Appeal partially allowed; tenant without legal title denied social housing rights due to lack of tenancy status.

Sygn. akt II Ca 1/14

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ K., dnia 20 marca 2014 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Wojciech Vogt (spr.) Sędziowie: SSO Marian Raszewski SSO Henryk Haak Protokolant: st. sekr. sąd. Elżbieta Wajgielt po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2014 r. w Kaliszu na rozprawie przy udziale sprawy z powództwa Prezydenta Miasta K. przeciwko M. C., R. C., S. K., małoletnim O. K. i W. rodzeństwo K. o eksmisję na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 18 października 2013r. sygn. akt I C 1282/13 I. zmienia punkt 3 zaskarżonego wyroku i nadaje mu następujące brzmienie: „3. orzeka, że pozwanym S. K. i małoletnim O. i W. rodzeństwu K. reprezentowanym przez matkę S. K. nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego z powodu zajęcia lokalu bez tytułu prawnego” II. w pozostałym zakresie oddala apelację, III. zasądza od pozwanej S. K. na rzecz powoda kwotę 260 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. II Ca 1/14

UZASADNIENIE

Miasto K. wniósł przeciwko pozwanym M. C., R. C., S. K., małoletnim O. i W. rodzeństwu K. reprezentowanym przez matkę S. K. o eksmisje z lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w K. przy ul. (...) oraz obciążenie pozwanych kosztami postępowania. Powód cofnął pozew w stosunku do pozwanych M. C. i R. C.. Pozwana S. K. przyznała, że zajmuje lokal bez tytułu prawnego. Sąd Rejonowy w Kaliszu wyrokiem z dnia 18 października 2013 r. nakazał pozwanym S. K.i małoletnim O.i W.rodzeństwu K.reprezentowanym przez matkę S. K.aby opróżnili, opuścili i wydali powodowi Miastu K. lokal mieszkalny nr (...)położony w K.przy ul. (...)o łącznej powierzchni użytkowej (...) m 2 składający się z trzech izb wraz z pomieszczeniem przynależnym.

Umorzył postępowanie wobec pozwanych M. C.i R. C.. Orzekł o uprawnieniu eksmitowanych pozwanych do otrzymania lokalu socjalnego i wstrzymał termin wykonania eksmisji do czasu złożenia przez Miasto K.oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego i orzekł o kosztach postępowania. Rozstrzygnięcie swoje opar na następujących ustaleniach: Nieruchomość, w której znajduje się przedmiotowy lokal mieszkalny stanowi własność powoda. Pozwana wraz z dziećmi zajmuje ten lokal bez tytułu prawnego. Zajęła go za zgodą rodziców ówczesnych najemców.

M. C. i R. C. utracili tytuł prawny do lokalu na skutek wypowiedzenia umowy najmu z dnia 31 sierpnia 2011 r. z uwagi na zaległości czynszowe. Obecnie pozwana samotnie wychowuje dwoje małoletnich dzieci w wieku 10 i 11 lat. Pracuje dorywczo w sklepie. Otrzymuje alimenty na dzieci w wysokości 300 zł miesięcznie oraz zasiłek rodzinny. Apelację od tego rozstrzygnięcia wniósł powód zaskarżając wyrok w części (punkt 3 wyroku), w którym sąd orzekł o uprawnieniu pozwanych do lokalu socjalnego. Zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 233 § 1 k.p.c. przez pominięcie faktu, że pozwani - S. K. i jej dzieci - są lokatorami w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, gdy tymczasem oni samowolnie zajęli lokal w momencie, gdy rodzice S. K., których mieszkanie zajęła nie byli już najemcami.

Ponadto zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędne przyjęcie, że pozwani są lokatorami i przysługuje im prawo do lokalu socjalnego. Wniósł o zmianę wyroku poprzez stwierdzenie, że pozwanym nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego z powodu samowolnego zajęcia lokalu i zasądzenie kosztów.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja jest częściowo zasadna. Racje ma skarżący, że Sąd Rejonowy – mimo istnienia niespornego materiału dowodowego w tym zakresie – nie ustalił, czy najemcy spornego lokalu M. C. i R. C. posiadali przysługujące im prawo do lokalu w momencie, gdy ich córka S. K. z dziećmi zasiedliła ten lokal. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia i decyduje o tym, czy pozwanym przysługuje prawo do lokalu socjalnego. Z pisma Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkalnych w K. z dnia 6 maja 2013 r. (k-13 akt) wynika, że S. K. wraz z dziećmi zamieszkują w spornym lokalu bez zameldowania od grudnia 2012 roku.

Umowa najmu, w oparciu o którą M. C. i R. C. władali przedmiotowym lokalem została skutecznie rozwiązana z dniem 31 sierpnia 2011 r. (dowód; pismo (...) w K. z dnia 7 lipca 2011 r., k- 15 akt). Z powyższego wynika, że rodzice S. K. użyczając jej lokal nie byli już jego najemcami i nie łączył ich żaden stosunek prawny z właścicielem lokalu. Art. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów definiuje lokatora jako najemcę lokalu lub osobę używająca lokal na podstawie innego tytułu niż prawo własności. Jako lokatora traktuje się również osobę, której w przeszłości przysługiwał tytuł prawny do lokalu (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2001 r., III CZP 66/01).

Natomiast S. K. nigdy nie przysługiwał żaden tytuł prawny w stosunku do wynajmującego. Taka osoba nie jest lokatorem w rozumieniu powołanych wyżej przepisów. Prawo do otrzymania lokalu socjalnego w wypadku eksmisji nie przysługuje osobom nie będący lokatorami, gdyż z art. 1 ustawy wynika, że ustawa reguluje zasady i formy ochrony praw lokatorów. Ponadto z art. 17 ustawy o ochronie praw lokatorów wynika, że art. 14 i 16 ustawy nie stosuje się gdy zajęcie lokalu nastąpiło bez tytułu prawnego. Jednak w takiej sytuacji nakazując opróżnienie lokalu sąd w wyroku wskazuje te powody.

Należy podkreślić, że pozwana S. K. z dziećmi – mimo, że zajmuje lokal bez tytułu prawnego – nie zajęła samowolnie lokalu. Zajęła go bowiem za zgodą posiadaczy tego lokalu. W tej sytuacji nie ma zastosowania uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2005 r. (III CZP 6/05). Natomiast w oparciu o przepisy adresowane do gminy (art. 24 ) może ona przydzielić pozwanej lokal socjalny, jeżeli uzna, że zostały spełnione przesłanki wskazane w tym przepisie ( III CZP 66/01 ) Dalej idące żądanie powoda nie zasługuje na uwzględnienie.

Mając na uwadze powyższe okoliczności należało, na podstawie art. 385 i 396 k.p.c., orzec jak w sentencji.