Appeal court allows partial claim expansion in civil proceedings to avoid procedural inefficiency.
Legislator summary
AI generatedThe appeal court overturned the lower court's decision on jurisdiction, which had dismissed the case to a regional court based on a monetary claim only. Although the plaintiff initially sought only financial compensation, they expanded their request to include the publication of apologies during the appeal process. The court permitted this expansion because the original ruling was merely procedural and allowing the change prevented unnecessary delays and repeated transfers between courts.
Legislator headnote
AI generatedart. 17 pkt 1 k.p.c.; art. 383 k.p.c.; art. 397 § 2 k.p.c.; art. 386 § 1 k.p.c.: In civil proceedings, a plaintiff's request may be expanded during an appeal if the first-instance judgment addressed only a preliminary issue, provided that denying the expansion would cause unnecessary procedural delays.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt I ACz 573/15 POSTANOWIENIE Dnia 13 kwietnia 2015 roku Sąd Apelacyjny w Krakowie, Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Józef Wąsik (spr.) Sędziowie: SA Grzegorz Krężołek SA Sławomir Jamróg po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2015 roku w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. B. przeciwko K. Z. o ochronę dóbr osobistych na skutek zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt I C 3330/14 w przedmiocie właściwości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Sygn. akt I ACz 573/15
UZASADNIENIE
Powód M. B. wystąpił z powództwem przeciwko pozwanemu K. Z. o naruszenie dóbr osobistych domagając się z tego tytułu zasądzenia zadośćuczynienia w kwocie 60 000 zł. Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy stwierdził swoją niewłaściwość i sprawę przekazał do rozpoznania i rozstrzygnięcia Sądowi Rejonowemu w Ostrowcu Świętokrzyskim jako właściwemu miejscowo i rzeczowo. W uzasadnieniu podano, że zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w uchwale z dnia 25 października 2006r., sygn. akt I PZP 3/06 (OSNP 2007/11-12/151), które Sąd Okręgowy podzielił, naruszenie dobra osobistego może uzasadniać wystąpienie z roszczeniami zarówno o charakterze majątkowym, jak i niemajątkowym.
Jeśli poszkodowany występuje z roszczeniem o charakterze niemajątkowym bądź - jednocześnie - z niemajątkowym i majątkowym, to sprawa należy do właściwości rzeczowej sądu okręgowego na podstawie art. 17 pkt 1 k.p.c. Jeżeli jednak poszkodowany domaga się wyłącznie ochrony o charakterze majątkowym, np. występuje jedynie z roszczeniem o zasądzenie zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, wówczas właściwość rzeczową sądu okręgowego uzasadnia jedynie art. 17 pkt 4 k.p.c. W przedmiotowej sprawie powód domaga się wyłącznie roszczenia o charakterze majątkowym, dlatego też właściwym do jej rozpoznania jest Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim, właściwy ze względu na miejsce wystąpienie zdarzenia wywołujące szkodę.
Powód wywiódł zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie, w którym domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu podniósł, iż nastąpiła z jego strony omyłka przez wskazanie jedynie żądania zadośćuczynienia pieniężnego, nadto domaga się on bowiem od pozwanego opublikowania przeprosin o wskazanej treści. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Zażalenie powoda zasługiwało na uwzględnienie. Na wstępie zaznaczyć należy, iż tut. Sąd Apelacyjny wypowiedział się już w tożsamej kwestii podlegającej rozstrzygnięciu w toku niniejszego postępowania zażaleniowego (postanowienie z dnia 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt I ACz 538/15, niepubl.) wskazując, że zgodnie z art. 316 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. sąd rozpoznający zażalenie bierze pod uwagę stan sprawy z chwili orzekania.
Może się więc zdarzyć, że rozstrzygnięcie, które było prawidłowe w chwili jego wydania przestanie być prawidłowe z powodu zmiany okoliczności w toku postępowania zażaleniowego. Taka sytuacja zaszła w przedmiotowej sprawie. Sąd Okręgowy trafnie uznał bowiem, że w sytuacji, gdy powód domaga się tylko zadośćuczynienia w kwocie 60 000 zł, właściwy jest sąd rejonowy. Jednakże w zażaleniu powód rozszerzył swoje żądanie, domagając się oprócz zadośćuczynienia opublikowania przeprosin. W takiej sytuacji właściwy będzie Sąd Okręgowy, zgodnie z art. 17 pkt 1 k.p.c. Dodatkowo należało w tym przypadku rozważać, czy rozszerzenie powództwa jest dopuszczalne w postępowaniu zażaleniowym - co też uczynił Sąd Apelacyjny w powołanym powyżej postanowieniu z dnia 8 kwietnia 2015 r. podając, iż w myśl art. 383 k.p.c. jest to wyłączone w postępowaniu apelacyjnym, a według art. 397 § 2 k.p.c. przepis ten odpowiednio stosuje się w postępowaniu zażaleniowym.
Dlatego nie można w postępowaniu zażaleniowym rozszerzyć żądania, które było przedmiotem rozstrzygnięcia np. żądanego sposobu zabezpieczenia. Jednakże jeśli sąd pierwszej instancji rozstrzygał jedynie kwestię wpadkową, niebędącą przedmiotem wniosku, należy przyjąć dopuszczalność takiej zmiany. W niniejszej sprawie przyjęcie niedopuszczalności takiej zmiany prowadziłoby bowiem jedynie do niepotrzebnego przedłużania postępowania. Po ewentualnym oddaleniu zażalenia sprawa trafiłaby do Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim, powód przed tamtym sądem ponownie rozszerzyłby żądanie, do czego byłby w pełni uprawniony i sąd ten musiałby przekazać sprawę ponownie Sądowi Okręgowemu w Kielcach.
W konsekwencji w pełni podzielając stanowisko Sądu odwoławczego wyrażone w postanowieniu z dnia 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt I ACz 538/15, Sąd Apelacyjny w niniejszym składzie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c.