Social security overpayment claim dismissed due to failure to meet the five-year statute of limitations period.

Sygn. akt III AUa 180/12

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 kwietnia 2012 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu Wydział III Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Barbara Staśkiewicz Sędziowie: SSA Stanisława Kubica (spr.) SSA Elżbieta Kunecka Protokolant: Monika Horabik po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2012 r. we Wrocławiu sprawy z wniosku K. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. o zwrot nadpłaconych składek na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 6 grudnia 2011 r. sygn. akt IX U 2026/11 oddala apelację.

UZASADNIENIE

Wnioskodawca K. K. w odwołaniu od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. z dnia 16 września 2011 roku odmawiającej wnioskodawcy zwrotu nadpłaconych składek – na ubezpieczenie społeczne: kwoty 734,89 zł; na ubezpieczenie zdrowotne: kwoty 27,60 zł oraz na Fundusz Pracy kwoty 132,50 zł, domagał się jej zmiany w kierunku zwrotu nadpłaconych składek na ubezpieczenie społeczne. W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy wniósł o jego oddalenie z uwagi na brak podstaw prawnych do jego uwzględnienia. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: pismem z 28 lipca 2011 roku wnioskodawca K.

K. – były prezes zlikwidowanej spółki (...) Sp. z o.o. – zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. o rozliczenie konta płatnika – (...) spółka z o.o. – i podanie stanu konta na dzień 29 lipca 2011 roku. W odpowiedzi na powyższe, pismem z 10 sierpnia 2011 roku, ZUS poinformował wnioskodawcę, że na dzień 8 sierpnia 2011 roku stan konta wykazuje nadpłatę na: Fundusz Ubezpieczeń Społecznych w kwocie 734,89 zł, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego w kwocie 27,60 zł, Fundusz Pracy i FGSP w kwocie 132,50 zł.

Jednocześnie K. K., były prezes spółki (...), został poinformowany przez ZUS, że powstała kwota nienależnie opłaconych składek, zgodnie z art. 24 ust. 6a, 6c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych podlega zaliczeniu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, z urzędu, na poczet zaległych lub bieżących składek, chyba że płatnik składek złoży wniosek o ich zwrot w ciągu 7 dni od daty otrzymania pisma określającego wysokość nadpłaty. Pismem z 22 sierpnia 2011 roku wnioskodawca wystąpił o zwrot nadpłaconych składek, wskazując jednocześnie numer konta, na który mają one zostać przelane.

Pismem z 29 sierpnia 2011 roku (odebranym w dniu 2 września 2011 roku) ZUS poinformował wnioskodawcę o wszczęciu postępowania w sprawie wniosku o zwrot nienależnie opłaconych składek i możliwości wzięcia przez wnioskodawcę czynnego udziału w tym postępowaniu oraz wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Decyzją z dnia 16 września 2011 roku ZUS Oddział we W., po dokonaniu analizy konta za okres od 1 stycznia 1999 roku do 31 lipca 2008 roku, odmówił K. K. zwrotu nadpłaconych składek – na ubezpieczenie społeczne kwoty w wysokości 734,89 zł, na ubezpieczenie zdrowotne kwoty w wysokości 27,60 zł oraz na Fundusz Pracy kwoty w wysokości w wysokości 132,50 zł.

Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy we Wrocławiu Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 6 grudnia 2011 roku zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. z dnia 16 września 2011 roku i przyznał K. K. prawo do nadpłaconych składek na ubezpieczenie społeczne w kwocie 734,89 zł na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 27,60 zł i na Fundusz Pracy w kwocie 132,50 zł. W uzasadnieniu do wyroku Sąd Okręgowy wskazał, iż w myśl treści art. 24 ust. 6b Zakład zawiadamia płatnika składek o kwocie nienależnie opłaconych składek, które zgodnie z ust. 6a mogą być zwrócone, chyba że nie przekraczają wysokości kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym.

W niniejszej sprawie kwota składek była wyższa od kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Nienależnie opłacone składki ulegają przedawnieniu po upływie lat 10, licząc od dnia otrzymania zawiadomienia, o którym mowa w ust. 6b. Takie zawiadomienie ZUS wysłał do wnioskodawcy w dniu 10 sierpnia 2011 roku. Wnioskodawca w dniu 22 sierpnia 2011 roku złożył wniosek o zwrot nadpłaconych składek i podał numer konta, na jakie należało przelać kwotę nadpłaconych składek. Skoro zatem od otrzymania pisma z ZUS o wysokości kwoty nadpłaconych składek do momentu skierowania wniosku do ZUS o ich wypłatę nie upłynął termin zakreślony przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należało w trybie art. 477 14 § 2 k.p.c. orzec jak w wyroku.

Apelację od powyższego wyroku wywiódł pozwany organ rentowy, który zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów art. 24 ust. 6a i art. 24 ust. 6g ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przez przyjęcie, że wnioskodawcy przysługuje prawo do zwrotu nadpłaconych składek na ubezpieczenie społeczne w kwocie 734,89 zł, na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 27,60 zł, na Fundusz Pracy w kwocie 132,50 zł, gdyż nie upłynął termin 10 lat określony w przepisie art. 24 ust. 6g u.s. u.s. od dnia otrzymania zawiadomienia o wysokości nadpłaconych składek.

Wskazując na powyższe zarzuty pozwany organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie odwołania w całości.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja organu rentowego nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu Apelacyjnego Sąd I instancji zgromadził w sprawie wystarczający materiał dowodowy, a jego ocena nie narusza granic zastrzeżonych dla swobodnej oceny materiału dowodowego (art. 233 § 1 kpc). Wbrew zarzutom podnoszonym w apelacji Sąd I instancji wydał trafne rozstrzygnięcie znajdujące uzasadnienie w całokształcie sprawy oraz treści obowiązujących przepisów, a Sąd Apelacyjny aprobując w pełni te ustalenia przyjmuje je za własne bez potrzeby szczegółowego ich przytaczania.

W przedmiotowej sprawie sporne pozostawało czy nastąpiło przedawnienie nadpłaconych przez wnioskodawcę składek na ubezpieczenie społeczne. Zgodnie z treścią przepisu art. 24 ust. 6a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 roku, Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.) nienależnie opłacone składki podlegają zaliczeniu przez Zakład z urzędu na poczet zaległych lub bieżących składek, a w razie ich braku – na poczet przyszłych składek, chyba że płatnik składek złoży wniosek o zwrot składek, z zastrzeżeniem ust. 6c, 8 i 8d.

Natomiast w myśl ust. 6b zakład zawiadamia płatnika składek o kwocie nienależnie opłaconych składek, które zgodnie z ust. 6a mogą być zwrócone, chyba że nie przekraczają wysokości kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z dyspozycją przepisu ust. 6g nienależnie opłacone składki ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia:

1) otrzymania zawiadomienia, o którym mowa w ust. 6b;

2) opłacenia składek, w przypadku braku zawiadomienia, o którym mowa w ust. 6b. W rozumieniu powyższych przepisów w pełni prawidłowo uznał Sąd Okręgowy, iż nienależnie opłacone przez wnioskodawcę składki nie uległy przedawnieniu. Jak bowiem, z materiału dowodowego w sprawie wynika, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wysłał do wnioskodawcy w dniu 10 sierpnia 2011 roku informację o nadpłaconych składkach i tym samym zgodnie z treścią przepisu art. 24 ust. 6g ustawy systemowej dopiero od tego dnia rozpoczął bieg terminu przedawnienia.

Wnioskodawca wniosek o zwrot nadpłaty złożył w dniu 22 sierpnia 2011 roku. Oczywistym więc jest, iż pomiędzy dniem otrzymania przez wnioskodawcę pisma ZUS o wysokości kwoty nadpłaconych składek do dnia skierowania wniosku do ZUS o ich wypłatę nie upłynął termin wyniesiony w powyższych przepisach. Sąd Apelacyjny w pełni zgadza się z ustaleniami dokonanymi przez Sąd I instancji. Sąd Okręgowy słusznie uznał, iż decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiająca wnioskodawcy zwrotu nadpłaconych składek jest nieprawidłowa i powinna zostać zmieniona.

Natomiast Sąd Apelacyjny nie podzielił zarzutów apelacji organu rentowego, które sprowadzają się do polemiki z ustalonym stanem faktycznym sprawy. Z wymienionych względów Sąd Apelacyjny orzekł o oddaleniu apelacji na podstawie art. 385 kpc.