Legislator Case Law & Legislation
I C 824/13 AI generated

Civil claim dismissed for lack of legal basis due to absence of constitutional court ruling on legislative act.

Case Number I C 824/13
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The court dismissed the plaintiff's claim for damages based on alleged unconstitutional legislation regarding prison release procedures. The plaintiff argued that the statutory provision discriminated against him, but the court held that ordinary courts cannot declare laws unconstitutional. Since no prejudicial ruling from the Constitutional Tribunal existed to establish the illegality of the act, the claim lacked the necessary legal foundation for compensation.

Legislator headnote

AI generated

Art. 417 § 1 k.c.; Art. 161 § 4 k.k.w.: A claim for damages caused by a legislative act requires a prior constitutional court ruling establishing its unconstitutionality; without such a ruling, the act is not considered unlawful and the claim is inadmissible.

Keywords

AI generated
legislative illegality constitutional review prison release damages claim prejudicial ruling

Cited Legislation

AI generated
Art. 417 § 1 k.c.
Zgodnie z art. 417 1 § 1 k.c.
Art. 161 § 4 k.k.w.
W uzasadnieniu powód wskazał, że Sejm RP uchwalając art. 161 § 4 k.k.w. dopuścił się dyskryminacji powoda, „jego godności, imienia, nazwiska, czci i jako obywatela R.P.” Postanowieniem z dnia 21 maja 2013 r.
Art. 98, 99, 108 § 1 k.p.c.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98, 99 i 108 § 1 k.p.c.
Art. 11 ust. 3 ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa
art. 161 § 4 k.k
W uzasadnieniu powód wskazał, że Sejm RP uchwalając art. 161 § 4 k.k.w.
art. 161 k.k
zmieniony został art. 161 k.k.w.
art. 417 k.c
417 1 § 1-3 k.c., regulując szczególne postacie bezprawnego wyrządzenia szkody przez władzę publiczną, ograniczają odpowiedzialność określoną w art. 417 k.c.

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt I C 824/13

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR (del.) Rafał Wagner Protokolant: sekr. sądowy Agnieszka Kuta po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2013 w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa D. K. przeciwko Skarbowi Państwa – Marszałkowi Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej o zapłatę kwoty 100.000 zł I. oddala powództwo; II. zasądza od D. K. na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt I C 824/13

UZASADNIENIE

Pozwem złożonym w Zakładzie Karnym w dniu 5 maja 2013 r. D. K. wniósł przeciwko Skarbowi Państwa o zasądzenie kwoty 100.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia złożenia pozwu do dnia zapłaty. W uzasadnieniu powód wskazał, że Sejm RP uchwalając art. 161 § 4 k.k.w. dopuścił się dyskryminacji powoda, „jego godności, imienia, nazwiska, czci i jako obywatela R.P.” Postanowieniem z dnia 21 maja 2013 r. Sąd Okręgowy w Elblągu stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i sprawę przekazał tutejszemu Sądowi (postanowienie - k. 5).

Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Pozwany podniósł, że nie została wykazana bezprawność pozwanego, gdyż nie zapadło orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność z Konstytucją kwestionowanego przez powoda przepisu (odpowiedź na pozew – k. 44-45). W dalszym toku postępowania powód podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. W piśmie z dnia 16 października 2013 r. wskazał, że Sąd może sam ocenić zgodność z Konstytucją przepisów lub wystąpić w razie wątpliwości to Trybunału Konstytucyjnego (pismo – k. 51).

Na rozprawie w dniu 2 grudnia 2013 r. Sąd sprecyzował oznaczenie jednostki organizacyjnej reprezentującej Skarb Państwa z Sejmu RP na Marszałka Sejmu RP (protokół rozprawy – k. 67). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód jest osadzony w Zakładzie Karnym w S., gdzie odbywa kary pozbawienia wolności, których suma przekracza 3 lata (okoliczności niesporne). Ustawą z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 240, poz. 1431), która weszła w życie 1 stycznia 2012 r. zmieniony został art. 161 k.k.w. w ten sposób m.in., że dodany został jego § 4 w brzmieniu:

Jeżeli orzeczona kara lub suma kar przekracza 3 lata pozbawienia wolności, wniosku skazanego lub jego obrońcy, złożonego przed upływem 6 miesięcy od wydania postanowienia o odmowie warunkowego zwolnienia, nie rozpoznaje się aż do upływu tego okresu. Przy czym przepis ten znajduje zastosowanie również przy wykonywaniu orzeczeń, które stały się wykonalne przed dniem wejścia w życie ustawy z 16 września 2011 r. (art. 10 tej ustawy). Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie niekwestionowanych twierdzeń stron.

Sąd zważył, co następuje:

Powód domagał się zadośćuczynienia za uchwalenie, jego zdaniem niezgodnego z Konstytucją, przepisu art. 161 § 4 k.k.w., który utrudnił mu ubieganie się o warunkowe zwolnienie. Wynika z tego, że podstawę żądania stanowi tzw. bezprawie legislacyjne. Zgodnie z art. 417 1 § 1 k.c. jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie aktu normatywnego, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności tego aktu z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą. Normy zawarte w art. 417 1 § 1-3 k.c., regulując szczególne postacie bezprawnego wyrządzenia szkody przez władzę publiczną, ograniczają odpowiedzialność określoną w art. 417 k.c. przez to, że wprowadzają kwalifikowany sposób stwierdzenia bezprawności w przypadku określonych rodzajów aktów władczych (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2011 r., II CSK 570/10, publ.

LEX nr 847123). Zatem warunkiem skutecznego dochodzenia roszczeń na podstawie tego przepisu jest legitymowanie się przez powoda orzeczeniem prejudycjalnym stwierdzającym, że art. 161 § 4 k.k.w. jest sprzeczny z Konstytucją. O sprzeczności ustawy z Konstytucją orzeka natomiast nie sąd powszechny, ale Trybunał Konstytucyjny. W okolicznościach niniejszej sprawy takie orzeczenie prejudycjalne nie zapadło. Wobec jego braku, nie można przyjąć, aby działanie Skarbu Państwa było bezprawne. Brak przesłanki bezprawności przesądza o bezzasadności powództwa, co skutkowało oddaleniem powództwa.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98, 99 i 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 169, poz. 1417 z późn. zm.). Sąd nie znalazł podstaw do odstąpienia od obciążania powoda kosztami zastępstwa procesowego pozwanego tylko dlatego, że powód jest osobą odbywającą karę pozbawienia wolności. Wytaczając powództwo powód winien liczyć się z tym, że w razie przegranej, będzie musiał pokryć koszty prowadzenia procesu przez pozwanego.