Legislator Case Law & Legislation
III AUa 598/14 AI generated

Appeal court dismissed pension claim by ruling work in a boiler room did not qualify as special conditions work.

Case Number III AUa 598/14
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Court of Appeal in Łódź dismissed the appellant's appeal against a lower court decision granting early retirement based on special working conditions. The appellant argued that his work as an electrician in a boiler room involved special conditions, but the court found the facility served only heating purposes rather than energy generation or transmission. Consequently, the court held that the work did not meet the legal definition of special conditions and the pension claim was rejected.

Legislator headnote

AI generated

Art. 184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS; Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lutego 1983 r.; Work in a boiler room for heating purposes does not constitute work in special conditions under the regulation regarding early retirement age.

Keywords

AI generated
early retirement pension special working conditions boiler room work energy generation definition social security appeal electrician duties heating facility

Cited Legislation

AI generated
Art. 184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS
Powołał się na treść art. 184 i 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz rozporządzenie rady ministrów z dnia 7 lutego 1983r.
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lutego 1983 r.
art. 244 § 1 i 2 KPC
art. 245 k.p.c.
Świadectwa te traktuje się w postępowaniu sądowym jako dokument prywatny w rozumieniu art. 245 k.p.c., który stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie.
art. 386 par. 1 k.p.c.
W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 386 par. 1 k.p.c., zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie.
art. 245 k.p.c
Świadectwa te traktuje się w postępowaniu sądowym jako dokument prywatny w rozumieniu art. 245 k.p.c., który stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie.

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt III AUa 598/14

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 marca 2015 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Lucyna Guderska Sędziowie: SA Beata Michalska, SA Iwona Szybka (spr.) Protokolant: st.sekr.sądowy Kamila Tomasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2015 r. w Ł. sprawy W. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w O. o emeryturę na skutek apelacji organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 14 marca 2014 r., sygn. akt: V U 1546/13, zmienia zaskarżony wyrok i oddala odwołanie. Sygn. akt IIII AUa 598/14

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 6 listopada 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. odmówił W. P. prawa do emerytury, ponieważ wnioskodawca nie udowodnił 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 marca 2014r. Sąd Okręgowy w Kaliszu zmienił decyzje organu rentowego i przyznał W. P. prawo do emerytury od dnia 20 listopada 2013r. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach i rozważaniach: W. P. urodził się (...) Na dzień 1 stycznia 1999r. legitymował się stażem pracy w wymiarze ponad 25 lat, nie jest członkiem OFE.

W dniu 1 marca (...). ubezpieczony zawarł umowę o pracę z (...) Fabryką (...) w J. na stanowisku elektromontera. Od lutego 1981r. ubezpieczony legitymuje się zaświadczeniem kwalifikacyjnym (...) uprawniającym do świadczenia „usług warsztatowo konserwacyjno - remontowych przy urządzeniach elektroenergetycznych. Od 1 września 1986r. powierzono ubezpieczonemu obowiązki elektromontera zakładowego z miejscem świadczenia pracy – kotłownia, zaś od 1 listopada 1985r. elektromontera-maszynisty kotła. Zatrudnienie w (...) Fabryce (...) zakończyło się 31 stycznia 2000r.

W świadectwie pracy pracodawca wskazał, że wnioskodawca pracował jako elektromonter zakładowy, a od 1 marca 1978r. do 31 stycznia 2000r. wykonywał pracę w warunkach szczególnych wymienioną w wykazie A dział II poz. 9 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983r. W (...) było 7 kotłów typu przemysłowego, przy czym 6 z nich było opalanych węglem, a jeden odpadami produkcyjnymi. 6 kotłów pracowały na potrzeby grzewcze (...) i innych zakładów, a jeden kocioł pracował na potrzeby technologiczne (...). Kocioł ten produkował ciepło na potrzeby suszarni i lakierni.

W kotłowni obok palaczy zatrudnieni byli elektrycy aparatury kontrolno-pomiarowej. Odwołujący jako elektromonter zajmował się naprawą i eksploatacją urządzeń elektrycznych w kotłowni. Usuwał awarie dmuchaw, wentylatorów i innych urządzeń elektrycznych współpracujących z kotłami. Zabezpieczał wszystkie urządzenia wskazujące, monitorujące parametry kotłów, dokonywał ich napraw. Był odpowiedzialny za naprawy i przeglądy urządzeń elektrycznych, które sterowały praca kotłów. Były to różnego rodzaju mierniki pomiaru temperatury i ciśnienia na kotle.

W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał odwołanie za uzasadnione. Powołał się na treść art. 184 i 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz rozporządzenie rady ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy i doszedł do przekonania, że wnioskodawca udowodnił, że pracował co najmniej 15 lat w warunkach szczególnych. Postępowanie dowodowe wykazało bowiem, że w spornym okresie wnioskodawca wykonywał prace związane z remontem i eksploatacją urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych, które są kwalifikowane jako prace wykonywane w warunkach szczególnych i wymienione w Wykazie A, dziale II załącznika do rozporządzenia z 7 lutego 1983r. oraz w zarządzeniu Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z dnia 7 lipca 1983r. w Wykazie A, dziale II, w punkcie 9. także w zarządzeniu dyrektora (...) z dnia 31 grudnia 1986r. w dziale II poz. 9 wymienione jest stanowisko elektromontera instalacji elektrycznych kotłowni.

Tym samym wnioskodawca spełnił wszystkie warunki do nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku. Apelację od powyższego wyroku wniósł organ rentowy. Postawił zarzut naruszenia prawa materialnego art. 184 ust. 1 i 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w związku z paragrafem 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze. Apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania. W uzasadnieniu apelacji podniósł, że praca na jaką powołuje się Sąd, została umiejscowiona w dziale II Wykazu A, który to dział dotyczy prac wykonywanych w energetyce.

Odwołujący nie był zatrudniony w branży energetycznej, a w fabryce mebli. Jeśli wolą ustawodawcy byłoby zaliczenie prac wymienionych w dziale II do wszystkich branż, to prace te zostałyby ujęte w dziale XIV. Na poparcie swojego stanowiska skarżący przytoczył wyroki Sądu Apelacyjnego w Łodzi. Ubezpieczony wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd Apelacyjny zważył co następuje:

Apelacja jest uzasadniona. Trafny okazał się zarzut naruszenia prawa materialnego art. 184 ust. 1 i 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w związku z paragrafem 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze. Zgodnie z treścią art. 184 o emeryturach i rentach z FUS ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat – dla mężczyzn oraz okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat dla mężczyzn.

Z kolei w myśl § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43, ze zmianami) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Pracą w warunkach szczególnych jest przy tym praca świadczona stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowiskach wskazanych w załączniku A do rozporządzenia z 7.02.1983r. (§ 1 i § 2 rozporządzenia).

Normatywne rodzaje prac w szczególnych warunkach wyróżnia kryterium merytoryczne i formalne; pierwsze dotyczy wykonywania stale i w pełnym wymiarze takiej pracy, warunkiem drugiego jest wymienienie jej w rozporządzeniu z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Praca która nie spełnia łącznie obu kryteriów nie uprawnia do emerytury w niższym wieku emerytalnym określonym w tym rozporządzeniu. (tak: wyrok Sądu Najwyższego 2009-02-10, II UK 199/08, Legalis).

W świetle art. 32 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, pracami w szczególnych warunkach nie są bowiem wszelkie prace wykonywane w narażeniu na kontakt z niekorzystnymi dla zdrowia pracownika czynnikami, lecz jedynie takie, które zostały rodzajowo wymienione w tymże rozporządzeniu. (por. wyrok Sądu Najwyższego 2010-06-01, II UK 21/10, Legalis). Wskazać jednak należy, że wynikające z wykazu A, stanowiącego załącznik do rozporządzenia przyporządkowanie danego rodzaju pracy do określonej branży ma istotne znaczenie dla jej kwalifikacji jako pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 32 ust. 1 ustawy emerytalnej (por. wyrok z dnia 1 czerwca 2010 r., II UK 21/10; postanowienie Sądu Najwyższego z 2012-05-08, II UK 25/12, Legalis; wyrok Sądu Najwyższego z 2012-03-19, II UK 166/11, Legalis; postanowienie Sądu Najwyższego z 2012-03-14, I UK 406/11, Legalis; wyrok Sądu Najwyższego z 2011-05-19, III UK 174/10, Legalis).

Także w najnowszym orzecznictwie Sąd Najwyższy wyraża pogląd, że co do zasady przyporządkowanie danego rodzaju pracy do określonej branży ma istotne znaczenie dla jej kwalifikacji jako pracy w szczególnych warunkach i ostatecznie usystematyzowanie prac o znacznej szkodliwości i uciążliwości w oddzielnych działach oraz przypisanie poszczególnych stanowisk pracy gałęzi gospodarki nie jest przypadkowe, gdyż należy przyjąć, że konkretne stanowisko narażone jest na ekspozycję na czynniki szkodliwe w stopniu mniejszym lub większym w zależności od tego, w którym dziale przemysłu jest umiejscowione.

Konieczny jest bezpośredni związek wykonywanej pracy z procesem technologicznym właściwym dla danego działu gospodarki (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2014 r. I UK 337/13, opubl. LEX nr 1458817) Natomiast w wyroku z dnia 26 marca 2014r. II UK 368/13 (opubl. LEX nr 1458633) Sąd Najwyższy zajął stanowisko, że jeżeli uciążliwość i szkodliwość dla zdrowia konkretnej pracy wynika z własnej jej branżowej specyfiki, to należy odmówić tego szczególnego waloru pracy wykonywanej w innym dziale przemysłu. Przenosząc powyższe rozważania ogólne na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że błędnie Sąd Okręgowy ustalił, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na przyznanie wnioskodawcy emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych albowiem wnioskodawca udowodnił, że pracował w takich warunkach co najmniej przez 15 lat.

Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności z zeznań ubezpieczonego i świadków R. T. i R. W., W. P. będąc zatrudnionym w (...) Fabrykach (...) w J. zajmował się naprawą urządzeń elektrycznych w kotłowni, usuwał awarie dmuchaw, wentylatorów i innych urządzeń elektrycznych współpracujących z kotłami. Zabezpieczał wszystkie urządzenia wskazujące, monitorujące parametry kotłów, dokonywał ich napraw. Był odpowiedzialny za naprawy i przeglądy urządzeń elektrycznych, które sterowały pracą kotłów.

Były to różnego rodzaju mierniki pomiaru temperatury i ciśnienia na kotle. Jednocześnie, co wynika także z zeznań powyższych świadków, wszystkie kotły były zautomatyzowane, a praca palaczy polegała tylko na nadzorze. Sześć pieców służyło do ogrzewania pomieszczeń fabryki, a jeden, najmniejszy, wykorzystywany był na potrzeby technologiczne zakładu, tj. ogrzewania lakierni i suszarni i jako jedyny pracował poza sezonem grzewczym. W sezonie grzewczym pracowało w kotłowni dwóch palaczy i jeden elektryk, a poza sezonem jeden palacz i jeden elektryk.

Poza sezonem grzewczym były robione remonty pieców. Także z ustaleń Sądu Okręgowego zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wynika, że W. P. pracował w (...) Fabrykach (...) jako elektromonter i zajmował się naprawą i eksploatacją urządzeń elektrycznych w kotłowni. Usuwał awarie dmuchaw, wentylatorów i innych urządzeń elektrycznych współpracujących z kotłami. Zabezpieczał wszystkie urządzenia wskazujące, monitorujące parametry kotłów, dokonywał ich napraw. Był odpowiedzialny za naprawy i przeglądy urządzeń elektrycznych, które sterowały praca kotłów.

Były to różnego rodzaju mierniki pomiaru temperatury i ciśnienia na kotle. Przy takich ustaleniach błędnie, w ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd Okręgowy ustalił, że W. P. pracował w warunkach szczególnych w okresie zatrudnienia w (...) Fabrykach (...) od 1 marca 1978r. do 31 grudnia 1998r., bo wykonywał wówczas pracę wymienioną w Wykazie A Dziale II załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. Dział II wykazu A dotyczy prac w energetyce i traktuje za prace w warunkach szczególnych „prace przy wytwarzaniu i przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych”.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego wnioskodawca takich prac nie wykonywał. Po pierwsze wskazać należy, że (...) Fabryki (...) nie należały do branży energetycznej i nie zajmowały się pracami wymienionymi w dziale II wykazu A, a produkcją mebli, czyli należały do przemysłu lekkiego. Po drugie, niezależnie już od branży, do której należy zakwalifikować Fabryki (...) w J., w ocenie Sądu Apelacyjnego, zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz ustalenia dokonane także przez Sąd Okręgowy nie pozwalają na zakwalifikowanie prac ubezpieczonego do prac w energetyce przy wytwarzaniu i przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych.

W wyrokach z dnia z dnia 16 czerwca 2009 r. I UK 24/09 (opubl. LEX nr 518067) oraz z dnia 17 kwietnia 2014 r., I UK 384/13, opubl. LEX nr 1466626) Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że nie jest uzasadnione zaliczanie do prac szkodliwych w "energetyce", w rozumieniu rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.), wszystkich prac związanych z montowaniem oraz eksploatacją wszelkich instalacji i urządzeń elektrycznych. (...), jak wskazał w uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd Najwyższy, to gałąź przemysłu zajmująca się wytwarzaniem (przetwarzaniem) energii elektrycznej oraz cieplnej i dostarczaniem jej odbiorcom.

Nie jest zatem uzasadnione zaliczanie do prac szkodliwych w "energetyce" wszystkich prac związanych z montowaniem oraz eksploatacją wszelkich instalacji i urządzeń elektrycznych. Wówczas wykonywanie tak szeroko rozumianego rodzaju prac czyniłoby bezprzedmiotowymi granice pojęcia "energetyka" z działu II i przenosiłoby wcześniejsze uprawnienia emerytalne na różnorakie roboty elektryczne nienależące do "energetyki". Wszak w samej "energetyce" nie chodzi o wszelkie roboty elektryczne, lecz tylko wskazane w dziale II (literalnie) prace przy wytwarzaniu i przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych.

Zadaniem energetyki jest stałe zapewnienie dopływu energii elektrycznej, cieplnej, a urządzenia energetyczne i cieplne służą właśnie temu celowi. Wnioskodawca nie pracował w zakładzie należącym do branży energetycznej, ani w zakładzie wykonującym faktycznie prace energetyczne. W aktach sprawy brak podstaw do twierdzenia, że pracował on przy urządzeniach, których celem było wytwarzanie i przesyłanie energii elektrycznej lub cieplnej do odbiorcy, w związku z powyższym brak jest możliwości uznana jej za pracę w warunkach szkodliwych w rozumieniu rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze.

Powyższy pogląd podzielił już Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 20 czerwca 2013 r., III AUa 1613/12 (opubl. LEX nr 1363262). W. P. zajmował się naprawą i eksploatacją urządzeń elektrycznych w kotłowni, a kotłownia ta służyła przede wszystkim ogrzewaniu pomieszczeń fabryki w okresie grzewczym, czyli dostarczaniu ciepła do fabryki, a nie do wytwarzania i przesyłania energii cieplnej, czy elektrycznej. Dlatego też prace elektromontera, które wykonywał ubezpieczony, nie są pracami przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych, bo przy takich urządzeniach skarżący nie pracował.

Błędnie zatem Sąd Okręgowy uznał okres pracy w (...) Fabrykach (...) od 1 marca 1978r. do 31 grudnia 1998r. jako pracę wykonywaną w warunkach szczególnych. Odnośnie świadectwa pracy, w którym w punkcie 8 znajduje się wpis, że W. P. wykonywał prace w warunkach szczególnych od 1 marca 1973r. do 31 stycznia 2000r., oraz świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych z dnia 31 stycznia 2000r., wyjaśnić należy, że świadectwo pracy i świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych nie stanowią dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 244 § 1 i 2 KPC, gdyż podmiot wydający to świadectwo nie jest organem państwowym ani organem wykonującym zadania z zakresu administracji państwowej.

Świadectwa te traktuje się w postępowaniu sądowym jako dokument prywatny w rozumieniu art. 245 k.p.c., który stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Tym samym treść świadectwa pracy i świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych, podlega weryfikacji zarówno w toku postępowania administracyjnego przed organem rentowym, jak i w toku postępowania sądowego przed sądami ubezpieczeń społecznych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zakwestionował świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych wydane przez pracodawcę.

W ocenie Sądu Apelacyjnego z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że wnioskodawca nie pracował na stanowisku wskazanym w tym świadectwie, bowiem nie wykonywał prac w energetyce przy wytwarzaniu i przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych. Konkludując stwierdzić należy, że W. P. nie wykazał, że legitymuje się stażem pracy w warunkach szczególnych w wymaganym normatywnie wymiarze 15 lat, zatem ubezpieczony nie spełnił warunku niezbędnego do nabycia emerytury w obniżonym wieku wymaganego w art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 386 par. 1 k.p.c., zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie.