Court grants early retirement to claimant proving 15 years special conditions work before 1999 cutoff.
Legislator summary
AI generatedThe court reversed the Social Insurance Institution's denial of early retirement, granting the claimant rights effective February 1, 2014. The claimant argued for 15 years of work in special conditions, which the institution initially rejected but later left open for judicial review. The court found the claimant met the statutory requirements by verifying specific employment periods and applying the principle of legal certainty to prevent retroactive changes to established rights.
Legislator headnote
AI generatedArt. 184 ust. 1 pkt 1; § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r; Art. 118 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych: Proof of special conditions work prior to January 1, 1999, establishes a binding right to early retirement that excludes recalculation under new post-2004 rules.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt: III U 292/14
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 lutego 2015 r. Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Załęska-Bartkowiak Protokolant: sekretarz sądowy Emilia Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2015 r. w O. sprawy z odwołania K. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w P. o prawo do emerytury na skutek odwołania K. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w P. z dnia 25.02.2014r. znak (...) orzeka:
1. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje K. M. prawo do emerytury począwszy od dnia 01.02.2014r.;
2. stwierdza brak odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.
UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. decyzją z dnia 25.02.2014r. odmówił K. M. prawa do emerytury. K. M. odwołał się od tej decyzji. Stwierdził, że pracował w szczególnych warunkach przez 15 lat. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie. Stwierdził, że K. M. nie spełnia przesłanek z art.184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Nie legitymuje się bowiem 15-letnim okresem pracy w szczególnych warunkach. Natomiast na ostatniej rozprawie pełnomocnik ZUS pozostawił rozstrzygnięcie do uznania Sądu.
Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:
Dnia 11.02.2014r. K. M. złożył wniosek odo ZUS o przyznanie mu prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. ZUS uznał, że na dzień 01.01.1999r. K. M. zgromadził 29 lat, 5 miesięcy i 9 dni okresów składkowych i nieskładkowych. ZUS nie uznał natomiast K. M. żadnego okresu jako wykonywanego w szczególnych warunkach. K. M. urodził się dnia (...) Ubiegał się zatem o prawo do emerytury w oparciu o art.184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz.1440 ze zm.) w zw. z §4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.
U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.). Zgodnie z tymi przepisami prawo do emerytury przysługuje ubezpieczonemu urodzonemu po 31.12.1948r., jeżeli: - osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn, - nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego lub złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE, za pośrednictwem Zakładu na dochody budżetu państwa, - w dniu 01.01.1999r. udowodnił 25-letni okres składkowy i nieskładkowy, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zależne było zatem od ustalenia, czy K.
M. pracował przez co najmniej 15 lat w warunkach szczególnych. W szczególności spór sprowadzał się do rozstrzygnięcia, czy zachodzą podstawy do zaliczenia do pracy w szczególnych warunkach okresów: od dnia 14.07.1972r. do dnia 16.09.1979r. i od dnia 16.09.1980r. do dnia 31.12.1998r. W spornych okresach odwołujący pracował w Fabryce (...). Przy czym pracodawca przechodził reorganizacje i jego nazwa ulegała zmianom. Aktualnie jest to (...) sp. z o.o. w P.. ZUS nie uznał pracy odwołującego w tych okresach za pracę wykonywaną w szczególnych warunkach, gdyż stwierdził, że pracodawca w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach wykazał nazwy stanowisk niezgodne z brzmieniem przepisów resortowych.
Ze świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 18.11.201r. (k.29 a.e.) wynika, że K. M. pracował w szczególnych warunkach od dnia 14.07.1972r. do dnia 16.09.1979r. i od dnia 16.09.1980r. do dnia 30.06.2004r. na stanowisku ślusarz i w tym czasie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy szlifowanie, ostrzenie przyrządów i narzędzi metalowych. Było to stanowisko wymienione w dziale III, poz.78, pkt 4 (ostrzarz), 6 (szlifierz, krajacz metali tarczą ścierną) i 7 (ślusarz-wyrównywacz tarcz szlifierskich) w/w wykazu.
Na okoliczność charakteru pracy odwołującego Sąd dopuścił dowód z zeznań świadków T. D. (k.36v), Z. K. (k.36v-37), T. W. (k.37), opinii biegłej z zakresu bhp (k.42-54), zeznań odwołującego złożonych w charakterze strony (k.74) oraz z dokumentów znajdujących się w aktach osobowych odwołującego ze spornego okresu. Z zeznań świadków oraz odwołującego wynika, że K. M. w spornych okresach pracował przy ostrzeniu, szlifowaniu i polerowaniu przyrządów metalowych. Brygada, w której pracował odwołujący, zajmowała się głównie konserwacją przyrządów do cięcia i tłoczenia.
Narzędzia zamontowane na prasach po pewnym czasie użytkowania wymagały naprawy. Wówczas przyrządy były demontowane z maszyny, ostrzone, szlifowane, a w przypadku rys polerowano je. Zadaniem brygady, w której pracował odwołujący, było utrzymanie w dobrym stanie przyrządów w zakładzie służących do produkcji. Dlatego pracowali na dwie zmiany. Sąd dał wiarę zeznaniom świadków i odwołującego. Świadkowie pracowali razem z odwołującym. Z. K. pracował w tej samej brygadzie. T. D. był brygadzistą, a T. W. był kierownikiem narzędziowni.
Świadkowie znali zatem doskonale specyfikę pracy odwołującego. Nadto Sąd miał na uwadze, że ZUS zaliczył Z. K. i T. D. tę pracę jako wykonywaną w szczególnych i przyznał im emeryturę po ukończeniu 60 lat. Ponadto zeznania świadków znajdują potwierdzenie w dokumentach znajdujących się w aktach osobowych odwołującego. Z opinii biegłej ds. bhp także wynika, że praca odwołującego w okresie od dnia 14.07.1972r. do dnia 16.09.1979r., od dnia 16.09.1980r. do dnia 24.11.1992r. i od dnia 01.01.1993r. do dnia 31.12.1998r. jest pracą wykonywaną w szczególnych warunkach.
W tych bowiem okresach praca odwołującego polegała na ostrzeniu, szlifowaniu i polerowaniu przyrządów metalowych. Jest to praca wyszczególniona w wykazie A, dziale III, poz.78 w/w rozporządzenia. Natomiast w zarządzeniu Nr (...) Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30.03.1985r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - jest to stanowisko wymienione w wykazie A, dziale III, poz.78 pkt 6 tj. szlifierz. W okresie od dnia 17.09.1979r. do dnia 11.09.1980r.
K. M. nie pracował, był uprawniony do renty. Natomiast w okresie od dnia 25.11.1992r. do dnia 31.12.1992r. przeniesiono go na stanowisko montera aparatury na Wydział P-1 i z opinii biegłej wynika, że nie była to praca w szczególnych warunkach. Sąd oparł się na wnioskach płynących z tej opinii, albowiem jest ona sporządzona w rzetelny sposób. Biegła szczegółowo wyjaśnia, dlaczego opisane powyżej okresy uznaje za pracę wykonywaną w szczególnych warunkach, a pozostałych okresów nie uznaje. Sąd miał także na uwadze, że ZUS złożył oświadczenie, że nie zgłasza zastrzeżeń do opinii.
Jedyną wątpliwość, którą ZUS zasygnalizował, była okoliczność, że jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach osobowych – odwołujący uczestniczył w kursie na kierowcę wózków akumulatorowych i spalinowych, co zdaniem organu rentowego mogło oznaczać, że wykonywał taką pracę w spornym okresie. W tym zakresie Sąd także dał wiarę zeznaniom odwołującego, z których wynika, że pracodawca standardowo organizował pracownikom takie kursy, celem zabezpieczenia ewentualnie pracy na takim stanowisku. Odwołujący zeznał, że wielu pracowników taki kurs ukończyło i nigdy nie było potrzeby, aby on pracował na takim stanowisku.
Sąd dał wiarę tym zeznaniom, albowiem w aktach osobowych nie ma dokumentów świadczących o tym, aby odwołującego przeniesiono na takie stanowisko. Nie wynika to także z zeznań świadków. Wobec powyższego w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie Sąd uznał, że odwołujący pracował w szczególnych warunkach w okresie od dnia 14.07.1972r. do dnia 16.09.1979r., od dnia 16.09.1980r. do dnia 24.11.1992r. i od dnia 01.01.1993r. do dnia 31.12.1998r. Podnieść także należy, że Sąd zaliczył do pracy w szczególnych warunkach także okresy, za które za które K.
M. otrzymał po dniu 14.11.1991r. wynagrodzenie za czas choroby, a które przypadały w okresie wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Sąd kierował się w tym zakresie wykładnią art.184 w/w ustawy dokonaną przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23.04.2010r., zgodnie z którą wykazanie w dniu 1 stycznia 1999r. określonego w art. 184 w/w ustawy okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach wyłącza ponowne ustalenie tego okresu po osiągnięciu wieku emerytalnego, według zasad wynikających z art.32 ust. 1a pkt 1 obowiązujących po dniu 1 lipca 2004r. (II UK 313/09).
Taka interpretacja wynika z faktu, że ustawodawca w art.184 w/w ustawy utrwalił sytuację osób, które w dniu wejścia w życie ustawy wypełniły warunki stażu szczególnego i ogólnego i zadeklarował ich przyszłe prawo do emerytury w wieku wcześniejszym. Przez wydanie tego przepisu nastąpił stan związania, tj. zobowiązania się przez Państwo do powstrzymania się od jakiejkolwiek ingerencji w istniejące prawo tymczasowe. Wobec tego przewidziana w ustawie ekspektatywa prawa do emerytury nie mogła wygasnąć na skutek nowej regulacji ustalania stażu zatrudnienia.
Gwarancji przyszłego prawa do emerytury złożonej wobec osób, o których mowa w art.184 ustawy, ustawodawca nie mógł już naruszyć przez ustalenie innego sposobu wyliczenia ich stażu ubezpieczenia. Stąd ocena, że wykazanie w dniu 1 stycznia 1999r. określonego w art.184 ustawy okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach wyłącza ponowne ustalenie tego okresu po osiągnięciu wieku emerytalnego, według zasad wynikających z art.32 ust. 1a pkt 1 obowiązujących po dniu 1 lipca 2004r. Wobec powyższego Sąd uznał, że K. M. wykazał w niniejszym postępowaniu, że pracował w szczególnych warunkach 25 lat, 4 miesiące i 13 dni.
Tym samym odwołujący spełnił wszystkie warunki do uzyskania emerytury. Sąd przyznał K. M. prawo do emerytury począwszy od dnia 01.02.2014r. stosownie do treści art.129 ust.1 w/w ustawy, gdyż wniosek o emeryturę został złożony dnia 11.02.2014r. Z tych względów Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 14§2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję. Stosownie do treści art.118 ust.1 a w/w ustawy – Sąd, orzekając o prawie do emerytury, ma obowiązek stwierdzenia, czy organ rentowy ponosi lub nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji i przyznanie tego prawa na etapie postępowania administracyjnego.
Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie ZUS nie ponosi takiej odpowiedzialności, albowiem dopiero postępowanie dowodowe przeprowadzone przed Sądem pozwoliło na uznanie, że sporne okresy były pracą w szczególnych warunkach. Wobec powyższego w tym zakresie Sąd orzekł na mocy art.118 ust.1a w/w ustawy.