Legislator Case Law & Legislation
I C 974/10 AI generated

Civil court partially allows compensation claim against State Treasury for 1989 property sale decision. Plaintiff wins partial damages but loses main claim.

Case Number I C 974/10
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The court dismissed the plaintiff's main claim for 23,600 zł regarding the 1955 administrative decision but awarded 82,980 zł in damages for the 1989 property sale. The plaintiff argued the 1955 decision caused loss, while the defendant contended the 1989 sale was the direct cause of the loss. The court ruled that the State Treasury, as the entity responsible for the 1989 sale, bears liability for the damages caused by that specific act.

Legislator headnote

AI generated

Ustawa z dnia 20 lipca 1983 roku o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego; Ustawa z dnia 13 października 1998 roku o reformie administracji publicznej: Liability for damages caused by an administrative act falls upon the entity responsible for the act, not the successor entity that later acquired the property.

Keywords

AI generated
State Treasury liability administrative compensation property sale decision successor entity civil damages claim

Cited Legislation

AI generated
Ustawa z dnia 20 lipca 1983 roku o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 88 poz. 26)
Ustawa z dnia 22 marca 1990 roku o terenowych organach administracji rządowej ogólnej (Dz. U. nr 21/90, poz.123)
Ustawa z dnia 13 października 1998 roku przepisy wprowadzające ustawę reformującą administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872)
Ustawa z dnia 15 marca 2002 roku o ustroju powiatu (Dz. U. Nr 41, poz. 361)
Ustawa z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej (Dz. U. Nr 12, poz. 136)
art. 100 k.p.c.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. znosząc wzajemnie między stronami koszty procesu.
art. 83 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Jednocześnie z uwagi na to, że koszty pierwszej opinii biegłego poniosły strony po połowie, koszty opinii uzupełniającej w kwocie 1.282,68zł poniosła strona pozwana, to kosztami opinii dopuszczonej przez Sąd z urzędu – 1.293,20 zł Sąd w całości obciążył powoda na podstawie art. 83 ust.
art. 67 § 2 k.p.c
Sąd na podstawie art. 67 § 2 k.p.c.
art. 244 k.p.c
art. 386 § 6 k.p.c
Zgodnie z art. 386 § 6 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt I C 974/10

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 października 2011 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSR (del.) Rafał Wagner Protokolant st. sekretarz sądowy Monika Olszewska po rozpoznaniu w dniu 26 września 2011 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa A. D. przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Wojewodę (...) oraz przez Prezydenta (...) o zapłatę kwoty 202.000 zł I. umarza postępowanie w zakresie żądania kwoty 23.600 (dwadzieścia trzy tysiące sześćset) zł; II. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewody (...) na rzecz A.

D. kwotę 82.980 (osiemdziesiąt dwa tysiące dziewięćset osiemdziesiąt) zł z ustawowymi odsetkami od dnia 10 października 2011 r. do dnia zapłaty; III. w pozostałym zakresie oddala powództwo; IV. nakazuje pobrać od A. D. na rzecz Skarbu Państwa – kasy Sądu Okręgowego w Warszawie kwotę 1.292,30 (jeden tysiąc dwieście dziewięćdziesiąt dwa 30/100) zł tytułem wydatków na biegłego poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa; V. znosi wzajemnie między stronami koszty procesu.

UZASADNIENIE

W pozwie skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa – Wojewodzie (...) A. D. domagał się zasądzenia kwoty 202.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 1 lipca 2002 r. tytułem odszkodowania obejmującego stratę rzeczywistą i utracone korzyści w związku z pozbawieniem go własności lokalu nr (...) w budynku przy ul. (...) w W. wraz z prawem do gruntu, co było następstwem wydanego w dniu 23 grudnia 1955 r. przez Prezydium Rady Narodowej (...) orzeczenia administracyjnego nr (...)odmawiającego przyznania ówczesnym współwłaścicielom nieruchomości prawa własności czasowej niezgodnie z przepisami tzw. dekretu (...).

Powód sprecyzował wysokość dochodzonego odszkodowania wskazując sposób jego obliczenia to jest: (1) wartość lokalu – 149.400 zł przy uwzględnieniu udziału powoda w nieruchomości wynoszącego ¾, (2) utracone korzyści – 52.800 zł i (3) odsetki za opóźnienie – od daty uprawomocnienia się decyzji SKO z 20 maja 2002 r., (...), stwierdzającej niezgodność z prawem decyzji Prezydium Rady Narodowej (...) z 23 grudnia 1955 r. Pozwany wnosił o oddalenie powództwa. Wyrokiem z 24 września 2009 r. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 7.200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (wyrok – k. 166).

Na skutek apelacji powoda, wyrokiem z 10 czerwca 2010 r. Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny wskazał, że analiza treści uzasadnienia pozwu prowadzi do wniosku, że powód roszczenie odszkodowawcze wiązał z decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego (...) z 19 grudnia 1989 r. nr (...), znak (...), o sprzedaży lokalu mieszkalnego nr (...).

Orzeczenie administracyjne z 23 grudnia 1955 r. odmawiające przyznania prawa własności czasowej zostało powołane w opisie zdarzeń, jednakże powód jako źródło swej szkody wskazał decyzję o sprzedaży lokalu. Ponadto, mimo że sprzedaż odrębnej własności lokalu następowała umową zawartą w formie aktu notarialnego, to jednak dokonanie tej czynności prawnej, bez uprzedniej decyzji administracyjnej było, w tamtym stanie prawnym, wyłączone. Decyzja była konieczną przesłanką zawarcia umowy i jej skuteczności. Umowa o ustanowieniu i sprzedaży odrębnej własności lokalu skutkowała definitywnie niemożnością zadośćuczynienia wnioskowi dekretowemu uprawnionego podmiotu i jakkolwiek umowa ta była źródłem szkody, to jednak nie było to źródło, któremu można przypisać byt samodzielny.

Więź między umową a decyzją jest tak ścisła, że nakazuje przyjąć związek przyczynowy pomiędzy tymi zdarzeniami. Istnieje więc powiązanie kauzalne pomiędzy decyzją, a ubezskutecznieniem roszczenia prawnego powoda czyli szkodą. Sąd Apelacyjny wskazał, że w toku ponownego rozpoznania sprawy Sąd Okręgowy winien rozstrzygnąć o wartości utraconego prawa ( damnum emergens), aktualizując w razie potrzeby opinię biegłego oraz poddając ocenie obliczenia biegłego co do przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy. Polecił również rozstrzygniecie o drugim żądaniu, to jest żądaniu zasądzenia odszkodowania rekompensującego utracone korzyści ( lucrum cessans) w postaci czynszu jaki powód mógłby z tego lokalu uzyskać w okresie od wejścia w życie Konstytucji, czyli od 17 października 1997 r. do dnia wydania przez biegłego opinii (wyrok Sądu Apelacyjnego – k. 213, uzasadnienie wyroku – k. 220-227).

W piśmie procesowym złożonym na rozprawie 2 grudnia 2010 r. pozwany Skarb Państwa – Wojewoda (...) wniósł o zawezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanego (...) reprezentowanego przez Prezydenta (...). Wniosek ten został oddalony w dniu 16 czerwca 2011 r. (pismo procesowe – k. 236, protokół rozprawy – k. 273). Na rozprawie w dniu 16 czerwca 2011 r. strona powodowa cofnęła pozew ze zrzeczeniem się roszczenia ponad kwotę 178.400 zł. Przy czym kwoty tej domagała się tytułem odszkodowania za szkodę rzeczywistą z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty (protokół rozprawy – k. 273).

Postanowieniem z 22 czerwca 2011 r. Sąd na podstawie art. 67 § 2 k.p.c. ustalił, że dodatkowym reprezentantem Skarbu Państwa w niniejszej sprawie jest Prezydent (...) (postanowienie – k. 275). Pozwany reprezentowany przez Prezydenta (...) wniósł o oddalenie powództwa w stosunku do tej jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa wskazując, że właściwą jednostką jest Wojewoda (...) (protokół rozprawy – k. 310). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Powód jest jednym z następców prawnych J. R. (1), S. S. i A. R..

Postanowieniem z 24 kwietnia 2001 r. Sąd Rejonowy (...) (sygn. akt I Ns 1002/01) stwierdził, że spadek po A. R. nabyły jego córki J. R. (1) i S. S. po ½ części spadku każda z nich. Postanowieniem z 5 marca 2001 r. Sąd Rejonowy dla (...) (sygn. akt III Ns 1289/00) stwierdził, że spadek po S. S. nabyli syn S. S. w ½ i wnukowie A. D. i B. D. po ¼ części spadku. Postanowieniem z 10 stycznia 2000 r. spadek po J. R. (1) nabyli siostrzeniec S. S. w ½ i dzieci zmarłej siostry A. D. i B. D. po ¼ części spadku. J. R. (1), S. S. i A. R. byli współwłaścicielami nieruchomości przy ul. (...) w W., stanowiącej działkę gruntu o numerze ew. (...) w obrębie (...) o powierzchni 179 m ( 2) – (...) oraz działkę gruntu o numerze ew. (...) w obrębie (...) o powierzchni 198 m ( 2) – (...).

Udział J. R. (2) w tych nieruchomościach wynosił ½, zaś udziały S. S. i A. R. po ¼. (...) te zostały objęte działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze (...) („dekret”) i z dniem 21 listopada 1945 r. przeszły na własność gminy (...). Na Nieruchomości 1 przed 1945 r. wybudowany został budynek mieszkalny czterokondygnacyjny, zawierający 18 lokali, w tym 14 lokali mieszkalnych. Nieruchomość 2 nie była zabudowana. J. R. (1), S. S. i A. R. w trybie art. 7 dekretu złożyli 19 lutego 1947 r. wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przy ul. (...) w W. i własności wzniesionego na nim budynku.

Orzeczeniem administracyjnym z 23 grudnia 1955 r. nr (...) Prezydium Rady Narodowej (...) nie uwzględniło tego wniosku odmawiając przyznania własności czasowej nieruchomości i jednocześnie stwierdzając przejęcie na własność Skarbu Państwa znajdującego się na niej budynku (akt notarialny – Rep A- (...) – k. 11-17, akt notarialny Rep A- (...) – k. 18-24, akt notarialny Rep A nr (...) – k. 25-32, decyzja SKO z 20.05.2002 – k. 40-41, decyzja SKO z 31.05.07 – k. 47-49, decyzja SKO z 14.09.07 – k. 42-46). W dniu 24 sierpnia 2000 r.

A. D., S. S. i B. D. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej (...) z 23 grudnia 1955 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z 20 maja 2002 r. sygn. (...), stwierdziło nieważność tego orzeczenia, jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa - art. 7 ust. 2 dekretu (decyzja SKO z 20.05.02 – k. 40-41). Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego (...) decyzją z 19 grudnia 1989 r. nr (...), znak (...) orzekł o sprzedaży S. K. lokalu mieszkalnego nr (...) znajdującego się w budynku położonym w W. przy ul. (...) o powierzchni 19,92 m ( 2) oraz części wynoszącej 0,037 budynku i innych urządzeń służących do wspólnego użytku ogółu mieszkańców i równocześnie oddał S. K. w użytkowanie wieczyste na 99 lat część gruntu o ogólnej powierzchni 184 m ( 2), na którym usytuowany jest budynek.

W wykonaniu tej decyzji zawarta została umowa sprzedaży lokalu i prawa użytkowania wieczystego gruntu. Aktualnie właścicielem lokalu nr (...) przy ul. (...) jest M. Z. (okoliczności niesporne, decyzja z 9.12.89 – k. 36-39). W dniu 4 grudnia 2006 r. A. D. działając w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik S. S. wystąpił do SKO w W. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego (...) z 19 grudnia 1989 r., ewentualnie o stwierdzenie zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych, a zatem, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa.

SKO w W. decyzją z 31 maja 2007 r. sygn. (...) stwierdziło, że decyzja z 19 grudnia 1989 r. wydana została z naruszeniem prawa, jednakże nie można stwierdzić jej nieważności z powodu wywołania przez nią nieodwracalnych skutków prawnych. SKO w W. decyzją z 14 września 2007 r. sygn. (...)utrzymało w mocy decyzję z 31 maja 2007 r. (decyzja SKO z 31.05.07 – k. 47-49, decyzja SKO z 14.09.07 – k. 42-46). Na podstawie umowy o oddanie udziału w gruncie w użytkowanie wieczyste oraz umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste zawartych 2 listopada 2004 r. (...) oddało S. S., B.

D. i A. D. udział wynoszący 0,6640 części w nieruchomości przy ul. (...) stanowiącej Nieruchomość 1 w użytkowanie wieczyste na okres 99 lat, tj. do dnia 2 listopada 2103 r., a także nieruchomość przy ul. (...) stanowiącą Nieruchomość 2 w użytkowanie wieczyste na okres 99 lat, tj. do dnia 2 listopada 2103 r. w proporcjach wynikających z orzeczeń spadkowych, z wyłączeniem pięciu sprzedanych lokali mieszkalnych (akt notarialny – Rep. A- (...) – k. 11-17). Na podstawie umowy o dział spadku po J. R. (1) i S. S. oraz o częściowe zniesienie współużytkowania wieczystego (...) 1, zawartej w dniu 21 kwietnia 2005 r.

A. D. i S. S. stali się współwłaścicielami lokali niewyodrębnionych z budynku wzniesionego na (...) 1 w udziałach wynoszących odpowiednio 0,235 części i 0,765 części, współwłaścicielami wchodzących w skład nieruchomości wspólnej części tego budynku i urządzeń w udziałach wynoszących odpowiednio 0,15604 części i 0,50796 części oraz współużytkownikami wieczystymi Nieruchomości 1 w udziałach wynoszących odpowiednio 0,15604 części i 0,50796 części, a także współużytkownikami wieczystymi Nieruchomości 2 w udziałach wynoszących odpowiednio 0,235 i 0,765 części (akt notarialny – Rep.

A- (...) – k. 18-24). Na podstawie umowy o częściowym zniesieniu współwłasności poprzez ustanowienie odrębnej własności lokali z 28 maja 2007 r. oraz umowy o zmianie częściowego zniesienia współwłasności z 6 czerwca 2007 r. zawartych pomiędzy A. D. i S. S. ustanowiona została odrębna własność lokali nr (...) położonych w budynku przy ul. (...), a właścicielem tych lokali stał się A. D., Nadto A. D. nabył od S. S. wszelkie przysługujące mu prawa i roszczenia do nieruchomości przy ul. (...). W związku z tym udział A.

D. w prawach do nieruchomości położonej przy ul. (...) w W. obecnie wynosi łącznie ¾ (akt notarialny – Rep (...) – k. 25-32 i Rep (...) – k. 33-35). Wartość lokalu nr (...) znajdującego się w budynku przy ul. (...) w W. wg stanu na dzień 19 grudnia 1989 r. i cen aktualnych wynosi 184.400 zł. Natomiast z uwzględnieniem obciążenia szczególnym trybem najmu wartość wynosi 110.640 zł (opinia biegłego sądowego S. O. – k. 278-297). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o niekwestionowane co do autentyczności dowody z dokumentów zawartych w aktach niniejszej sprawy - decyzja administracyjna oraz orzeczenia sądów, korzystając z materialnej mocy dowodowej wynikającej z treści art. 244 k.p.c., stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone.

Sąd uznał, że opinia biegłego rzeczoznawcy została sporządzona przez osobę posiadającą fachową wiedzę i doświadczenie. Wykształcenie biegłego oraz jego empiria stanowią dla Sądu gwarancję rzetelności i dlatego wnioski wypływające z treści sporządzonej przez niego opinii przyjęte zostały jako wiarygodny dowód mogący stanowić podstawę ustaleń faktycznych w zakresie wartości rynkowej sprzedanego lokalu. Opinia ta została zakwestionowana przez pozwanego, który zarzucił jej, że nie uwzględnia tego, iż lokal był w złym stanie technicznym.

Z uwagi jednak na to, że okoliczności potwierdzające zły stan lokalu nr (...) nie zostały udowodnione w niniejszym postępowaniu, brak podstaw do uwzględnienia tego zarzutu.

Sąd zważył, co następuje:

W zakresie w jakim strona powodowa cofnęła pozew ze zrzeczeniem się roszczenia, tj. co do kwoty 23.600 zł Sąd na podstawie art. 355 § 1 i 203 § 1 k.p.c. umorzył postępowanie w sprawie. W pozostałym zakresie powództwo zasługuje na uwzględnienie w części. Zgodnie z art. 386 § 6 k.p.c. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w uzasadnieniu wyroku sądu drugiej instancji wiążą sąd, któremu sprawa została przekazana. Sąd Apelacyjny przesądził o istnieniu związku przyczynowego pomiędzy decyzją z 19 grudnia 1989 r. a szkodą powstałą w majątku powoda polegającą co najmniej na niewejściu do jego majątku tej wartości jaką ma sprzedany lokal oraz o możliwości realizacji roszczenia odszkodowawczego na drodze sądowej z pominięciem postępowania administracyjnego.

Należne powodowi odszkodowanie w zakresie damnum emergens zostało obliczone w oparciu o omówiony powyżej dowód z opinii biegłego S. O.. Sąd uznał, że miarodajną dla ustalenia wysokości odszkodowania wynikającego z decyzji sprzedażowej będzie wartość sprzedanego lokalu określona według jego stanu na dzień wydania decyzji (19.12.1989), która spowodowała szkodę, a cen aktualnych, a to zgodnie z treścią art. 363 § 2 k.c. W tym zakresie Sąd podziela jednocześnie utrwaloną już linię orzecznictwa zapoczątkowaną orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2002 roku (I CKN 1215/00, LEX numer 78330), iż zachodzi w takim przypadku konieczność brania pod uwagę wszystkich ograniczeń prawnych, którym podlegałaby przedmiotowa nieruchomość, gdyby nie doszło do jej bezprawnego przejęcia przez Państwo.

Ten wymóg uwzględnił zaś biegły w swojej opinii wyliczając wartość lokalu z uwzględnieniem obciążenia szczególnym trybem najmu na kwotę 110.640 zł. Jednocześnie z uwagi na to, że aktualny udział powoda w nieruchomości wynosi ¾, należna mu kwota z tytułu odszkodowania to 82.980 zł (110.640 x 0,75). Odsetki ustawowe z uwagi na odszkodowawczy charakter roszczenia (art. 363 § 2 k.c.) zostały zasądzone od daty wydania wyroku. W konsekwencji dalej idące żądanie podlegało oddaleniu. Jak wykazano wyżej prawnie wadliwą była decyzja wydana w dniu 19 grudnia 1989 roku przez Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicy (...).

Ponieważ organ, który te decyzje wydał już nie istnieje, wobec tego odpowiedzialność odszkodowawcza obciąża jego następcę prawnego. W myśl art. 123 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1983 roku o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 88 poz.

26) Naczelnik Dzielnicy, z upoważnienia którego działał Kierownik Wydziału, stał się terenowym organem administracji państwowej o właściwości ogólnej w miastach podzielonych na dzielnice. Stan ten uległ zmianie z dniem 27 maja 1990 roku, kiedy do właściwości kierowników urzędów rejonowych przeszły, między innymi, kompetencje należące uprzednio do terenowych organów administracji państwowej o właściwości szczególnej i ogólnej stopnia podstawowego (art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 22 marca 1990 o terenowych organach administracji rządowej ogólnej Dz.

U. nr 21/90, poz.123). Następnie zaś w związku z kolejną reformą administracji publicznej (art. 94 ustawy z dnia 13 października 1998 roku przepisy wprowadzające ustawę reformującą administrację publiczną Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) do właściwości starosty przeszły jako zadania z zakresu administracji rządowej określone w przepisach zadania urzędów rejonowych administracji ogólnej oraz zadania i kompetencje kierowników tych organów. Po likwidacji Powiatu (...) a tym samym i urzędu Starosty (ustawa z dnia 15 marca 2002 roku o ustroju (...) Dz.

U. Nr 41, poz. 361) kompetencje i uprawnienia Starosty przeszły do Prezydenta (...). Jednakże jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 marca 2011 r. (I CSK 438/10, publ. LEX nr 798233) postępowanie sądowe łączące się z działalnością jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa, przejętej przez jednostkę samorządu terytorialnego, prowadzone być powinno z udziałem Skarbu Państwa - Wojewody, stosownie do art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej (Dz.

U. Nr 12, poz. 136). Powołany przepis przewiduje odrębne, generalne i autonomiczne uregulowanie reprezentacji Skarbu Państwa w postępowaniach sądowych, łączących się z działalnością państwowych jednostek organizacyjnych, które nie miały osobowości prawnej i przejęte zostały przez jednostkę samorządu terytorialnego. Przedstawiony stan prawny prowadzi do wniosku, iż biernie legitymowany w sprawie jest Skarb Państwa reprezentowany przez Wojewodę (...), na co zgodnie wskazywały obie jednostki organizacyjne Skarbu Państwa występujące w sprawie (protokół rozprawy z 26 września 2011 r.

– k. 310-311). Dla odpowiedzialności pozwanego Skarbu Państwa nie ma znaczenia, kto ostatecznie uzyskał korzyść z tytułu bezprawnego działania pozwanego. Odpowiedzialność ponosi podmiot wyrządzający szkodę (odpowiedzialny za wydanie decyzji z 19 grudnia 1989 r.), a nie ten, który po ostatecznych przekształceniach uzyskał korzyść z działania, które szkodę spowodowało. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. znosząc wzajemnie między stronami koszty procesu. Jednocześnie z uwagi na to, że koszty pierwszej opinii biegłego poniosły strony po połowie, koszty opinii uzupełniającej w kwocie 1.282,68zł poniosła strona pozwana, to kosztami opinii dopuszczonej przez Sąd z urzędu – 1.293,20 zł Sąd w całości obciążył powoda na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.