Legislator Case Law & Legislation
III AUa 1006/14 AI generated

Appeal dismissed; prior early pension does not bar new pension under Polish Social Security Act.

Case Number III AUa 1006/14
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Court of Appeal dismissed the appellant's appeal against the Social Insurance Institution's refusal to grant a new pension. The appellant argued that Article 55 of the Social Security Act did not require discontinuing a previously received early pension to qualify for a standard pension. The court rejected this, citing established case law that distinguishes between early and standard pensions as separate benefits with independent acquisition conditions. Consequently, the court ruled that receiving an early pension does not preclude eligibility for a standard pension, leading to the dismissal of the appeal.

Legislator headnote

AI generated

Art. 55 ust. 1; Art. 25 ust. 1 pkt b ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych: The receipt of a pension granted at an earlier age does not preclude the acquisition of a right to a pension granted at the ordinary retirement age, as they constitute distinct benefits with separate legal bases.

Keywords

AI generated
Social Security Act early pension standard pension eligibility conditions separate benefits appeal dismissal pension calculation

Cited Legislation

AI generated
Art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Powołując w podstawie prawnej decyzji art. 55 w związku z art.
Art. 25 ust. 1 pkt b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Art. 21 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Art. 385 k.p.c.
Z tych wszystkich więc wyżej naprowadzonych względów , z braku dostatecznych podstaw faktycznych i prawnych ,na podstawie art. 385 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.
art. 385 k.p.c
Z tych wszystkich więc wyżej naprowadzonych względów , z braku dostatecznych podstaw faktycznych i prawnych ,na podstawie art. 385 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt III AUa 1006/14

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 kwietnia 2015 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Irena Mazurek (spr.) Sędziowie: SSA Alicja Podczaska SSA Mirosław Szwagierczak Protokolant st.sekr.sądowy Małgorzata Leniar po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2015 r. na rozprawie sprawy z wniosku A. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o emeryturę na skutek apelacji pozwanego organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego w Przemyślu z dnia 3 listopada 2014 r. sygn. akt III U 854/14 oddala apelację Sygn. akt III AUa 1006/14

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 15 kwietnia 2015r. Decyzją z dnia 9 czerwca 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił wnioskodawcy A. K. prawa do emerytury, dochodzonego wnioskiem z dnia 28 maja 2014 r. w trybie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz.1440 ze zm.). Powołując w podstawie prawnej decyzji art. 55 w związku z art. 26 i art. 27 wyżej wymienionej ustawy, organ rentowy stwierdził, że wnioskodawcy nie przysługuje prawo do przewidzianego w tych przepisach kapitałowego świadczenia emerytalnego jako, że będąc urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949r. nabył już prawo do wcześniejszej emerytury ( z dniem 1 marca 2009r. na mocy decyzji ZUS z dnia 24 marca 2009r. ) obliczonej wg. starych zasad tj. na podstawie art. 53 w/w/ ustawy emerytalno-rentowej ,która nadto jest przez niego nieprzerwanie pobierana .

Wnioskodawca A. K. odwołał się od decyzji ZUS do Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Przemyślu . W odwołaniu z dnia 14 lipca 2014 r. wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie prawa do emerytury z tytułu ukończenia powszechnego wieku emerytalnego wyliczonej wg nowych zasad , wnioskodawca zarzucił, że w świetle brzmienia art. 55 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz.1440 ze zm.) stanowisko organu rentowego jest nieuprawnione jako ,że przepis ten w żadnym razie nie uzależnia obliczenia kapitałowej emerytury nabytej w powszechnym wieku emerytalnym od uprzedniego nie pobierania jakiegokolwiek świadczenia emerytalnego obliczonego wg starych zasad.

Na potwierdzenie zaś swych racji odwołujący powoływał się na stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w uchwale z dnia 4 lipca 2013r. II UZP 4/13. W odpowiedzi na odwołanie z dnia 29 lipca 2014r. pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. wnosił o oddalenie żądania wnioskodawcy z tych samych względów ,które przywołane zostały w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Niezależnie od tego pozwany organ rentowy zauważał ,że wskazywanan przez odwołującego uchwała Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2013r. II UZP 4/13 zapadła w stanie faktycznym ,w którym ubezpieczony mając ustalone uprzednio prawo do wcześniejszej emerytury ,prawa tego nie realizował , stąd możliwe było zastosowanie wobec niego skutków przewidzianych w art. 55 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz.

U. z 2013 r., poz.1440 ze zm.) przy kolejny wniosku emerytalnym. Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Przemyślu , po rozpoznaniu odwołania A. K., wyrokiem z dnia 3 listopada 2014 r. (sygn. akt III U 854/14) zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając wnioskodawcy prawo do emerytury obliczonej wg nowych zasad w kwocie 2.148,96 zł brutto miesięcznie ,począwszy od dnia 1 maja 2014r. , przy jednoczesnym stwierdzeniu odpowiedzialności organu rentowego za opóźnienie w ustaleniu prawa do tak określonego świadczenia. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd Okręgowy w Przemyślu ustalił ,że wnioskodawca A.

K. ur. (...) na mocy decyzji ZUS z dnia 24 marca 2009 r. nabył prawo do wcześniejszej emerytury przewidzianej w art. 29 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz.1440 ze zm.) – zwanej dalej ustawą emerytalną rentową -począwszy od dnia 1 marca 2009 r., i świadczenie to od tej daty pobierał nieprzerwanie przy kontynuowaniu zatrudnienia u swego dotychczasowego pracodawcy . Emerytura obliczona została wg zasad przewidzianych w art.53 ustawy emerytalno-rentowej ,ulegając następnie stosownym przeliczeniom.

W całym okresie zatrudnienia , a więc także po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego -co miało miejsce z dniem 18 listopada 2010r. -wnioskodawca podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu . Taka sytuacja trwała też w dniu 28 maja 2014r. , kiedy to A. K. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa do emerytury obliczonej wg nowych zasad , co skutkowało wydaniem w dniu 9 czerwca 2014r.- zaskarżonej w niniejszym postępowaniu -odmownej decyzji ZUS. Opierając się następnie na przedstawionym przez pozwany organ rentowy na użytek sprawy symulacyjnym wyliczeniu wysokości emerytury wnioskodawcy obliczonej wg nowych zasad przewidzianych w art. 26 ustawy emerytalno-rentowej (niekwestionowanym przez odwołującego co do swej matematycznej poprawności) Sąd I instancji ustalił jednocześnie ,iż tak obliczone świadczenie emerytalne jest korzystniejsze od tego pobieranego dotąd przez odwołującego i to o 570,50 zł brutto w skali miesiąca ,stanowiąc ostatecznie kwotę 2.148, 96 zł brutto miesięcznie emerytury.

W świetle powyższych ustaleń Sąd Okręgowy w Przemyślu , uznał żądanie odwołania za w pełni zasadne, a zaskarżoną decyzję ZUS za naruszającą prawo tj. art. 55 w związku z art. 26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Fundusz Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity Dz. U. z 2013r. poz.1440 ze zm.).Przywołując bowiem w ocenie prawnej sprawy brzmienie wyżej wskazanych przepisów – w ślad za stanowiskiem odwołującego – Sąd I instancji zauważał ,iż wbrew temu co postuluje pozwany organ rentowy ,przepisy te w żadnej mierze nie uzależniają możliwości ustalenia wysokości emerytury w powszechnym wieku emerytalnym dla osób urodzonych przed dniem 1 stycznia 1949 r. wg nowych zasad od tego aby uprzednio nie doszło do ustalenia ,a nawet wypłaty innego rodzaju świadczenia emerytalnego.

Z kolei oczywistym jest , iż odwołujący spełnił wszystkie przewidziane w pierwszym z powołanych przepisów warunki do takiego obliczenia emerytury skoro osiągnął powszechny wiek emerytalny 65 lat jeszcze z dniem 18 listopada 2010 r., legitymuje się wymaganym okresem ubezpieczenia, po ukończeniu powszechnego wieku emerytalnego aż do chili obecnej kontynuuje ubezpieczenia emerytalne i rentowe , wniosek o przyznanie przewidzianej w art.27 ustawy emerytalno-rentowej emerytury zgłosił po dniu 31 grudnia 2008r.,a nadto emerytura ta obliczona wg nowych zasad jest korzystniejsza w swej wysokości od tej dotąd pobieranej ustalonej na podstawie art. 53 ustawy emerytalno-rentowej .

Na potwierdzenie zaś swych racji co do wykładni powołanego przepisu art.55 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Fundusz Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2013r. poz.1440 ze zm.) Sąd Okręgowy w Przemyślu powoływał tak wyroki Sądu Najwyższego –z dnia 7 listopada 2013r. II UK 143/13 i z dnia 19 marca 2014r. I UK 345/13 , jak i wyroki Sądów Apelacyjnych – w Rzeszowie z dnia 14 listopada 2012r. III AUa 790/12 i w Białymstoku z dnia 8 stycznia 2014r. III AUa 691/13 ) . W podstawie prawnej wyroku, oprócz wyżej wskazanych przepisów prawa materialnego, powołany został art. 477 ( 14) § 2 k.p.c. Z kolei rozstrzygnięcie o odpowiedzialności ZUS za opóźnienie w ustaleniu prawa wnioskodawcy do emerytury kapitałowej uzasadnione zostało treścią art.118 ust.1 i ust.1 a ustawy emerytalno-rentowej , jako skutek błędu organu rentowego w wykładni prawa .

Wyrok Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Przemyślu z dnia 3 listopada 2014r. zaskarżony został przez pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.. W apelacji z dnia 8 grudnia 2014r. pozwany organ rentowy zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 55 w związku z art. 26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz.1440 ze zm.), co doprowadziło do bezzasadnego przyznania wnioskodawcy prawa emerytury wg nowych zasad, wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie odwołania wnioskodawcy, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

W krótkim uzasadnieniu wniesionego środka odwoławczego skarżący – nie kwestionując ustaleń faktycznych Sądu Okręgowego w Przemyślu – raz jeszcze prezentował swoje stanowisko co do wykładni powołanego w petitum apelacji przepisu – w świetle którego fakt , iż odwołujący nabył już uprzednio prawo do świadczenia emerytalnego i je pobierał miał stać na przeszkodzie w ustaleniu prawa do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym wg nowych zasad. W tym kontekście skarżący też zauważał że, gdyby przyznać rację Sądowi I instancji to wnioskodawca znalazłby się w sytuacji daleko lepszej od tych ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948r. , dla których – stosownie do art.25 ust.1b ustawy emerytalno-rentowej- przewidziano zmniejszenie podstawy emerytury o kwotę pobranych emerytur.

Wnioskodawca A. K. nie ustosunkował się do wniosków i zarzutów apelacji organu rentowego. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie ,rozpoznając apelację pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R., zważył co następuje; Apelacja jest nieuzasadniona i jako taka podlega oddaleniu. Zaskarżony bowiem wyrok Sądu Okręgowego w Przemyślu z dnia 3 listopada 2014r. jest – w ocenie tut. Sądu – wbrew zarzutom zaskarżenia wyrokiem trafnymi odpowiadającym prawu. W bezspornych okolicznościach faktycznych dotyczących przebiegu ubezpieczenia wnioskodawcy , jak też nabycia przez niego prawa do wcześniejszej emerytury z dniem 1 marca 2009r. i pobierania tego świadczenia nieprzerwanie aż do dnia złożenia aktualnego wniosku emerytalnego z dnia 28 maja 2014r. skutkującego wydaniem zaskarżonej decyzji , przy kontynuowaniu ubezpieczeń emerytalno -rentowych ,spór w przedmiotowej sprawie sprowadzał się w istocie do przesądzenia możliwości nabycia przez A.

K. prawa do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym przy zastosowaniu do wyliczenia wysokości tego świadczenia reguł z art.26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.) poprzez stosowne w tym względzie odesłanie zawarte w art.55 w/w ustawy. Sąd Okręgowy w Przemyślu rozstrzygając tą kwestie prawną uznał ,że fakt nabycia przez wnioskodawcę prawa do wcześniejszej emerytury co do zasady nie stoi na przeszkodzie w nabyciu przez niego prawa do świadczenia emerytalnego z innej podstawy prawnej , a z kolei literalne brzmienie w/w art.55 ustawy emerytalno- rentowej nie daje też podstaw do wykluczenia możliwości obliczenia wysokości nowej emerytury jako emerytury kapitałowej z powodu uprzedniego pobrania przez ubezpieczonego jakiegokolwiek świadczenia emerytalnego.

Tym samym w opisywanej sytuacji –zdaniem Sądu I instancji- dla wyliczenia emerytury kapitałowej ubezpieczonego urodzonego przed dniem 1 stycznia 1949r. i legitymującego się wymaganym okresem ubezpieczenia jedynie istotne jest to aby z wnioskiem o przyznanie emerytury w powszechnym wieku emerytalnym wystąpił po dniu 31 grudnia 2008 r. kontynuując ubezpieczenie po osiągnięciu tego wieku emerytalnego i aby tak obliczone świadczenie było w swej wysokości korzystniejsze od tego obliczonego wg starych zasad ,a wszystkie te warunki zostały przez wnioskodawcę A.

K. spełnione. Tak wyrażony pogląd prawny jest zaś w całości aprobowany przez Sąd Apelacyjny w Rzeszowie i jest to już stanowisko utrwalone w judykaturze tut. Sądu ,czego przykładem mogą być wyroki z dnia 9 lipca 2013r. III AUa 302/13 LEX nr 1342368 ,czy nie publikowany jeszcze jeden z ostatnich z 20 marca 2015r. III AUa 913/14. Ta sama linia orzecznicza prezentowana jest również przez inne Sądy Apelacyjne ( tu np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 8 stycznia 2014r. III AUa 691/13 LEX nr 1409037), a w końcu i przez sam Sąd Najwyższym i tu tytułem przykładu wskazać można na wyroki tego Sądu z dnia 29 stycznia 2014r.

I UK 411/13 LEX nr 1482342, czy z 18 września 2014r. I UK 27/14 LEX nr 1537287. Uzupełniając więc jedynie w niezbędnym zakresie rozważania prawne Sądu I instancji ,również w kontekście zarzutów zaskarżenia o nieuzasadnionym uprzywilejowaniu tej grupy ubezpieczonych co wnioskodawca , Sąd Apelacyjny chciałby podkreślić ,że w utrwalonych poglądach judykatury przyjmuje się ,że emerytura w niższym i w powszechnym wieku emerytalnym to odrębne rodzajowo świadczenia tak z uwagi na różne podstawy prawne ich przyznania i tym samym odmienne przesłanki nabycia do nich prawa ( co pośrednio potwierdza choćby brzmienie art.21 ust.2 ustawy emertytalno-rentowej) –por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2006r.

I UK 82/06 –nie publikowany , czy uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2013r. II UZP 4/13 OSNP 2013/21-22/257 . Tym samym nie ma żadnych przeszkód prawnych do ubiegania się o emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym przez ubezpieczonych ,którzy uprzednio nabyli już prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym. Również brzmienie obwiązujących przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.) – w tym jej art.55 - nie wyklucza takiej możliwości tylko z tego powodu ,że wcześniejsza emerytura była wypłacana.

Co więcej przepisy powołanej ustawy w części dotyczącej samego sposobu obliczania emerytury kapitałowej ( art.25 ) nie przewidują nawet możliwości pomniejszenia podstawy emerytury dla ubezpieczonych urodzonych przed dniem 1 stycznia 1949r.o wypłacone świadczenia emerytalne . Tak więc choć może to stanowić o pewnej uprzywilejowanej sytuacji prawnej tej grupy świadczeniobiorców -choćby wobec urodzonych po w/w dacie którzy uprzednio nabyli prawa do emerytur górniczych czy nauczycielskich - to jednak powyższe samo w sobie nie może jeszcze stanowić o zastosowaniu przewidzianej w art.25ust.1 b ustawy emerytalno-rentowej reguły obliczania emerytury kapitałowej wobec omawianej grupy świadczeniobiorców.

Brak jest bowiem w tym względzie niezbędnej podstawy prawnej, a powyższe nie leży w gestii sądów stosujących prawo ,a wyłącznie ustawodawcy. Trzeba równocześnie podkreślić ,że sądy nie mają kompetencji w ocenie konstytucyjności przyjętych rozwiązań prawnych rangi ustawowej , a każdy obwiązujący przepis ustawy korzysta z domniemania zgodności z ustawą zasadniczą ( por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2010 r. II CSK 370/09 LEX nr 738475 ). Z tych wszystkich więc wyżej naprowadzonych względów , z braku dostatecznych podstaw faktycznych i prawnych ,na podstawie art. 385 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.