Appeal court upheld murder conviction but increased state-funded defense lawyer fees due to missed billing increments.
Legislator summary
AI generatedThe appellate court upheld the first-instance conviction for murder but modified the state's liability for defense costs. The defendant was found guilty of intentional homicide with direct intent, despite mitigating factors like youth and confession, which the court deemed insufficient to alter the sentence. The court ruled that the state must pay the full statutory fee for the appointed defense lawyer, correcting a previous underpayment that failed to account for the lawyer's multiple appearances.
Legislator headnote
AI generatedArt. 148 § 2 pkt 2 k.k.; Art. 280 § 1 k.k.; Art. 63 § 1 k.k.; Art. 29 Prawo o adwokaturze; Art. 624 § 1 k.p.k.; Art. 634 k.p.k.; The court of appeal may uphold a criminal conviction and sentence while increasing the state's obligation to pay for public defense services if the first-instance judgment incorrectly calculated the statutory fees or failed to account for the full scope of the lawyer's activities.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt : II AKa 112/15
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 kwietnia 2015 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący SSA Alicja Bochenek Sędziowie SSA Robert Kirejew (spr.) SSO del. Olga Nocoń Protokolant Oktawian Mikołajczyk przy udziale Prokuratora Prok. Apel. Adama Rocha po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2015 r. sprawy M. K. , s. T. i A., ur. (...) w C., oskarżonego z art. 148 § 2 pkt 2 kk w zw. z art. 280 § 1 kk przy zast. art. 11 § 2 kk na skutek apelacji obrońcy od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 19 grudnia 2014 r., sygn. akt XXI K 52/14 1. zmienia zaskarżony wyrok w pkt 3 w ten sposób, że w miejsce zasądzonych tam kwot zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokat M. J.– Kancelaria Adwokacka w K.kwotę 1623,60 (tysiąc sześćset dwadzieścia trzy i 60/100) złotych, w tym 23 % VAT;
2. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;
3. zasądza od Skarbu Państwa (Sądu Okręgowego w Katowicach) na rzecz adwokat M. J. – Kancelaria Adwokacka w K., kwotę 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych, w tym 23 % VAT, z tytułu obrony z urzędu udzielonej oskarżonemu M. K. w postępowaniu odwoławczym;
4. zwalnia oskarżonego M. K. od ponoszenia kosztów sądowych postępowania odwoławczego, obciążając nimi Skarb Państwa. Sygn. akt II AKa 112/15
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z dnia 19 grudnia 2014 r., sygn. akt XXI K 52/14, uznał oskarżonego M. K. za winnego tego, że 14.08.2013 r. w D. używając przemocy wobec K. S. m.in. poprzez zadawanie jej uderzeń w głowę szklanym wazonem, taboretem, uderzeń w klatkę piersiową i kończyny, spowodował u wymienionej obrażenia ciała w postaci m.in. mnogich, głębokich ran tłuczonych i dartych powłok głowy, sińców i otarć naskórka na twarzy, klatce piersiowej i kończynach, poprzecznie przebiegającej na szyi i karku bruzdy, podbiegnięć krwawych tkanek miękkich szyi i języka, złamania rogu większego kości gnykowej po stronie lewej, wybroczyn krwawych śródskórnych w obszarze skóry twarzy, a następnie działając w związku z rozbojem, z zamiarem bezpośrednim, poprzez zadzierzgnięcie pętli na szyi spowodował śmierć K.
S. w mechanizmie uduszenia, zabierając dalej na szkodę pokrzywdzonej przedmioty w postaci aparatu fotograficznego, telefonu komórkowego oraz biżuterii i zegarków, tj. zbrodni z art. 148 § 2 pkt 2 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to na mocy art. 148 § 2 pkt 2 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę 15 lat pozbawienia wolności. Ponadto na mocy art. 63 § 1 k.k. zaliczył oskarżonemu na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania od 10.09.2013 r. do 19.12.2014 r., na mocy art. 29 ustawy Prawo o adwokaturze zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.
M. J. kwotę 1116,52 zł, w tym podatek VAT 212,52 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu i na mocy art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów postępowania w całości przejmując je na rachunek Skarbu Państwa. Apelację wniósł obrońca oskarżonego zaskarżając wyrok w części, tj. w punkcie 1 - co do kary oraz w punkcie 3. Obrońca zarzucił: - w odniesieniu do punktu 1 – rażącą niewspółmierność kary wymierzonej oskarżonemu M. K., orzeczonej w wymiarze 15 lat pozbawienia wolności, nie stosując wobec oskarżonego kary w dolnej granicy ustawowego zagrożenia, w szczególności przez pominięcie sytuacji życiowej i warunków środowiskowych, w których oskarżony wyrastał, młodego wieku oskarżonego i przyznania się do winy, przy jednoczesnym zbytnim wyeksponowaniu sposobu działania oskarżonego w sytuacji, gdy nie przyjęto i nie zarzucono oskarżonemu działania ze szczególnym okrucieństwem, co spowodowało, że kara orzeczona oskarżonemu jest nieadekwatna zarówno co do stopnia społecznej szkodliwości jak i winy, - w punkcie 3 – naruszenie prawa materialnego tj. art. 29 ustawy Prawo o adwokaturze w zw. z § 14 ust. 2 pkt 5 i § 16 w zw. z § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.
U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyznanie kosztów obrony w kwocie 1116,52 zł w tym podatek VAT 212,52, gdy z treści wyroku wynika, iż było 7 terminów, co winno skutkować zasądzeniem kwoty 1320 zł plus podatek VAT w kwocie 303,60 zł łącznie 1623,60 zł. Apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku: - w pkt. 1 – poprzez złagodzenie kary pozbawienia wolności i wymierzenie oskarżonemu kary pozbawienia wolności w wymiarze 12 lat, tj. w dolnej granicy ustawowego zagrożenia, - w pkt. 3 – poprzez zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz adwokat M.
J. kwoty 1320 zł plus podatek VAT 303,60 łącznie 1623,60 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu przez obrońcę ustanowionego z urzędu, ewentualnie – o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Apelacja okazała się zasadna jedynie w części dotyczącej opłaty za pomoc prawną udzieloną przez obrońcę ustanowionego z urzędu i dlatego zmieniono zaskarżony wyrok w punkcie, w którym zasądzono tę opłatę w bezzasadnie zaniżonej kwocie.
Nie zasługiwał natomiast na uwzględnienie podstawowy zarzut podniesiony w środku odwoławczym, wskazujący na rażącą niewspółmierność orzeczonej względem M. K. kary pozbawienia wolności, a ponieważ nie stwierdzono nadto wadliwości zaskarżonego orzeczenia, które podlegałyby uwzględnieniu z urzędu, w pozostałym zakresie kwestionowany wyrok utrzymano w mocy. Oskarżony uznany został za winnego popełnienia zbrodni z art. 148 § 2 pkt 2 k.k. w kumulatywnej kwalifikacji z występkiem z art. 280 § 1 k.k. Takie przestępstwo zagrożone jest karą pozbawienia wolności w wymiarze od 12 do 15 lat, karą 25 lat pozbawienia wolności albo karą dożywotniego pozbawienia wolności.
W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy w Katowicach wymierzył M. K. karę 15 lat pozbawienia wolności wskazując w pisemnych motywach wyroku, że okoliczności wpływające obostrzająco na wymiar kary, które należało uwzględniać w tym przypadku, znacznie przeważały nad okolicznościami łagodzącymi. Sąd odwoławczy podzielił tę konstatację uznając, że argumentami przedstawionymi w apelacji obrońca nie był w stanie wykazać, aby doszło do orzeczenia względem M. K. kary nadmiernie surowej, i to w stopniu rażącym. Sąd I instancji trafnie przyjął, że czyn oskarżonego cechował się bardzo wysokim stopniem społecznej szkodliwości.
Wziąwszy pod uwagę czynniki wyszczególnione w art. 115 § 2 k.k., determinujące społeczną szkodliwość określonego czynu, stwierdzić należy, że inkryminowane zachowanie M. K. plasowało się wśród czynów o społecznej szkodliwości najwyższej z możliwych. Naruszone zostało bowiem najbardziej doniosłe dobro chronione prawem, tj. życie człowieka, i to w sposób nieodwracalny – poprzez pozbawienie życia pokrzywdzonej. Ponadto działanie sprawcy skierowane było także przeciwko mieniu, które skradł dokonując zabójstwa, działał przy tym z motywacją zasługującą na szczególne potępienie – w celu osiągnięcia niewielkiej korzyści majątkowej kosztem życia innej osoby.
Oskarżony nie znajdował się przy tym w szczególnie trudnej sytuacji życiowej, gdyż pracował uzyskując nie najniższe stałe dochody. Równie niekorzystnie dla sprawcy przedstawiały się okoliczności i sposób popełnienia czynu zabronionego. M. K. dopuścił się przestępstwa działając pod wpływem alkoholu i zaatakował pokrzywdzoną w brutalny sposób zadając jej liczne obrażenia, by ostatecznie, poprzez zadzierzgnięcie pętli na szyi, doprowadzić do jej śmierci. Można zgodzić się z apelującym obrońcą, że w rozpatrywanym przypadku oskarżony wykazał się brutalnością nie tak wyjątkową i szczególną, na jaką powoływał się sąd I instancji, gdyż gdyby w istocie zadawał pokrzywdzonej cierpienia znacznie przekraczające miarę wiążącą się z pozbawianiem innej osoby życia, należałoby jego działanie zakwalifikować jako zabójstwo ze szczególnym okrucieństwem.
Niemniej jednak ta nadmierna emfaza sądu I instancji przy ocenie stopnia brutalności czynu nie miała istotnego znaczenia przy wymierzaniu oskarżonemu, działającemu z zamiarem bezpośrednim pozbawienia życia innej osoby, kary adekwatnej do stopnia społecznej szkodliwości czynu i poziomu zawinienia. Jak wynika z pisemnego uzasadnienia wyroku, Sąd Okręgowy w Katowicach miał w polu widzenia okoliczności przemawiające na korzyść M. K., akcentowane w środku odwoławczym, tj. młody wiek sprawcy, jego uprzednią niekaralność, przyznanie się do winy i złożenie wyjaśnień oraz trudne warunki, w jakich oskarżony się wychowywał.
Prawidłowo jednak sąd I instancji nie przeceniał tych okoliczności kształtując rozmiar prawnokarnej represji kierowanej wobec oskarżonego. Należało bowiem uwzględniać, że M. K. składał w toku postępowania zmienne wyjaśnienia, wskazując w jednej z wersji z postępowania przygotowawczego, że zabójstwa dopuścił się wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami. Jego przyznanie się do winy nie miało decydującego znaczenia, skoro na miejscu zdarzenia znaleziono na rozerwanej bieliźnie pokrzywdzonej materiał genetyczny pochodzący bezspornie od niego.
Nadto w przeszłości oskarżony sam sprawiał kłopoty wychowawcze i, jak ustalił sąd meriti, z uwagi na naganne zachowanie, w tym wagary, umieszczony został w placówce opiekuńczo – wychowawczej. Słusznie też sąd I instancji uznał, że przy wymiarze kary dla M. K. należało dać prymat względom ogólnoprewencyjnym dbając o potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, a w nieco mniejszym stopniu uwzględniać potrzeby wychowawcze w stosunku do osoby oskarżonego, którego niechybnie czekała kara długoletniego pozbawienia wolności.
Z tych wszystkich względów sąd odwoławczy nie dopatrzył się rzeczywistego wystąpienia uchybień stanowiących przyczynę odwoławczą, o której mowa w art. 438 pkt 4) k.p.k. i zaskarżony wyrok w zakresie rozstrzygnięcia o winie i karze oskarżonego utrzymany został w mocy. Należało uwzględnić drugi z zarzutów podniesionych w apelacji, gdyż obrońca ustanowiony z urzędu siedmiokrotnie w różnych datach uczestniczył w rozprawie przed sądem I instancji w tej sprawie, a zatem w myśl przepisów § 14 ust. 2 pkt 6) i § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (j.t.
Dz. U. z 2013 r., poz. 461) powinno się na jego rzecz zasądzić od Skarbu Państwa opłatę za obronę oskarżonego w wysokości 1320 zł, powiększoną o podatek VAT według stawki 23 %, czyli łącznie 1623,60 złotych. Dlatego zmieniono rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 zaskarżonego wyroku, w którym z niewyjaśnionych i trudnych do odgadnięcia powodów przyznano obrońcy wynagrodzenie w kwocie wynoszącej jedynie 1116,52 złotych. O kosztach sądowych postępowania odwoławczego orzeczono zgodnie z przepisami art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. zwalniając oskarżonego od ich uiszczenia z uwagi na jego trudną sytuację finansową i brak perspektyw jej polepszenia.