Court orders return of court deposit balance when payment order was merely a security measure, not final judgment.

Sygn. akt II Ca 174/15 POSTANOWIENIE Dnia 26 marca 2015 r. Sąd Okręgowy w Kielcach Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Sławomir Buras Sędziowie: SSO Teresa Strojnowska SSO Rafał Adamczyk (spr.) Protokolant: st. prot. sąd. Iwona Cierpikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r. sprawy z wniosku M. (...) P.- (...)-(...) Spółki z Ograniczoną Odpowiedzialnością S.K.A. w K. z udziałem Syndyka Masy Upadłości (...) Budownictwo Spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej w K. o zwrot depozytu sądowego na skutek apelacji uczestnika od postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt VII Ns 921/14 postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie 1 (pierwszym) w całości i zwrócić M. (...) P.- (...)- (...) Spółce z Ograniczoną Odpowiedzialnością S.K.A. w K.kwotę 40 819,49 (czterdzieści tysięcy osiemset dziewiętnaście 49/100) złotych z kwoty 194 444,27 (sto dziewięćdziesiąt cztery tysiące czterysta czterdzieści cztery 27/100) złotych złożonej do depozytu sądowego na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w K.z dnia 20 maja 2013 roku, sygn. akt VII Ns 229/13 i zaksięgowanej pod pozycją (...); oddalić wniosek i apelację w pozostałej części; orzec, że wnioskodawca i uczestnik ponoszą koszty postępowania apelacyjnego związane ze swoim udziałem w sprawie.

Sygn. akt II Ca 174/15

UZASADNIENIE

Wnioskodawca M. (...) P.- (...)- 96 Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A. w K.domagał się zwrotu na swoją rzecz kwoty 62901,30 zł jako części środków wpłaconych do depozytu sądowego (kwoty 194444,27 zł) na rachunek bankowy Sądu Rejonowego w Kielcach pod pozycją (...), stosownie do postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 20 maja 2013 r. w sprawie VII Ns 229/13. Postanowieniem z dnia 26 listopada 2014 r. Sąd Rejonowy w Kielcach zwrócił M. (...) P.- (...)- 96 Spółce z o.o. S.K.A. w K.kwotę 62085,22 zł wraz z należnymi od tej kwoty odsetkami - z kwoty 194444,27 zł, złożonej do depozytu sądowego na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 20 maja 2013 r., wydanego w sprawie VII Ns 229/13 i zaksięgowanej pod pozycją (...)(punkt 1.); oddalił wniosek w pozostałym zakresie (punkt 2.); orzekł, że wnioskodawca i uczestnik ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (punkt 3.).

Sąd Rejonowy ustalił, że postanowieniem z dnia 20 maja 2013 r. Sąd Rejonowy w Kielcach w sprawie VII Ns 229/13 zezwolił Malta (...) P.- (...)- (...)Spółce z o.o. S.K.A. w K.na złożenie do depozytu sądowego kwoty 194444,27 zł tytułem zobowiązania wynikającego z nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Okręgowy w Kielcach w dniu 4 grudnia 2012 r., sygn. akt VII GNc 378/12, stanowiącego od chwili wydania tytuł zabezpieczenia, wykonalny bez nadawania mu klauzuli wykonalności – określając osoby uprawnione do odbioru przedmiotu depozytu i warunki, jakie te osoby mają spełnić.

Wskazaną kwotę zaksięgowano na rachunku bankowym Sądu (...). Sąd Okręgowy w Kielcach nakazem zapłaty z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt VII GNc 378/12 nakazał, aby M. (...) P.- (...)- (...) Spółka z o.o. S.K.A. w K.zapłaciła Syndykowi Masy Upadłości (...) Budownictwo Spółki z o.o.w K.w upadłości likwidacyjnej kwotę 168026,33 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 21 lutego 2012 r. do dnia zapłaty oraz kosztami procesu w kwocie 3617 zł, a wyrokiem z dnia 30 października 2013 r. w sprawie VII GC 214/13 Sąd Okręgowy w Kielcach uchylił nakaz zapłaty co do kwoty 51482,16 zł z ustawowymi odsetkami od tej kwoty od dnia 21 lutego 2012 r. do dnia zapłaty oraz co do kosztów procesu w kwocie 3617 zł, utrzymując nakaz zapłaty w mocy w pozostałym zakresie.

W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał, że należna wierzycielowi kwota wynosi 132359,05 zł (należność główna - 116544,17 zł, odsetki ustawowe - 15814,88 zł), natomiast różnica między kwotą wpłaconą do depozytu a kwotą należną wierzycielowi wynosi 62085,22 zł (194444,27 zł - 132359,05 zł) i o wydaniu takiej kwoty Sąd pierwszej instancji orzekł na podstawie art. 693 11 § 1 k.p.c., oddalając wniosek w pozostałym zakresie jako niezasadny. Uczestnik Syndyk Masy Upadłości (...) Budownictwo Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w K. wniósł apelację od rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1. powyższego postanowienia.

Zarzucił: - naruszenie art. 693 11 § 1 k.p.c. poprzez wydanie postanowienia o zwróceniu dłużnikowi depozytu sądowego, pomimo że wierzyciel złożył wniosek o wydanie depozytu przed złożeniem wniosku o zwrot depozytu przez dłużnika, - naruszenie art. 693 12 k.p.c. poprzez wydanie postanowienia o zwróceniu dłużnikowi depozytu sądowego, pomimo że wpłata na depozyt nastąpiła na skutek wydania przez Sąd Okręgowy w Kielcach nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt VII GNc 378/12, który stanowił tytuł zabezpieczenia, a dokonując złożenia na depozyt dłużnik działał w oparciu o przepis art. 492 § 1 zd. 2 k.p.c. Wskazując na powyższe zarzuty, uczestnik wniósł o zmianę postanowienia w zaskarżonej części i oddalenie wniosku o zwrot depozytu w całości oraz o zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestnika kosztów postępowania w drugiej instancji według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja zasługuje na częściowe uwzględnienie. Sąd Rejonowy naruszył przepis art. 693 11 § 1 k.p.c., bowiem wydał postanowienie o zwrocie depozytu dłużnikowi, mimo że wcześniej wierzyciel złożył wniosek o wydanie depozytu, zarejestrowany w Sądzie Rejonowym w Kielcach pod sygn. akt I Ns 811/14. W sprawie tej postanowieniem z dnia 17 listopada 2014 r. Sąd Rejonowy w Kielcach wydał wnioskodawcy Syndykowi Masy Upadłości (...) Budownictwo Spółki z o.o.w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w K.z depozytu sądowego kwotę 116554,17 zł tytułem należności głównej oraz kwotę 15816,24 zł tytułem odsetek od należności głównej za okres od dnia 21 lutego 2012 r. do dnia 7 marca 2013 r., które to środki zostały złożone do depozytu sądowego Sądu Rejonowego w Kielcach pod pozycją (...) na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 20 maja 2013 r. w sprawie VII Ns 229/13 (punkt 1.) i oddalił wniosek w pozostałym zakresie (punkt 2.).

Na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 17 listopada 2014 r., sygn. akt I Ns 811/14 Sąd Okręgowy w Kielcach postanowieniem z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt II Ca 7/15 zmienił zaskarżone postanowienie w punkcie 2. w ten sposób, że wydał wnioskodawcy tytułem odsetek od należności głównej dalszą kwotę 21254,37 zł, złożoną do depozytu określonego w punkcie 1., z ustawowymi odsetkami od dnia 1 sierpnia 2014 r. Tym samym wierzycielowi Syndykowi Masy Upadłości (...) Budownictwo Spółki z o.o.w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w K.wydano dotychczas depozyt w kwocie 153624,78 zł (116554,17 zł + 15816,24 zł + 21254,37 zł), zatem do zwrotu dłużnikowi – zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 20 maja 2013 r., sygn. akt VII Ns 229/13 i art. 693 12 k.p.c. - pozostało 40819,49 zł (194444,27 zł - 153624,78 zł).

Należy podnieść, że nakaz zapłaty wydany przeciwko wnioskodawcy niniejszego postępowania był nieprawomocny w momencie złożenia objętych nim środków materialnych do depozytu i w myśl art. 492 k.p.c. stanowił on jedynie tytuł zabezpieczenia. W związku z tym dłużnik nie mógł składać tych środków w depozycie sądowym w celu spełnienia świadczenia; mógł to uczynić jedynie w celu zabezpieczenia dochodzonego roszczenia. W takim przypadku nie ma zastosowania art. 470 k.c., lecz przepis art. 752 k.p.c. Złożenie pieniędzy do depozytu sądowego celem zabezpieczenia roszczenia jest tylko instytucją procesową i ma na celu wyłącznie zabezpieczenie roszczenia pieniężnego, nie chodzi tu natomiast o zwolnienie dłużnika z wykonania zobowiązania.

Przedmiotem hipotez z art. 692 - 693 17 k.p.c. jest realizacja instytucji prawa materialnego, nie ma możliwości stosowania tych przepisów do postępowania egzekucyjnego i zabezpieczającego. Zakresy obu unormowań wzajemnie się wykluczają (tak Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 5 grudnia 1986 r, III CZP 62/86, OSNC 1987/10/146). Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżone postanowienie w punkcie 1. w całości i zwrócił M. (...) P.- (...)- (...)Spółce z Ograniczoną Odpowiedzialnością S.K.A. w K.kwotę 40819,49 zł z kwoty 199444,27 zł złożonej do depozytu sądowego na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 20 maja 2013 r., sygn. akt VII Ns 229/13 i zaksięgowanej pod pozycją (...)i oddalił wniosek w pozostałej części, a na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oddalił apelację w pozostałej części.

O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. w związku z art. 108 § 1 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c.