.k. zobowiązał oskarżoną A. S. (1) do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę kwoty 833,02 (osiemset trzydzieści trzy 02/100) na rzecz P. M., w terminie 6 (sześciu) miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia; VII. na podstawie art. 71 § 2 pkt 5 kk zobowiązał oskarżoną A. S. (1) do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu i używania środków odurzających;

VIII. na podstawie art. 73 § 1 k.k. oddał oskarżoną w okresie próby pod dozór kuratora sądowego; IX. na podstawie art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności - w przypadku zarządzenia jej wykonania - zaliczył oskarżonej okres jej zatrzymania i tymczasowego aresztowania od 6 marca 2014 roku do 12 sierpnia 2014 roku, przyjmując, że jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności równa się jednemu dniowi kary pozbawienia wolności; X. na podstawie art. 70 ust 2 Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodu rzeczowego opisanego na karcie 248 akt, pozycja 4 zarządzając jego zniszczenie;

XI. na podstawie art. 230 § 1 kpk polecił zwrot oskarżonej dowodów rzeczowych opisanych n karcie 248, pozycja 2-3; XII. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. S. kwotę 1505,52 zł za nieopłaconą obronę udzieloną z urzędu; XIII. zwolnił oskarżoną od ponoszenia kosztów postępowania, obciążając nimi Skarb Państwa i nie wymierzył jej opłaty. Apelację od w/w wyroku wywiódł prokurator i zaskarżając wyrok w całości, na korzyść oskarżonej, zarzucił obrazę przepisów postępowania, tj. art. 70a ust.1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii polegającą na zaniechaniu przeprowadzenia dowodu z opinii osoby, która na zasadach wskazanych w ustawie uzyskała certyfikat specjalisty terapii uzależnień, informacji na temat używania przez oskarżoną środków odurzających, substancji psychotropowych lub środków zastępczych w sytuacji, gdy z wyjaśnień oskarżonej z dnia 08 lipca 2014 r. oraz z opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia 22 lipca 2014 r. jednoznacznie wynika, że A.

S. (1) jest osobą uzależnioną od (...). Podnosząc powyższy zarzut apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja zasługuje na uwzględnienie. Zarzut rzecznika oskarżenia publicznego, iż procedując w niniejszej sprawie Sąd Rejonowy dopuścił się obrazy przepisów postępowania, a to art. 70a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, jest słuszny. Powyższy przepis nakłada bowiem na prokuratora oraz sąd obowiązek zbierania informacji na temat używania przez podejrzanego/oskarżonego substancji psychoaktywnych, jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie, że sprawca jest osobą uzależnioną lub używającą szkodliwie tych substancji. Wspomniana czynność dowodowa nie ma charakteru fakultatywnego, lecz obligatoryjny, a jej wyniki winny być następnie przeanalizowane pod kątem możliwości i celowości zastosowania alternatywnych środków leczniczych określonych w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii.

Co więcej, materiały uzbierane przez specjalistę terapii uzależnień są niezbędne do określenia stopnia winy sprawcy zarzuconych przestępstw narkotykowych (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 26 czerwca 2013 r., II AKa 57/13). Analiza akt sprawy nie pozostawia wątpliwości co do faktu, iż Sąd meriti pozyskał w toku rozpoznania sprawy wiedzę o uzależnieniu A. S. (1) od (...), co wynikało wprost z wyjaśnień oskarżonej złożonych na rozprawie w dniu 08 lipca 2014 r. oraz z opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia 22 lipca 2014 r. sporządzonej przez biegłych na potrzeby niniejszej sprawy.

W powyższym stanie rzeczy stwierdzić tym samym należało, że nie realizując dyspozycji art. 70a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii Sąd Rejonowy uchybił przepisom procedury, zaś uchybienie powyższe miało wpływ na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia końcowego. Obligowało to Sąd Odwoławczy do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego jej rozpoznania. Przy ponownym jej rozpoznaniu Sąd Rejonowy uwzględni uwagi ujęte w niniejszym uzasadnieniu, a ferując rozstrzygnięcie końcowe mieć będzie na względzie związanie zakazem reformationis in peius.