Legislator Case Law & Legislation
I Ns 56/14 AI generated

Court allows statutory inheritance of farm by sons but rejects wife's claim due to age and lack of work. Outcome: Partially allowed inheritance rights.

Case Number I Ns 56/14
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The court ruled that the applicant's sons successfully inherited the farm under statutory law, while rejecting the wife's claim. The court found the deceased's sons met the necessary conditions for inheritance, whereas the wife was too old to work and thus ineligible. Consequently, the inheritance was granted to the sons, and the wife's request was dismissed.

Legislator headnote

AI generated

Art. 1059 k.c.; Art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP: The statutory inheritance of a farm requires the heir to meet specific conditions at the time of the estate's opening, and failure to do so precludes inheritance regardless of later efforts.

Keywords

AI generated
statutory inheritance farm inheritance agricultural enterprise heir eligibility constitutional compatibility estate opening work conditions

Cited Legislation

AI generated
Art. 1059 k.c.
przepis art. 1059 k.c. został uznany za niezgodny z art.
Art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP
został uznany za niezgodny z art. 64 ust.
Art. 21 ust. 1 Konstytucji RP
Art. 31 ust. 3 Konstytucji RP
1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie, w którym odnosi się do spadków otwartych od dnia 14 lutego 2001 r.
Art. 1060 § 1 k.c.
W myśl natomiast art. 1060 § 1 kc przepisy artykułu poprzedzającego stosuje się odpowiednio do dziedziczenia z ustawy przez małżonka spadkodawcy, jak również do dziedziczenia z ustawy przez wnuków spadkodawcy powołanych stosownie do przepisu art.
Art. 931 § 1 k.c.
W myśl art. 931 § 1 k.c. w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych.
Art. 932 § 1 k.c.
W myśl art. 932§ 1 kc w braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek, rodzice i rodzeństwo.
Art. 520 § 1 k.p.c.
O kosztach postępowania orzeczono w myśl art. 520 § 1 kpc stwierdzając, że zainteresowani ponoszą je we własnym zakresie.
art. 926§1 k.c
Prawo polskie – w myśl art. 926§1 k.c.- przewiduje dwa tytuły powołania do spadku: przepisy ustawy oraz wola spadkodawcy wyrażona w testamencie odpowiadającym wymaganiom formalnym, przy czym ustawa daje pierwszeństwo porządkowi dziedziczenia określonemu przez spadkodawcę w testamencie.
art. 931 § 1 k.c
W myśl art. 931 § 1 k.c.

Cited Case Law

AI generated
OTK 2001, nr 1, poz. 5
III CRN 218/82
III CRN 218/82), osoba bliska najemcy, dochodząca ustalenia, że wstąpiła w stosunek najmu, w którym wynajmującym był spadkodawca (OSN 8/81 poz.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt I Ns 56/14 POSTANOWIENIE Dnia 7 kwietnia 2014 roku Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim I Wydział Cywilny w składzie : Przewodniczący SSR Małgorzata Hajduczenia Protokolant: Magdalena Kalata po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2014 roku w Bielsku Podlaskim na rozprawie sprawy z wniosku W. M. z udziałem N. P., A. B., K. Z. i W. G. o stwierdzenie nabycia spadku po M. M. (1), J. M., S. M. i N. G. postanawia: I. Stwierdzić, że spadek po M. M. (1), córce P. i A., zmarłej dnia 5 maja 1976 roku w S., ostatnio stale zamieszkałej w S., gmina W. na podstawie ustawy nabyli: - mąż J.

M., syn J. i J. - syn W. M., syn M. i J. - syn S. M., syn M. i J. po 1/3 części każdy z nich, w tym także wchodzące w skład spadku gospodarstwa rolne. II. Stwierdzić, że spadek po J. M., synu J. i J., zmarłym dnia 13 sierpnia 1977 roku w S., ostatnio stale zamieszkałym w S., gmina W. na podstawie ustawy nabyli: - syn W. M., syn M. i J. - syn S. M., syn M. i J. po 1/2 części każdy z nich, w tym także wchodzące w skład spadku gospodarstwa rolne. III. Odrzucić wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po S. M.. IV. Stwierdzić, że spadek po N. G., córce S. i N., zmarłej dnia 18 października 2008 roku w S., ostatnio stale zamieszkałej w S., gmina W. na podstawie ustawy nabyli: - mąż W.

M., syn I. i M. w 16/32 części - matka N. P., córka J. i Z. w 6/32 częściach - siostra K. Z., córka S. i N. w 5/32 częściach - siostra A. B., córka S. i N. w 5/32 częściach. V. Stwierdzić, że zainteresowani ponoszą we własnym zakresie koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Sygn. akt I Ns 56/14

UZASADNIENIE

Wnioskodawca W. M.wniósł o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłych: M. M. (1) , córce P.i A., zmarłej w S., ostatnio stale zamieszkałej w S., gmina W.w ten sposób, aby spadek w drodze dziedziczenia ustawowego nabyli w częściach równych spadkobiercy ustawowi w/w spadkodawczyni: mąż J. M., syn W. M.i syn S. M., w tym także wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne; J. M. , synu J.i J., zmarłym dnia 13 sierpnia 1977 roku w S., ostatnio stale zamieszkałym w S.w ten sposób, aby spadek w drodze dziedziczenia ustawowego nabyli w częściach równych spadkobiercy ustawowi w/w spadkodawcy: syn W.

M.i syn S. M., w tym także wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne; S. M. , synu J.i M., zmarłym dnia 4 listopada 1979 roku w B., ostatnio stale zamieszkałym w S.w ten sposób, aby spadek w drodze dziedziczenia ustawowego nabyli w częściach równych spadkobiercy ustawowi w/w spadkodawcy: żona N.( obecnie) P., córka N. G., córka A. B., córka K. Z., w tym także wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne; N. G. , córce S.i N., zmarłej 18 października 2008 roku w S., ostatnio stale zamieszkałej w S., gmina W.w ten sposób, aby spadek w drodze dziedziczenia ustawowego nabyli w częściach równych spadkobiercy ustawowi w/w spadkodawczyni: matka N.( obecnie) P., siostra A.

B.i siostra K. Z., w tym także wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne. Wnosił także o stwierdzenie, że zainteresowani ponoszą we własnym zakresie koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Uzasadniając wniosek podnosił, że Spadkodawczyni M. M. (1)pozostawiła ze spadkobierców ustawowych męża J., syna W.i syna S.. Nikt ze spadkobierców ustawowych zmarłej nie odrzucił spadku, nie zrzekł się dziedziczenia, a spadkodawczyni nie sporządziła testamentu. Podał, że w skład spadku po zmarłej wchodzi udział w gospodarstwie rolnym, zaś kwalifikacje rolnicze, uprawniające do dziedziczenia przedmiotowego gospodarstwa rolnego w dniu otwarcia spadku posiadali wszyscy spadkobiercy, gdyż byli rolnikami z wykształcenia i całe życie na stałe pracowali przy produkcji rolnej, a on dodatkowo ukończył Technikum Rolnicze w B..

Odnosząc się do wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po J. M.wywodził, że spadkodawca ze spadkobierców ustawowych pozostawił synów: W. M.i S. M.. Nikt ze spadkobierców ustawowych zmarłym nie odrzucił spadku, nie zrzekł się dziedziczenia, a spadkodawca nie sporządził testamentu. Wskazywał, że w skład spadku po zmarłym wchodzi udział w gospodarstwie rolnym, zaś kwalifikacje rolnicze, uprawniające do dziedziczenia przedmiotowego gospodarstwa rolnego w dniu otwarcia spadku posiadali wszyscy spadkobiercy, gdyż byli rolnikami z wykształcenia i całe życie na stałe pracowali przy produkcji rolnej, a on dodatkowo ukończył Technikum Rolnicze w B..

Jeśli chodzi o krąg spadkobierców po S. M.to wnioskodawca podnosił, że spadkodawca ze spadkobierców ustawowych pozostawił: żonę N.( obecnie) P.oraz dzieci: córkę N. G., córkę A. B.i córkę K. Z.. Nikt ze spadkobierców ustawowych zmarłym nie odrzucił spadku, nie zrzekł się dziedziczenia, a spadkodawca nie sporządził testamentu. W. M.wywiódł, że w skład spadku po zmarłym wchodzi udział w gospodarstwie rolnym, zaś kwalifikacje rolnicze, uprawniające do dziedziczenia przedmiotowego gospodarstwa rolnego w dniu otwarcia spadku posiadali wszyscy spadkobiercy albowiem żona zmarłego N. P.była rolnikiem i na stałe pracowała przy produkcji rolnej, córki A.i K.były małoletnie, a poza tym pomagały rodzicom na stałe przy prowadzeniu tegoż gospodarstwa, zaś N. G.przez okres dorastania pracował w rodziców w gospodarstwie rolnym.

Uzasadniając wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po N. G.wnioskodawca podniósł, że spadkodawczyni była rozwiedziona, bezdzietna, a spadek po niej winny dziedziczyć: matka N. P.i siostry A. b.i K. Z.. Nikt ze spadkobierców ustawowych zmarłej nie odrzucił spadku, nie zrzekł się dziedziczenia, a spadkodawczyni nie sporządziła testamentu. Udział w gospodarstwie rolnym dziedziczą jej spadkobiercy, na zasadach ogólnych. Na rozprawie w dniu 5 marca 2014 roku wnioskodawca powoływał się na interes prawny w ustaleniu kręgu spadkobierców ustawowych po S. M.i N. G.wskazując na dążenie do ostatecznego uregulowania spraw spadkowych po rodzicach, w tym również w zakresie gospodarstwa rolnego, zaś w/w spadkodawcy mogą mieć udziały w przedmiotowym gospodarstwie rolnym.

Uczestniczka postępowania N. P. przychyliła się do wniosku. Uczestniczka postępowania K. Z. przychyliła się do wniosku. Uczestniczka postępowania A. B., po ostateczny sprecyzowaniu stanowiska w sprawie, przychyliła się do wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po M. M. (1) i J. M., domagała się odrzucenia lub ewentualnie oddalenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po S. M. oraz wniosła o oddalenie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po N. G. z uwagi na brak interesu prawnego wnioskodawcy. Uczestnik postępowania W. G. nie zajął stanowiska w sprawie.

Sąd Rejonowy ustalił i zważył, co następuje:

Spadkodawczyni M. M. (1), córka P. i A. zmarła 5 maja 1976 roku w S.. Ostatnio przed śmiercią stale zamieszkiwała w S., gmina W. (k. 6- odpis skrócony aktu zgonu spadkodawczyni). Spadkodawczyni ze spadkobierców ustawowych pozostawił: męża J. M. ( k. 32 – odpis skrócony aktu małżeństwa) obecnie nieżyjącego, który zmarł 13 sierpnia 1977 roku( k. 7- odpis skrócony akt zgonu) oraz dzieci: syna W. M. ( k. 34- odpis skrócony aktu urodzenia ) i syna S. M. obecnie nieżyjącego, który zmarł 4 listopada 1979 roku ( k. 8- odpis skrócony aktu zgonu).

Innych dzieci, w tym pozamałżeńskich i przysposobionych nie pozostawił. Zmarła M. M. (1) nie sporządziła testamentu. Nikt ze spadkobierców nie odrzucił spadku, nie zrzekł się dziedziczenia i nie został uznany za niegodnego dziedziczenia. (k. 42v- zapewnienie). Spadkodawca J. M., syn J. i J. zmarł 13 sierpnia 1977 roku w S.. Ostatnio przed śmiercią stale zamieszkiwał w S., gmina W. (k. 7- odpis skrócony aktu zgonu spadkodawczyni). Spadkodawca był wdowcem i ze spadkobierców ustawowych pozostawił dzieci: syna W. M. ( k. 34- odpis skrócony aktu urodzenia) i syna S. M. obecnie nieżyjącego, który zmarł 4 listopada 1979 roku ( k. 8- odpis skrócony aktu zgonu).

Innych dzieci, w tym pozamałżeńskich i przysposobionych nie pozostawił. Zmarły J. M. nie sporządził testamentu. Nikt ze spadkobierców nie odrzucił spadku, nie zrzekł się dziedziczenia i nie został uznany za niegodnego dziedziczenia. (k. 42v- zapewnienie). Spadkodawca S. M., syn J. i M. zmarł 4 listopada 1979 roku w B.. Ostatnio przed śmiercią stale zamieszkiwał w S., gmina W. (k. 8- odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy). Spadkodawca ze spadkobierców ustawowych pozostawił: żonę N. ( obecnie) P. ( k. 33 i 25- odpis skrócony aktu małżeństwa) oraz dzieci: córkę N. G. ( k. 26- odpis skrócony aktu małżeństwa) obecnie nieżyjącą, która zmarła18 października 2008 roku ( k. 9- odpis skrócony aktu zgonu), córkę A.

B.( k. 27- odpis skrócony aktu małżeństwa) i córkę K. Z. ( k. 36- odpis skrócony aktu małżeństwa). Innych dzieci, w tym pozamałżeńskich i przysposobionych nie pozostawił. Zmarły S. M. nie sporządził testamentu. Nikt ze spadkobierców nie odrzucił spadku, nie zrzekł się dziedziczenia i nie został uznany za niegodnego dziedziczenia. (k. 42v- zapewnienie). Poza sporem pozostaje, że Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim prawomocnym postanowieniem z dnia 12 maja 1994 roku w sprawie I Ns (...)ustalił krąg spadkobierców po S. M.i stwierdził, że spadkodawcy po w/w spadkodawcy na podstawie ustawy nabyły:

żona N. P.w ¼ części, córka A. B.w ¼ części, córka K. Z.w ¼ części i córka N. G.w ¼ części z tym, że wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne nabyły: żona N. P., córka A. B.i córka K. Z.po 1/3 części każda z nich. ( k. 15 akt I Ns(...)Sądu Rejonowego w B. P.). Spadkodawczyni N. G., córka S. i N. zmarła 18 października 2008 roku w S.. Ostatnio przed śmiercią stale zamieszkiwała w S., gmina W. (k. 9- odpis skrócony aktu zgonu spadkodawczyni). Była bezdzietna. Jej ojciec S. M. zmarł przed nią 4 listopada 1979 roku (k. 8- odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy).

Spadkodawczyni ze spadkobierców ustawowych pozostawił: męża W. G. ( k. 38 – odpis skrócony aktu małżeństwa), matkę N. ( obecnie) P. ( k. 33 i 25- odpis skrócony aktu małżeństwa) oraz rodzeństwo: siostrę A. B. ( k. 27- odpis skrócony aktu małżeństwa) i siostrę K. Z. ( k. 36- odpis skrócony aktu małżeństwa. Innego rodzeństwa nie pozostawiła. Zmarła N. G. nie sporządziła testamentu. Nikt ze spadkobierców nie odrzucił spadku, nie zrzekł się dziedziczenia i nie został uznany za niegodnego dziedziczenia. (k. 43- zapewnienie).

Prawo polskie – w myśl art. 926§1 k.c.- przewiduje dwa tytuły powołania do spadku: przepisy ustawy oraz wola spadkodawcy wyrażona w testamencie odpowiadającym wymaganiom formalnym, przy czym ustawa daje pierwszeństwo porządkowi dziedziczenia określonemu przez spadkodawcę w testamencie. Dlatego też dziedziczenie na podstawie ustawy co do całości spadku ma miejsce wtedy, gdy spadkodawca nie sporządził w ogóle testamentu, sporządził testament, którego treść ogranicza się do innych rozrządzeń albo gdy spadkodawca sporządził testament, który okazał się nieważny lub bezskuteczny ( §2 i 3 ).

Wobec bezspornego i niekwestionowanego przez nikogo z zainteresowanych ustalenia, że w/w spadkodawcy nie pozostawili testamentów, porządek dziedziczenia po nich określają przepisy Kodeksu cywilnego (art. 926 § 1 i 2 kc). Zgodnie z treścią przepisu art. LI ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Przepisy wprowadzające kodeks cywilny. (Dz.U.1964.16.94) do spraw spadkowych stosuje się prawo obowiązujące w chwili śmierci spadkodawcy, o ile przepisy poniższe nie stanowią inaczej. W myśl art. 931 § 1 k.c. w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych.

Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. Ze złożonego przez wnioskodawcę zapewnienia spadkowego i złożonych do akt sprawy aktów stanu cywilnego wynika, że spadkodawczyni M. M. (1) w chwili śmierci była mężatką oraz miała dwoje dzieci należy stwierdzić, że do spadku po w/w spadkodawczyni z mocy ustawy powołani zostali: mąż J. M. oraz synowie W. M. i S. M., a ich udziały wynoszą po 1/3 części. Natomiast spadkodawca J. M. w chwili śmierci był wdowcem i pozostawił dwóch synów, stąd Sąd przyjął, że do spadku po w/w spadkodawcy z mocy ustawy powołani zostali synowie W.

M. i S. M. z udziałami po ½ części każdego z nich. Jeśli zaś chodzi o wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po S. M. to podlegał on odrzuceniu. Zgodnie z art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. Sąd odrzuca pozew, jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona. Na zasadzie art. 13 § 2 k.p.c. przepis ten stosuje się odpowiednio w postępowaniu nieprocesowym. Z ustaleń Sądu wynika, że przed tutejszym Sądem toczyło się postępowanie z wniosku N. P.o stwierdzenie nabycia spadku po S. M.i Sąd Rejonowy w B.

P.postanowieniem z dnia 12 maja 1994 roku w sprawie I Ns (...)określił krąg spadkobierców ustawowych po w/w spadkodawcy. Powyższe orzeczenie jest prawomocne. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie powołanych wyżej przepisów Sąd orzekł jak w pkt III sentencji orzeczenia. W myśl art. 932§ 1 kc w braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek, rodzice i rodzeństwo. Udział spadkowy małżonka, który dziedziczy w zbiegu bądź z rodzicami, bądź z rodzeństwem, bądź z rodzicami i rodzeństwem spadkodawcy, wynosi połowę spadku.( § 2).

Zgodnie a treścią art. 933§ 1 kc udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z rodzeństwem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą część tego, co przypada łącznie dla rodziców i rodzeństwa. Pozostałą część dziedziczy rodzeństwo w częściach równych. § 2. Jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada po połowie drugiemu z rodziców i rodzeństwu spadkodawcy. § 3. Jeżeli do spadku powołani są obok małżonka tylko rodzice albo tylko rodzeństwo, dziedziczą oni w częściach równych to, co przypada łącznie dla rodziców i rodzeństwa.

Przed przejściem do merytorycznej analizy zgłoszonego wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po N. G., należało go ocenić pod kątem legitymacji wnioskodawcy do jego wniesienia. Według podstawowej normy art. 1025 § 1 k.c. stwierdzenie nabycia spadku następuje na wniosek osoby mającej w tym interes. Żądanie takie można zrealizować w trybie określonym w art. 669-679 k.p.c. zamieszczonych pod wspólną nazwą "Stwierdzenie nabycia spadku". W rozumieniu art. 1025 § 1 k.c. oraz art. 679 § 1 k.p.c. zainteresowani w zgłoszeniu żądania stwierdzenia nabycia zarówno w podstawowym trybie przewidzianym w art. 669-677 k.p.c., jak i w trybie szczególnym, przewidzianym w art. 679 k.p.c., są nie tylko spadkobiercy lub ich następcy prawni, lecz także wszystkie inne osoby mające interes prawny w prawidłowym wykazaniu następstwa po spadkodawcy, z czym wiążą się doniosłe skutki prawne, w szczególności przewidziane w art. 1025 § 2, art. 1027 i 1028 k.c. Powszechnie przyjmuje się, że w interes prawny, należy rozumieć dość szeroko i może to być zarówno wpływ bezpośredni, jak i pośredni, jakkolwiek zawsze musi on odnosić się do praw, a nie stanu faktycznego lub majątkowego wnioskodawcy.

Przepisy nie wymieniają katalogu sytuacji, w których wpływ taki występuje, ani katalogu osób, którym można nadać przymiot "zainteresowanego" w rozumieniu omawianych przepisów. Na podstawie orzecznictwa Sądu Najwyższego tylko przykładowo można wskazać, że zainteresowanymi są między innymi spadkobiercy, ich następcy prawni, wierzyciele spadku i wierzyciele spadkobierców, zapisobiorcy, nabywcy spadku lub udziału w nim, kurator spadku, wykonawca testamentu. W konkretnych okolicznościach poszczególnych spraw Sąd Najwyższy przyjmował też, że zainteresowanym jest współwłaściciel przedmiotów wchodzących w skład spadku (cytowane wyżej orzeczenie z dnia 12 stycznia 1983 r.

III CRN 218/82), osoba bliska najemcy, dochodząca ustalenia, że wstąpiła w stosunek najmu, w którym wynajmującym był spadkodawca (OSN 8/81 poz. 144). Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że wnioskodawca W. M. jest osobą "zainteresowaną" w rozumieniu 510§1 kpc uprawnioną do złożenia wniosku w stwierdzenie nabycia spadku po N. G.. Podnieść bowiem należy, że wnioskodawca swój interes prawny w złożeniu przedmiotowego wniosku uzasadniał chęcią kompleksowego uregulowania spraw majątkowych dotyczących spadkowego gospodarstwa rolnego po rodzicach, zaś wnioskując o ustalenie kręgu spadkowego po N. G. przypuszczał, że udział w spadkowych gospodarstwie odziedziczy także w/w spadkodawczyni.

Zresztą część spadkobierców ustawowych spadkodawczyni N. G. -uczestniczka postępowania K. Z. i uczestniczka postępowania N. P. przychyliły się do wniosku W. M. o stwierdzenie nabycia spadku po N. G.. Spadkodawczyni N. G. w chwili otwarcia spadku była mężatką, nie miała dzieci, jej ojciec J. M. zmarł przed nią w 1977 roku, zaś ze spadkobierców ustawowych pozostawiła matkę i dwie siostry, a zatem należy stwierdzić, że do spadku po w/w spadkodawczyni z mocy ustawy powołani zostali: mąż W. G. w 16/32 częściach, matka N. P. w 6/32 częściach, siostra K.

Z. w 5/32 częściach i siostra A. B. w 5/32 częściach. Zainteresowani zgodnie wywodzili, że w skład spadku po M. M. (1), J. M. i N. G. wchodzi gospodarstwo rolne o powierzchni około 13 ha położone w S.. Na datę otwarcia spadku po M. M. (1) i J. G. obowiązywały przesłanki warunkujące dziedziczenie spadkowego gospodarstwa rolnego. Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2001 r. (P 4/99, OTK 2001, nr 1, poz.

5) przepis art. 1059 k.c. został uznany za niezgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 21 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie, w którym odnosi się do spadków otwartych od dnia 14 lutego 2001 r. Artykuł 1059 k.c. określa przesłanki (warunki), jakie musi spełniać spadkobierca ustawowy gospodarstwa rolnego. Gospodarstwo rolne z ustawy może dziedziczyć tylko ten spadkobierca, który powyższe warunki spełnia w chwili otwarcia spadku, ich uzyskanie po tej dacie nie wpływa na zdolność do dziedziczenia gospodarstwa rolnego Zgodnie z treścią w/w przepisu w brzemieniu obowiązującym na datę otwarcia spadku po M. M. (1) i J. M.: dzieci spadkodawcy dziedziczą z ustawy gospodarstwo rolne, jeżeli:

1) bezpośrednio przed otwarciem spadku pracowały w tym gospodarstwie nieprzerwanie co najmniej od roku albo 2) w chwili otwarcia spadku są członkami rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub pracują w gospodarstwie rolnym takiej spółdzielni, albo 3) w chwili otwarcia spadku bądź prowadzą inne indywidualne gospodarstwo rolne, bądź też pracują w gospodarstwie rolnym swoich rodziców, małżonka lub jego rodziców, albo 4) w chwili otwarcia spadku bądź są małoletnie, bądź też pobierają naukę zawodu lub uczęszczają do szkół, albo 5) w chwili otwarcia spadku są trwale niezdolne do pracy.

§ 2. Jeżeli żadne z dzieci spadkodawcy nie odpowiada jednemu z warunków przewidzianych w punktach 1, 2 lub 3 paragrafu poprzedzającego, dziedziczą z ustawy gospodarstwo te spośród nich, które mają kwalifikacje do prowadzenia gospodarstwa rolnego i nie później niż przed upływem sześciu miesięcy od otwarcia spadku oświadczą w sądzie lub w państwowym biurze notarialnym gotowość prowadzenia gospodarstwa należącego do spadku. W myśl natomiast art. 1060 § 1 kc przepisy artykułu poprzedzającego stosuje się odpowiednio do dziedziczenia z ustawy przez małżonka spadkodawcy, jak również do dziedziczenia z ustawy przez wnuków spadkodawcy powołanych stosownie do przepisu art. 931 § 2.

Dalsi zstępni spadkodawcy nie są powołani z ustawy do dziedziczenia gospodarstwa rolnego. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym w szczególności z zeznań wnioskodawcy W. M. ( k. 43-43v) oraz uczestniczek postępowania A. B. ( k. 43v), N. P.( k. 43v) i K. Z. (k. 43v) wynika, że przesłanki do dziedziczenia spadkowego gospodarstwa rolnego spełniali wszyscy spadkobiercy dziedziczący spadek na zasadach ogólnych. J. M. na datę otwarcia spadku miał 77 lat i już nie pracował, a zatem można go uznać za osobę niezdolną do pracy w rozumieniu §7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia RADY MINISTRÓW z dnia 28 listopada 1964 r. w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych (Dz.U.1983.19.86 j.t.).

Natomiast zarówno na datę śmierci M. M. (1), jak i na datę otwarcia spadku po J. M. W. M. pracował w spadkowym gospodarstwie, zaś S. M. prowadził swoje indywidulane gospodarstwo rolne. Biorąc pod uwagę powyższe przepisy art. 931 §1 kc, art. 932§1 kc, art. 1059 kc, art. 1060§ 1 kc Sąd rzekł jak w sentencji postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono w myśl art. 520 § 1 kpc stwierdzając, że zainteresowani ponoszą je we własnym zakresie. SSR Małgorzata Hajduczenia