Court allows appeal to change direct inheritance acceptance to inheritance with family protection due to lack of understanding.

Sygn. akt IV Ca 270/13 POSTANOWIENIE Dnia 21 czerwca 2013r. Sąd Okręgowy w Słupsku IV Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym : Przewodniczący SSO Mariola Watemborska Sędziowie SO: Dorota Curzydło, Jolanta Deniziuk (spr.) Protokolant: Barbara Foltyn po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2013 r., w Słupsku na rozprawie sprawy z wniosku A. Z. o stwierdzenie nabycia spadku na skutek apelacji wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Rejonowego w Lęborku z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt I Ns 173/13 postanawia:

1. zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że stwierdzić, iż spadek po J. Z. córce M. i I. zmarłej w dniu 15 lutego 2013 r. w S. ostatnio zamieszkałej w L., na podstawie ustawy nabyła w całości z dobrodziejstwem inwentarza córka A. Z., córka J. i J., 2. nie obciążać wnioskodawczyni kosztami sądowymi związanymi z opłatą od złożonego w sprawie oświadczenia. Sygn. akt IV Ca 270/13

UZASADNIENIE

Wnioskodawczyni A. Z. wniosła o stwierdzenie nabycia spadku po swej matce J. Z., zmarłej w dniu 15.02.2013r. Rozpoznający sprawę w I instancji Sąd Rejonowy w Lęborku ustalił, że spadkodawczyni J. Z. zmarła w dniu 15 lutego 2013 r. w L., gdzie ostatnio zamieszkiwała. W dacie śmierci spadkodawczyni była panną, a A. Z. jest jej jedynym dzieckiem pozamałżeńskim. Spadkodawczyni nie miała dzieci przysposobionych i nie pozostawiła testamentu. Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Sąd Rejonowy w Lęborku postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2013r. stwierdził, że spadek po J.

Z. córce M. i I., zmarłej w dniu 15 lutego 2013r. w S., ostatnio zamieszkałej w L., na podstawie ustawy nabyła w całości wprost córka zmarłej A. Z., córka J. i J.. Sąd Rejonowy dokonał rozważań prawnych, w których oparł się na przepisach art. 1025 § 1 kc, art. 671 kpc, art. 931 § 1 kc, art. 1012 kc i art. 1015 § 1 kc. Miał na uwadze zapewnienie wnioskodawczyni, iż jest jedynym dzieckiem J. Z., że złożyła wniosek przed upływem terminu z art. 1015 § 1 kc, jak i to, że pouczona o treści art. 1012 i 1015 kc złożyła oświadczenie o przyjęciu spadku wprost.

Z rozstrzygnięciem Sądu I instancji nie zgodziła się wnioskodawczyni, która w wywiedzionej apelacji wniosła o zmianę wydanego postanowienia poprzez stwierdzenie, że nabyła spadek po swej matce z dobrodziejstwem inwentarza, ewentualnie o uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Lęborku do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazała, że nie wyjaśniono jej różnic między przyjęciem spadku wprost a z dobrodziejstwem inwentarza, nadto błędnie, w jej ocenie, poinformowano o skutkach przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Wnioskodawczyni podniosła, że działała w błędzie co do składu masy spadkowej. Wskazała, że równocześnie składa oświadczenie o uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu spadku wprost, a w zw. z tym wniosła o rozważenie zasadności zawieszenia niniejszego postępowania.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zgonie z treścią art.1015 kc oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Sześciomiesięczny termin do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku jest terminem zawitym prawa materialnego, z którego upływem ustawa wiąże wygaśnięcie uprawnienia do dokonania takiej czynności. Początkiem biegu tego terminu jest dzień, w którym spadkobierca dowiedział się o powołaniu go - testamentem lub ustawą - do dziedziczenia.

Dla spadkobiercy ustawowego początek biegu tego terminu będzie z reguły tożsamy z dniem powzięcia przezeń wiadomości o śmierci spadkobiercy (art. 924, 925 kc), jako że już wówczas wiedział on o swoim powiązaniu ze spadkodawcą, a więc znał układ stosunków rodzinnych, na których opiera się powołanie go w odpowiedniej kolejności na spadkobiercę ustawowego (art. 931 i nast. kc). W przedmiotowej sprawie termin do złożenia oświadczenia o sposobie przyjęcia spadku biegł dla wnioskodawczyni od dna 15.02.2013r.i upływa z dniem 15 .08.2013r.

W terminie do dołożenia oświadczenia wnioskodawczyni, która jest jedyną spadkobierczynią, złożyła wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej w dniu 15.02.2013r,jej matce J. Z.. Z treści protokołu wynika , że wprawdzie została pouczona o sposobach przyjęcia spadku. Odnotowano bowiem w protokole pouczenie jej o treści art. 1012i 1015kc. Tym nie mniej w protokole brak wyraźnego odnotowania , że wnioskodawczyni zrozumiała to pouczenie. Jest to o tyle istotne, że wnioskodawczyni jest osobą młodą ,zmarła była jej matką , która ją samotnie wychowywała, a o stwierdzenie nabycia wnioskodawczyni wystąpiła niespełna po miesiącu od tego traumatycznego zdarzenia.

Należało w tej sytuacji dołożyć szczególnej staranności w wyjaśnieniu skutków przyjęcia spadku wprost. W terminie do złożenia oświadczenia wnioskodawczyni złożyła oświadczenie o uchyleniu się od skutków złożonego na rozprawie oświadczenia o przyjęciu spadku wprost w powołaniu się , jak sama wskazała, na niezrozumienie pouczenia oraz istotny błąd co do stanu spadku. Z treści uzasadnienia o uchyleniu się od złożonego oświadczenia wynika, że wnioskodawczyni działała pod wpływem błędu co do skutków złożonego w dniu 4.04.2013r. oświadczenia .

Przy czym oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych , jak również oświadczenie o sposobie przyjęcia spadku złożone przez wnioskodawczynię na rozprawie apelacyjnej w dniu 21 czerwca 2013r. złożone zostały jeszcze w terminie wskazanym w art.1015kc. Tym samym apelację wnioskodawczyni należało uwzględnić i na podstawie art. 386§1 kpc w zw. z art. 13§2 kpc, orzec jak w sentencji postanowienia. Sąd nie obciążył wnioskodawczyni kosztami sądowymi związanymi z opłatą od złożonego oświadczenia uwzględniając, iż w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki o jakich mowa w art. 102 ustawy o kosztach sadowych w sprawach cywilnych.

Wnioskodawczyni jest studentką . Uczy się w T. i tam też wynajmuje kwaterę. Aktualnie utrzymuje się wyłącznie z renty po zmarłej matce.