Civil appeal dismissed; expert valuation upheld for easement compensation under Polish Civil Code.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal dismissed the appellant's appeal regarding the compensation amount for a necessary easement. The lower court awarded 1,100 PLN per party based on an expert's valuation of the property at 2,200 PLN. The appellate court rejected the claim that the amount was unreasonable, noting the expert followed proper standards and the appellant offered no specific factual errors or logical flaws in the calculation.
Legislator headnote
AI generatedArt. 145 § 1 k.c.; Art. 278 k.p.c.: In cases of establishing a necessary easement, the expert's opinion on property value is subject to special criteria of evaluation, and the court's reliance on such a properly conducted opinion without specific factual errors constitutes a valid basis for determining compensation.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt I Ca 78/14 POSTANOWIENIE Dnia 22 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Sieradzu I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący SSO Antoni Smus Sędziowie SO Elżbieta Zalewska-Statuch SO Joanna Składowska Protokolant stażystka Karolina Jackowska po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2014 r. w Sieradzu na rozprawie sprawy z wniosku T. B. z udziałem Z. B., I. J., J. K. o ustanowienie służebności drogi koniecznej na skutek apelacji uczestnika postepowania Z. B. od postanowienia Sądu Rejonowego w Łasku z dnia 7 listopada 2013 r. sygn. akt I Ns 448/12 postanawia:
1. oddalić apelację;
2. zasadzić od uczestnika postepowania Z. B. na rzecz uczestniczki postępowania J. K. 120 (sto dwadzieścia)zł tytułem kosztów postepowania apelacyjnego. Sygn. akt. I Ca 78/14
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 07 listopada 2013 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt I Ns 448/12 z wniosku T. B., z udziałem Z. B., J. K. i I. J. o ustanowienie drogi koniecznej, Sąd Rejonowy w Łasku między innymi zasądził od wnioskodawczyni T. B. i uczestniczki J. K., tytułem jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności gruntowej, na rzecz uczestnika Z. B. kwoty po 1100 zł od każdej z nich, płatne niezwłocznie po uprawomocnieniu się postanowienia, z odsetkami ustawowymi w razie uchybienia terminowi płatności. W uzasadnieniu swojego stanowiska, odnośnie powyżej zasadzonych jednorazowych wynagrodzeń za ustanowienie służebności drogi koniecznej, Sąd Rejonowy stwierdził, że wartość tych służebności, jakimi ma być obciążona nieruchomość, w skład której wchodzi działka nr (...), będącą własnością uczestnika Z.
B., wynosi łącznie 2200 zł, która to wartość została ustalona w oparciu o opinię pisemna biegłego sądowego w zakresie szacowania nieruchomości mgr K. N. i z tego względu, w oparciu o art. 145 § 1 kc, zasądzono od wnioskodawczyni i uczestniczki J. K. wynagrodzenie w kwocie po 1100 zł od każdej z nich. Apelację od powyższego orzeczenia wniósł uczestnik Z. B., zaskarżając postanowienie w zakresie przyznanego przez Sąd wynagrodzenia za ustanowienie służebności, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 145 § 1 kci przepisów postępowania cywilnego, przez nierozważenie wszystkich okoliczności sprawy mających wpływ na wysokość wynagrodzenia za służebność drogi koniecznej.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, wniósł o zmianę powyższego postanowienia w tym zakresie i zasądzenie od wnioskodawczyni i uczestniczki postępowania J. K. odpowiedniego wynagrodzenia, precyzując je na rozprawie apelacyjnej na kwotę 5000 zł oraz zasądzenie od wnioskodawczyni i uczestniczki postępowania J. K. na swoją rzecz kosztów postępowania za obie instancje według norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego stanowiska skarżący podniósł, że ustalone przez Sąd wynagrodzenie jest niewspółmierne do ponoszonych przez niego nakładów na nieruchomość i jednocześnie do korzyści płynących na rzecz właścicieli nieruchomości władnących oraz nieodpowiednie w stosunku do cen przyjętych w tym obszarze.
Jego zdaniem określenie wysokości wynagrodzenia należy dokonać przy uwzględnieniu strat właściciela nieruchomości obciążonej, które to straty powinny obejmować utratę spodziewanych korzyści z nieruchomości oraz uszczerbek rzeczywisty. W przedmiotowym postanowieniu nie zostały uwzględnione żadne przesłanki przemawiające na korzyść właściciela nieruchomości władnącej, w dodatku znacznie została zaniżona wartość nieruchomości będącej przedmiotem postępowania, a więc zaspokojony został tylko interes wnioskodawczyni i uczestniczki postępowania J.
K.. W odpowiedzi na apelację, wnioskodawczyni oraz uczestniczka postępowania J. K. wniosły o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz wnioskodawczyni kosztów postępowania, a na rzecz uczestniczki kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu odwoławczym, według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja uczestnika Z. B. jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż sprowadza się wyłącznie do polemiki z prawidłowymi ustaleniami Sądu pierwszej instancji i prezentowania odmiennej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. To, że dokonane przez Sąd ustalenia doprowadziły do wniosków odmiennych niż proponowane przez skarżącego, nie jest przesłanką wystarczającą do skutecznego wzruszenia orzeczenia. W ocenie Sądu Odwoławczego, w sprawie zostały wyjaśnione wszelkie istotne okoliczności, które miały znaczenie dla rozstrzygnięcia, a Sąd Rejonowy dokonał właściwych ustaleń i wysnuł z nich słuszne wnioski.
W sprawie o ustanowienie służebności drogi koniecznej za wynagrodzeniem, koniecznym dla jego określenia jest posiadanie wiadomości specjalnych, a więc obligatoryjnym jest zasięgnięcie opinii biegłego z zakresu szacowania nieruchomości (art. 278 kpc). I choć taka opinia, tak jak inne dowody podlega ocenie według art. 233 § 1 kpc, to wśród innych dowodów wyróżniają ją jednak szczególne kryteria oceny, którymi są: poziom wiedzy biegłego, podstawy teoretyczne opinii, sposób motywowania sformułowanego w niej stanowiska oraz stopień stanowczości wyrażonych w niej ocen, a także zgodność z zasadami logiki i wiedzy powszechnej (postanowienie SN z dnia 7 listopada 2000 r., I CKN 1170/98, OSNC 2001, nr 4, poz. 64).
Odnosząc się do zaskarżonej kwestii, a mianowicie wysokości zasądzonego wynagrodzenia, wskazać należy, że wysokość ta została ustalona w oparciu o operat szacunkowy biegłego sądowego K. N., który to operat, w ocenie Sądu Odwoławczego, został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i standardami zawodowymi rzeczoznawców majątkowych. W szczególności zaś biegły zgromadził stosowny materiał porównawczy, określając wartość rynkową nieruchomości obciążonej na kwotę 3930 złotych. Następnie zaś uwzględnił właściwy współczynnik korekcyjny w odniesieniu do służebności na poziomie 0,56, uwzględniający elementy wpływające na wartość prawa, takie jak uciążliwości związane z ustanowieniem służebności, częstotliwość korzystania, możliwość zagospodarowania, ilość podmiotów korzystających z nieruchomości.
Sąd Okręgowy nie dostrzegł żadnych nieprawidłowości w zakresie wyboru metody, zbioru nieruchomości przybranych do porównania, czy zastosowanych współczynników i obliczeń matematycznych. Przedmiotowa opinia nie była przez uczestnika postępowania kwestionowana w postępowaniu pierwszo - instancyjnym na żadnym jego etapie, zarówno w zakresie fachowości i rzetelności biegłego, jak i prawidłowości rozumowania i wyliczeń, a co więcej również w apelacji skarżący nie podniósł żadnych merytorycznych zarzutów co do jej treści, ani co do sposobu procedowania Sądu w powyższym zakresie, ogólnie tylko stwierdzając, że wynagrodzenie powinno wynosić 5000 zł, a nie 2200 zł i nie podejmując nawet próby uzasadnienia takiego stanowiska.
Apelujący nie wskazał także na jakikolwiek konkretny błąd w ustaleniach faktycznych dotyczących opisu nieruchomości obciążonej i jej dotychczasowego wykorzystania. Tym samym brak jest podstaw do uznania, aby Sąd przyznając uczestnikowi wynagrodzenie za ustanowienie służebności drogi koniecznej w wysokości 2200 zł naruszył w tym zakresie jakiekolwiek normy prawa materialnego, czy procesowego, gdyż określając jego wysokość oparł się na przeprowadzonych dowodach i prawidłowych ustaleniach faktycznych. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 w zw. z art. 13 § 2 kpc apelację oddalił.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 w zw. z art. 108 § 1 kpc i § 8 pkt 3 w zw. z § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t. j. Dz. U. z 2013, Nr 461).