Appeal dismissed; occupational hearing loss did not increase by 10%, so no right to increased one-time compensation exists.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal dismissed the insured's appeal against a regional court decision denying an increased one-time compensation for occupational hearing loss. Although the insured claimed worsening hearing, the court found the medical expert and lower court correctly established that the disability percentage remained unchanged at 30%. Consequently, the court ruled that without a minimum 10% increase in disability, the statutory conditions for additional compensation were not met.
Legislator headnote
AI generatedArt. 12 ust. 2-4 u.u.w.; Art. 385 k.p.c.: An increase in one-time compensation for occupational disease requires a verified increase in disability of at least 10%; mere worsening of health without such a percentage increase does not constitute a legal 'worsening of health' entitling the insured to additional benefits.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt VIII Ua 45/14
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Mariola Szmajduch Sędziowie: SSO Patrycja Bogacińska-Piątek (spr.) SSO Janina Kościelniak Protokolant: Ewa Gambuś po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2014r. w Gliwicach sprawy z odwołania A. L. (L.) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej na skutek apelacji odwołującego od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 25 sierpnia 2014 r. sygn. akt VI U 29/14 oddala apelację. (-) SSO Patrycja Bogacińska-Piątek (spr.) (-) SSO Mariola Szmajduch (-) SSO Janina Kościelniak Sędzia Przewodniczący Sędzia Sygn. akt VIII Ua 45/14
UZASADNIENIE
Ubezpieczony A. L. odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 11 grudnia 2013 roku, mocą której odmówiono mu prawa do jednorazowego odszkodowania w związku z pogorszeniem stanu zdrowia w następstwie choroby zawodowej – uszkodzenia słuchu. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. wniósł o oddalenie odwołania, wskazując, iż zaskarżona decyzja została wydana na podstawie orzeczenia lekarza orzecznika oraz komisji lekarskiej, w których orzeczeniach stwierdzono, że procentowy uszczerbek na zdrowiu pozostaje bez zmian i nadal wynosi 30%.
Wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2014r. Sąd Rejonowy w Gliwicach VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie. Sąd I instancji ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczony, zatrudniony w latach 1967-1997 w Hucie (...) w Z., a od 1997 do 1998r. w Zakładach (...) SA w Z., obecnie nie pozostaje w zatrudnieniu. Decyzją Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia 15 marca 2000 roku nr H./4050-108/00 stwierdzono u ubezpieczonego chorobę zawodową – uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu. W uzasadnieniu podano, że ubezpieczony podczas zatrudniania był narażony na czynnik szkodliwy w postaci hałasu o zmiennym poziomie, w granicach 80-85-88-91 dBA, w zależności od rodzaju i natężenia produkcji.
Orzeczeniem z dnia 18 kwietnia 2000 roku Lekarz Orzecznik ZUS ustalił u ubezpieczonego 15% stałego uszczerbku na zdrowiu w związku z chorobą zawodową. Przy ustalania uszczerbku na zdrowiu zastosowano załącznik do rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych oraz Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 17 października 1975 roku w sprawie zasad i trybu orzekania o uszczerbku na zdrowiu oraz wypłacania świadczeń z tytułu wypadków przy pracy, w drodze do pracy i z pracy oraz z tytułu chorób zawodowych (Dz.U.1975.36.199).
Uszczerbek na zdrowiu ustalono na podstawie poz. 41 tabeli. Decyzją z dnia 25 kwietnia 2000 roku organ rentowy przyznał ubezpieczonemu prawo do jednorazowego odszkodowania w kwocie 5.527,50 złotych za 15% uszczerbku na zdrowiu w związku z chorobą zawodową. Orzeczeniem z dnia 18 kwietnia 2003 roku Lekarz Orzecznik ZUS stwierdził u ubezpieczonego pogorszenie stanu zdrowia w związku z chorobą zawodową o dalsze 15% uszczerbku na zdrowiu i ustalił łączny uszczerbek na zdrowiu w wysokości 30%. Wysokość uszczerbku na zdrowiu ustalona została na podstawie pozycji 42 tabeli załącznika do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 roku w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania (Dz.U. z 2013 roku, Nr 954) – zwanym dalej załącznikiem.
Decyzją z dnia 25 kwietnia 2003 roku organ rentowy przyznał ubezpieczonemu prawo do jednorazowego odszkodowania w kwocie 5.115 złotych za dalsze 15% uszczerbku na zdrowiu w związku z chorobą zawodową. Orzeczeniem z dnia 12 maja 2010 roku Lekarz Orzecznik ZUS ustalił, że procentowy uszczerbek na zdrowiu w wysokości nie uległ pogorszeniu i nadal wynosi 30%. Orzeczeniem z dnia 26 listopada 2013 roku Lekarz Orzecznik ZUS nie stwierdził u ubezpieczonego pogorszenia stanu zdrowia w związku z chorobą zawodową. Komisja Lekarska ZUS orzeczeniem z dnia 5 grudnia 2013 roku stwierdziła, podobnie jak lekarz orzecznik, że procentowy uszczerbek na zdrowiu w wysokości nie uległ pogorszeniu i nadal wynosi 30%.
Zaskarżoną decyzją z dnia 11 grudnia 2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił ubezpieczonemu prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu pogorszenia stanu zdrowia w następstwie choroby zawodowej – uszkodzenia słuchu. Sąd I instancji w oparciu o opinię biegłego sądowego laryngologa, której wnioski w całości podzielił, rozpoznał u ubezpieczonego obustronny trwały ubytek słuchu typu odbiorczego spowodowany hałasem oraz szumy uszne (na podstawie wywiadu). Biegła wskazała, że uszczerbek na zdrowiu ubezpieczonego w związku z chorobą zawodową nie uległ pogorszeniu i wynosi nadal 30%; jest ubytkiem stacjonarnym i nie ulega ani poprawie, ani pogorszeniu z upływem czasu po ustaniu zatrudnienia w hałasie ponadnormatywnym.
Biegła dodała, iż w przeprowadzonym badaniu audiometrycznym ubytek słuchu ubezpieczonego jest większy, ale nie może to być podstawą do zmiany procentowego uszczerbku na zdrowiu, bowiem ubezpieczony aktualnie nie pracuje zawodowo a narażenie na hałas ponadnormatywny ustało w 1998 roku. Tym samym, pogorszenie słuchu nie jest wynikiem choroby zawodowej. W ocenie biegłej, pogorszenie to spowodowane jest czynnikami pozazawodowymi np. presbyacusis, socjoacusis i chorobami przewlekłymi. Strony nie kwestionowały opinii biegłej sądowej. Sąd oddalił wniosek ubezpieczonego w zakresie dopuszczenia dowodu z opinii kolejnego biegłego sądowego, gdyż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy, odwołujący nie kwestionował opinii biegłej, a zgodnie z utrwaloną linia orzeczniczą samo niezadowolenie strony z oceny przedstawionej przez biegłych nie uzasadnia potrzeby dopuszczenia przez sąd dowodu z opinii innych biegłych (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 12 maja 2009 roku III AUa 270/09, OSAB 2010/1/58-64; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2012 roku I UK 352/11, LEX nr 1224674; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 11 września 2012 roku I ACa 296/12, LEX nr 1220463).
W tak ustalonym stanie faktycznym, Sąd Rejonowy zważył, iż odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. Sąd rozważania prawne rozpoczął od powołania art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. z 2009 roku, Nr 167, poz. 1322 ze zm.), zgodnie z którym wskutek pogorszenia się stanu zdrowia stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu będący następstwem wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, który był podstawą przyznania jednorazowego odszkodowania, ulegnie zwiększeniu co najmniej o 10 punktów procentowych, jednorazowe odszkodowanie zwiększa się o 20% przeciętnego wynagrodzenia za każdy procent uszczerbku na zdrowiu przewyższający procent, według którego ustalone było odszkodowanie, z zastrzeżeniem art. 55 ust.
2. Dalej wskazał na art. 49a ust. 3 ww. ustawy, po myśli którego do spraw o świadczenia z tytułu uszczerbku na zdrowiu stwierdzonego po dniu 31 grudnia 2002 roku, a spowodowanego chorobą zawodową powstałą w zatrudnieniu lub podczas prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy przy jej prowadzeniu, narażających na tę chorobę, które ustało przed dniem 1 stycznia 2003 roku, stosuje się przepisy obowiązujące w dniu ustania tego zatrudnienia lub działalności (współpracy). tj. w przedmiotowej sprawie przepisy ustawy z dnia 12 czerwca 1975 roku o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst:
Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.). Sąd I instancji podkreślił, iż okolicznościami bezspornymi w sprawie są: ustanie zatrudnienia ubezpieczonego w warunkach narażenia na ponadnormatywny hałas w 1998r. oraz stwierdzenie u ubezpieczonego przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. decyzją z dnia 15 marca 2000r. choroby zawodowej – uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu. Po ustaniu zatrudnienia ubezpieczony nie był narażony na czynnik szkodliwy w warunkach pracy. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Sąd Rejonowy uznał, iż ubytek słuchu ubezpieczonego jest aktualnie większy, ale nie może to być podstawą do zmiany procentowego uszczerbku na zdrowiu w związku z chorobą zawodową, gdyż pogorszenie słuchu nie jest wynikiem choroby zawodowej, ale spowodowane jest czynnikami pozazawodowymi.
Apelację od wyroku Sądu I instancji złożył ubezpieczony, zaskarżając wyrok w całości i domagając się przyznania jednorazowego odszkodowania w związku z pogorszeniem się słuchu – zwiększeniem ubytku słuchu - w kwocie 10950 zł,, tymczasem jak wywodził odwołujący, Sąd i biegła niesłusznie uznała, iż nie nastąpiła zmiana stanu zdrowia. Sąd Okręgowy zważył co następuję: Apelacja ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd II instancji rozpoznając apelację, rozważył na nowo cały zebrany w sprawie materiał dowodowy, dokonał samodzielnej i swobodnej oceny, w tym oceny zgromadzonych w postępowaniu przed sądami obu instancji dowodów i uznał, iż Sąd Rejonowy w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym wydał prawidłowy wyrok.
Apelacja ubezpieczonego nie zasłużyła na uwzględnienie, ponieważ nie zawierała żadnych argumentów, które mogłyby podważyć prawidłowe ustalenia dokonane przez sąd I instancji. W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy wyjaśnił bowiem w toku przeprowadzonego postępowania wszystkie istotne okoliczności mające wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, w szczególności Sąd ten przeprowadził w sprawie wyczerpujące postępowanie dowodowe, korzystając przy tym z opinii biegłego lekarza specjalisty z zakresu audiologii i laryngologii, a wnioski, które wywiódł z tej opinii były przy tym w pełni uzasadnione i w niczym nie naruszały zasady swobodnej oceny dowodów.
Wobec uznania zgromadzonego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym materiału dowodowego za wyczerpujący, Sąd II instancji w całości podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji i przyjął je za własne. W szczególności Sąd Okręgowy podzielił w całości wnioski płynące z wydanej w sprawie opinii biegłej, uznając je za rzetelne i miarodajne. Biegła sporządziła przedmiotową opinię na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji medycznej i następnie w oparciu o analizę tej dokumentacji oraz na podstawie bezpośredniego badania ubezpieczonego, w tym badania audiometrycznego, dokonała rozpoznania obustronnego trwałego ubytku słuchu typu odbiorczego spowodowanego hałasem i uznała, iż nie nastąpiło pogorszenie stanu zdrowia.
W szczególności wbrew twierdzeniu odwołującego podniesionego w apelacji odnośnie nieuwzględnienia przez biegłą oraz Sąd Rejonowy wyników audiogramu, z którego wynika, iż ubytek słuchu u ubezpieczonego uległ zwiększeniu, to podnieść należy, że zarówno biegła jak i Sąd I instancji nie negował samych wyników badania i faktu pogorszenia się słuchu, przeciwnie uznano tę okoliczność za bezsporną w sprawie, a jedynie przyczynienie się choroby zawodowej do zwiększenia się tego ubytku. Jak słusznie wskazał Sąd Rejonowy wobec ustania zatrudnienia odwołującego w narażeniu na hałas ponadnormatywny w roku 1998 i wobec faktu, iż obecnie odwołujący nie pracuje, a zwłaszcza biorąc pod uwagę ocenę biegłej, która wprost wskazuje iż przyczyną pogorszenia się słuchu są czynniki pozazawodowe – presbyacusis, socjoacuci, choroby przewlekłe, to niewątpliwie brak było podstaw do zwiększenia wcześniej ustalonego orzeczeniem komisji lekarskiej i decyzją ZUS 30% uszczerbku na zdrowia.
Nie budzi wątpliwości Sądu, iż wnioski wyżej omówionej opinii są logiczne i znajdują odzwierciedlenie w pozostałym materiale dowodowym, a w konsekwencji opinia to mogła stanowić podstawę do stanowczego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Dodać należy również, iż prawidłowym było oddalenie przez Sąd Rejonowy wniosku dowodowego o powołanie kolejnego biegłego, jako niezasadnego i niezawierającego żadnych konkretnych zarzutów w stosunku do wydanej w sprawie opinii, co zostało dostatecznie uzasadnione powołanym orzecznictwem Sądu Najwyższego i sądów powszechnych.
Odnośnie wskazanych przez Sąd I instancji przepisów intertemporalnych, wskazać należy, iż po myśli art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. z 2009 roku, Nr 167, poz. 1322 ze zm.), osobom, którym przed dniem wejścia w życie ustawy wypłacono jednorazowe odszkodowanie, a po tym dniu nastąpiło pogorszenie ich stanu zdrowia, będące następstwem choroby zawodowej lub wypadku, z tytułu którego wypłacono już odszkodowanie, zwiększa się to odszkodowanie według zasad określonych w art. 12 ust. 2-4.
Konkludując, Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że Sąd I instancji zasadnie przyjął brak spełnienia przez ubezpieczonego przesłanki wynikającej z art. 12 ust. 2 u.u.w. tj. pogorszenia się stanu zdrowia ubezpieczonego będącego następstwem wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, dającego prawo do zwiększenia przyznanego jednorazowego odszkodowania. Podkreślić należy, iż w myśl powołanego przepisu, nie każde pogorszenie stanu zdrowia ubezpieczonego, który uprzednio uległ wypadkowi przy pracy, daje prawo do zwiększenia jednorazowego odszkodowania, a jedynie takie które spowoduje zwiększenie uszczerbku na zdrowiu o co najmniej 10%.
Tymczasem odnosząc powyższe wywody do niniejszego postępowania, uszczerbek na zdrowiu stwierdzony u ubezpieczonego nie uległ zwiększeniu nawet o 1 punkt procentowy, zatem nie można mówić o jakimkolwiek pogorszeniu się stanu zdrowia. Dlatego też, opierając się na treści art. 385 k.p.c., Sąd Okręgowy apelację oddalił, nie znajdując jakichkolwiek podstaw do jej uwzględnienia. (-) SSO Patrycja Bogacińska-Piątek (spr.) (-) SSO Mariola Szmajduch (-) SSO Janina Kościelniak Sędzia Przewodniczący Sędzia