Appeal court reversed lower court granting pension, ruling applicant failed to prove 25 years of contributory and non-contributory service required by law.

Sygn. akt: III AUa 1535/12

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 czerwca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Iwona Szybka (spr.) Sędziowie: SSA Janina Kacprzak SSA Mirosław Godlewski Protokolant: sekr. sądowy Patrycja Stasiak po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2013 r. w Łodzi sprawy K. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddziałowi w Ł. o emeryturę, na skutek apelacji organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 6 sierpnia 2012 r., sygn. akt: IV U 470/12; zmienia zaskarżony wyrok i oddala odwołanie. Sygn. akt III AUa 1535/12

UZASADNIENIE

Decyzjami z dnia 15 marca 2012r. i 14 czerwca 2012r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Odział w Ł. odmówił K. W. prawa do emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach, ponieważ ubezpieczony nie udowodnił 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych oraz co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. W odwołaniu od powyższych decyzji K. W. wniósł o zaliczenie do stażu ogólnego okresu zatrudnienia w (...) w S. od 1 sierpnia 1974r. do 11 stycznia 1975r. oraz o uznanie jako pracy wykonywanej w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia w Miejskim Zakładzie (...) w G. oraz w (...) Zakładach (...) w G. od 27 sierpnia 1971r. do 15 czerwca 1974r. i przyznanie prawa do emerytury.

Organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania. Wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2012r. Sąd Okręgowy w Sieradzu zmienił zaskarżone decyzje i przyznał K. W. prawo do emerytury od 1 lutego 2012r. Rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji zapadło w następującym stanie faktycznym: K. W., ur. (...), w dniu 24 lutego 2012r. złożył wniosek o emeryturę. Po rozpoznaniu wniosku, organ rentowy uwzględnił łącznie na datę 1 stycznia 1999r. 23 lata, 8 miesięcy i 18 dni okresów składkowych, w tym 12 lat, 3 miesiące i 17 dni pracy w szczególnych warunkach, tj. 10.03.1969 - 29.09.1969, 26.01.1970 - 14.04.1970, 04.04.1975 - 01.08.1975, 11.11.1975 - 31.03.1981, 17.09.1984 - 01.08.1988, 18.08.1988 - 17.07.1990, 19.07.1990 - 31.07.1990.

Zaskarżoną decyzją z dnia 15 marca 2012r. odmówiono wnioskodawcy prawa do emerytury. W dniu 25 maja 2012r. K. W. złożył w ZUS kolejny wniosek o emeryturę, załączając świadectwo pracy za okres od 1 sierpnia 1974r. do 11 stycznia 1975r. oraz dokumenty na okoliczność pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Zaskarżoną decyzją z dnia 14 czerwca 2012r. ponownie odmówiono wnioskodawcy prawa do wcześniejszej emerytury. Do ogólnego stażu pracy organ rentowy zaliczył łącznie 24 lata, 7 miesięcy i 28 dni okresów składkowych, nieskładkowych i uzupełniających, w tym 12 lat, 3 miesiące i 17 dni pracy w szczególnych warunkach, jak w decyzji z 15 marca 2012r.

W okresie od 27 sierpnia 1971r. do 15 czerwca 1974r. K. W. był zatrudniony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w (...) Zakładach (...) w G., jako aparatowy sadz piecowych w Wydziale Sadz i aparatowy produkcji sadzy. Praca odbywała się w hali produkcyjnej, gdzie znajdowało się kilkadziesiąt pieców do produkcji sadzy, wnioskodawca zajmował się obsługą pieców produkujących sadzę, dodatkowo wymieniał piecach palniki. Produkowane sadze szły przez rury i trafiały do worków, a potem na palety. Wnioskodawca przeładowywał sadzę i ładował ją w workach na palety.

Z sadzy produkowane były m.in. opony. W hali było gorąco i sucho, panowało duże zapylenie, nie było wentylacji, praca odbywała się w ciężkich warunkach, osadzająca się sadza była tłusta, nie chciała się zmywać. Pracowano na 4 zmiany, w systemie ciągłym przez cały tydzień, również w święta i niedziele. W zakładzie były wydawane posiłki, chleb z wędliną, nie było mleka. W okresie od 1 sierpnia 1974r. do 11 stycznia 1975r. K. W. był zatrudniony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w Spółdzielni Kółek Rolniczych w S. na stanowisku pracownika fizycznego przy produkcji cegły.

Do SKR w S. należała Cegielnia w Z. i tam był zatrudniony wnioskodawca. Praca odbywała się od 7-15, przy kopaniu gliny, bądź przy produkcji cegły. W konsekwencji powyższych ustaleń Sąd Okręgowy stwierdził, że odwołanie jest zasadne. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało bowiem ponad wszelką wątpliwość, że K. W. w okresie zatrudnienia w (...) Zakładach (...) w G. od 27 sierpnia 1971r. do 15 czerwca 1974r., jako aparatowy, wykonywał pracę w szczególnych warunkach określoną w dziale IV poz. 21, pkt 1 wykazu A stanowiącego załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 7 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z dnia 7 lipca 1987r. i w dziale IV poz. 21 wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r.

W ocenie Sądu Okręgowego, K. W. spełnił wszystkie przesłanki do nabycia prawa do wcześniejszej emerytury, tj. warunek co najmniej 15 - letniego zatrudnienia w szczególnych warunkach, bowiem wskazany wyżej okres zatrudnienia z uwzględnionym przez ZUS stanowi ponad 15 lat; osiągnął także co najmniej 25 - letni okres składkowy i nieskładkowy, bowiem uznany przez ZUS w wymiarze 24 lat, 7 miesięcy i 28 dni po dodaniu okresu zatrudnienia od 1 sierpnia 1974r. do 11 stycznia 1975r. z wynosi ponad 25 lat. K. W. przysługuje zatem od dnia 1 lutego 2012r., tj. od pierwszego dnia miesiąca, w którym złożono wniosek o świadczenie, prawo do emerytury przewidzianej w art. 184 w związku z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.

U. Nr 153 z 2009r., poz. 1227 – tekst jednolity późn. zm.). W apelacji organ rentowy zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego - art. 184 w zw. z art. 32 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS w związku z § 2 - 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) - poprzez nieuzasadnione w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - przyjęcia że wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999r. legitymuje się wymaganym stażem ogólnym okresów składkowych i nieskładkowych w rozmiarze 25 lat, jak wymagają w/w przepisy ustawy, tymczasem ogólny staż okresów składkowych i nieskładkowych wynosi nadal 24 lata, 7 miesięcy i 28 dni.

Apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania. W uzasadnieniu apelacji skarżący podniósł, że Sąd Okręgowy zaliczając wnioskodawcy do ogólnego stażu pracy okres pracy w SKR S. (od 1 sierpnia 1974r. do 11 stycznia 1975r. - 5 miesięcy i 11 dni) nie dostrzegł, iż okres ten pokrywa się z okresami zaliczonymi przez organ rentowy jako praca w gospodarstwie rolnym teściów (od 16 czerwca 1974r. do 3 kwietnia 1975r. i od 20 września 1975r. do 10 listopada 1975r. - łącznie 11 miesięcy i 7 dni). Tak więc nawet wliczając okres pracy wnioskodawcy w SKR w S. zamiast częściowo pracy wnioskodawcy w gospodarstwie rolnym teściów, do wymaganego okresu 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych zabrakło wnioskodawcy 4 miesiące i 2 dni.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja jest zasadna i skutkuje zmianą zaskarżonego wyroku i oddaleniem odwołania. Rację ma organ rentowy wskazując, że Sąd Okręgowy ustalając ogólny staż ubezpieczeniowy wnioskodawcy popełnił błąd i podwójnie policzył pokrywające się okresy pracy wnioskodawcy w gospodarstwie rolnym teściów i pracy w Spółdzielni Kółek Rolniczych w S.. Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Sieradzu zmienił decyzje II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. z dnia 15 marca 2012r. i z dnia 14 czerwca 2012r. odmawiające wnioskodawcy prawa do emerytury na podstawie art. 184 w związku z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS i przyznał wnioskodawcy emeryturę poczynając 1 lutego 2012r. to jest od miesiąca, w którym ubezpieczony złożył wniosek o świadczenie.

Podstawą do wydania zaskarżonego wyroku było ustalenie przez Sąd Okręgowy, iż na dzień 1 stycznia 1999r. K. W. legitymuje się wymaganym 25 - letnim stażem okresów składkowych i nieskładkowych, bowiem po doliczeniu wnioskodawcy okresu pracy od 1 sierpnia 1974r. do 11 stycznia 1975r. w Spółdzielni Kółek Rolniczych w S. do okresu uznanego już przez organ rentowy, tj. 24 lat, 7 miesięcy i 28 dni, ogólny staż okresów składkowych i nieskładkowych wyniósł ponad 25 lat. Wnioskodawca udowodnił także posiadanie 15 lat pracy w szczególnych warunkach, bowiem Sąd Okręgowy zaliczył wnioskodawcy okres od 27 sierpnia 1971r. do 15 czerwca 1983r. w (...) Zakładach (...) na stanowisku aparatowego, do uznanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych wynoszącego 12 lat, 3 miesiące i 17 dni.

Jednakże, Sąd Okręgowy zaliczając wnioskodawcy do ogólnego stażu pracy okres zatrudnienia w Spółdzielni Kółek Rolniczych (...) od 1 sierpnia 1974r. do 11 stycznia 1975r. ( tj. 5 miesięcy i 11 dni) nie zauważył, że okres ten pokrywa się z okresem pracy w gospodarstwie rolnym teściów ( cały okres tej pracy, to od 16 czerwca 1974r. do 3 kwietnia 1975r. i od 20 września 1975r. do 10 listopada 1975r. - łącznie 11 miesięcy i 7 dni) oraz, że został zaliczony przez ZUS do ogólnego stażu pracy jako okres składkowy, co jednoznacznie wynika z karty przebiegu zatrudnienia znajdującego się na k. 32 skt rentowych ZUS.

Z zestawienia tego wynika bowiem, że ZUS obliczając staż ogólny uwzględnił okres pracy w gospodarstwie rolnym teściów od 16 czerwca 1974r. do 31 lipca 1974r., okres pracy w SKR w S. od 1 sierpnia 1974r. do 11 stycznia 1975r. – 5 lat i 11 dni, oraz okres pracy w gospodarstwie rolnym teściów od 12 stycznia 1975r. do 3 kwietnia 1975r. i od 20 września 1975r. do 10 listopada 1975r. Łączny okres pracy w gospodarstwie rolnym uwzględniony przez ZUS jako okres uzupełniający wynosi 5 lat i 29 dni. Okoliczność, że w okresie od 1 sierpnia 1974r. do 11 stycznia 1975r. wnioskodawca pracował zawodowo, podlegając z tego tytułu ubezpieczeniom społecznym, oraz równocześnie pracował w gospodarstwie rolnym teściów nie powoduje podwójnego liczenia tego okresu.

Niezależnie bowiem od wymiaru czasu pracy przy obliczaniu ogólnego stażu ubezpieczeniowego okres od 1 sierpnia 1974r. do 11 stycznia 1975r. zawsze wynosić będzie 5 miesięcy i 11 dni. A to oznacza, że K. W. nie legitymuje się 25 letnim okresem składkowym, nieskładkowym i uzupełniającym. Wynika to w sposób nie budzący wątpliwości z karty przebiegu zatrudniania znajdującego się w aktach rentowych na k. 32 akt rentowych. K. W. legitymuje się łącznym okresem ubezpieczenia wynoszącym 24 lata, 7 miesięcy i 28 dni, wśród którego znajduje się okres pracy w gospodarstwie rolnym teściów i okres pracy w SKR w S..

Do wymaganych ustawowo 25 lat brakuje zatem wnioskodawcy 4 miesięcy i 2 dni. Przed Sądem Apelacyjnym wnioskodawca przedstawił dwie umowy zlecenia zwarte z D. S. i s-ka Tartak - Zakład (...). Pierwsza na okres od 1 czerwca 1994r. do 28 czerwca 1994r. ( 28 dni) i druga na okres od 17 stycznia 1995r. do 30 stycznia 1995r. ( 14 dni). Nie zmieniają one jednak sytuacji ubezpieczonego, chociażby już tylko z tej przyczyny, że nie uzupełnią one brakujących 4 miesięcy i 2 dni. Ponadto w okresach świadczenia pracy na podstawie powyższych umów zlecenia wnioskodawca nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu.

Zgodnie bowiem z obowiązującą wówczas ustawą z dnia 19 grudnia 1975r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia (Dz.U. Nr 45, poz. 232) obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu podlegały osoby, które wykonywały stale i odpłatnie prace na podstawie umowy zlecenia, jeśli praca ta trwala nieprzerwanie co najmniej 30 dni ( art. 1 w/w ustawy w brzmieniu obowiązującym od 29.11.1991r. do 22.02.1995r.) Wnioskodawca pracę na podstawie umów zlecenia wykonywał 28 dni i 14 dni. Zatem ubezpieczeniu społecznemu w tych okresach nie podlegał.

Wobec czego wnioskodawca nadal nie legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999r. 25-letnim okresem składkowym i nieskładkowym. Skoro zaś K. W. legitymuje się wymaganym okresem 15 lat pracy w warunkach szczególnych, ale nie udowodnił 25-letniego okresu składkowego i niskładkowego, to nie spełnił wszystkich przesłanek do przyznania mu prawa do emerytury. Zgodnie bowiem z treścią art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 153 z 2009r., poz. 1227 – tekst jednolity ze zm.), ubezpieczonemu urodzonemu po dniu 31 grudnia 1948r., przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32 ustawy, tj. po ukończeniu 60 lat, jeżeli w dniu wejścia w życia ustawy – na dzień 1 stycznia 1999r. osiągnął okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.

U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) – 15 lat oraz okres składkowy i nieskładkowy o którym mowa w art. 27 ustawy, to jest 25 lat. W myśl zaś art. 100 ust. 1 cyt. wyżej ustawy emerytalnej, prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków do nabycia tego prawa. Ubezpieczony nie może więc wobec niespełnienia przesłanek z art. 184 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS przejść na emeryturę. Z tych więc względów wyrok Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 6 sierpnia 2012r. podlegał zmianie, a odwołanie ubezpieczonego oddaleniu, o czym Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 386 § 1 k.p.c.