Legislator Case Law & Legislation
II AKzw 41/14 AI generated

Appeal court upheld mandatory alcohol detox therapy order despite prisoner's consent and prior failed treatment. The court rejected arguments that the therapy was ineffective or violated rights.

Case Number II AKzw 41/14
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Allowed / Granted

Legislator summary

AI generated

The Court of Appeal upheld the lower court's decision to maintain the mandatory therapeutic alcohol detoxification order against the prisoner's appeal. The prisoner argued that the therapy was ineffective, violated his civil liberties, and blocked his access to parole, while his lawyer contended that the law obligates the court to order treatment regardless of the prisoner's prior consent or lack of results. The court ruled that the medical experts confirmed the prisoner's alcohol dependence and lack of motivation, justifying the continued mandatory treatment as a necessary measure to address a criminogenic factor.

Legislator headnote

AI generated

Art. 117 k.k.w.; Art. 24 § 1 k.k.w.; Art. 1 § 2 k.k.w.; Art. 83 k.k.w.; Art. 29 Prawo o adwokaturze: The court may order mandatory therapeutic alcohol detoxification for a prisoner diagnosed with alcohol dependence even if the prisoner previously consented to treatment or failed to show results, provided medical experts confirm the need and the prisoner lacks motivation to cooperate.

Keywords

AI generated
mandatory alcohol detoxification therapeutic system prisoner rights alcohol dependence medical expert opinion criminal procedure law state-funded defense

Cited Legislation

AI generated
Art. 24 § 1 k.k.w.
Sąd Okręgowy w R., działając na podstawie art. 24 § 1 k.k.w. w zw.
Art. 117 k.k.w.
z art. 117 k.k.w., nie uchylił postanowienia Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 17 kwietnia 2012r., sygn.
Art. 1 § 2 k.k.w.
z art. 1 § 2 k.k.w. oraz art.
Art. 83 k.k.w.
Administracja zakładu karnego powinna zbadać wszystkie okoliczności, w tym oczywiście stan uzależnienia skazanego (art. 83 k.k.w.).
Art. 29 Prawo o adwokaturze
Wysokość zasądzonego na rzecz obrońcy wynagrodzenia za czynności wykonane z urzędu uzasadnia art. 29 ustawy z dnia 26 maja 1982 r.
§ 15 ust. 1 w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
z zm.) oraz § 15 ust. 1 w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.
art. 624 § 1 k.p.k
437 i art. 624 § 1 k.p.k.
art. 1 § 2 k.k
z art. 117 k.k.w., nie uchylił postanowienia Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 17 kwietnia 2012r., sygn.
art. 24 § 1 k.k
Sąd Okręgowy w R., działając na podstawie art. 24 § 1 k.k.w.
art. 117 k.k
z art. 117 k.k.w., nie uchylił postanowienia Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 17 kwietnia 2012r., sygn.

Cited Case Law

AI generated
III Kow 463/12
akt III Kow 463/12, o zastosowaniu wobec skazanego A.
IV KK 255/10
postanowienie SN z 29.09.2010r., IV KK 255/10, LEX nr 644492 i z 9.12.2009r., V KK 178/09, LEX nr 553757).
V KK 178/09
postanowienie SN z 29.09.2010r., IV KK 255/10, LEX nr 644492 i z 9.12.2009r., V KK 178/09, LEX nr 553757).

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt II AKzw 41/14 POSTANOWIENIE Dnia 18 lutego 2014 r. Sąd Apelacyjny II Wydział Karny w Rzeszowie na posiedzeniu w składzie : Przewodniczący: SSA Stanisław Urban Protokolant: st. sekr. sądowy Halina Rączy przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Rzeszowie – Stanisława Rokity po rozpoznaniu sprawy skazanego A. W. z powodu zażalenia skazanego oraz jego obrońcy na postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt III Kow 1622/13 o odmowie uchylenia postanowienia w przedmiocie zastosowania wobec skazanego leczenia odwykowego w systemie terapeutycznym na podstawie art. 437 i art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.w. oraz art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz.U.09.146.1188 j.t. z zm.) p o s t a n a w i a:

I. utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy, II. zwolnić skazanego w całości od kosztów za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa, III. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. Ł. - Kancelaria Adwokacka w R. kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem udziału obrońcy z urzędu w postępowaniu odwoławczym.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2014r. Sąd Okręgowy w R., działając na podstawie art. 24 § 1 k.k.w. w zw. z art. 117 k.k.w., nie uchylił postanowienia Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 17 kwietnia 2012r., sygn. akt III Kow 463/12, o zastosowaniu wobec skazanego A. W., na podstawie art. 117 k.k.w., obowiązku leczenia odwykowego w systemie terapeutycznym. Wydając powyższe postanowienie, Sąd penitencjarny miał na uwadze uzależnienie skazanego od alkoholu oraz brak jego zgody na podjęcie takiego leczenia. Skazany w piśmie z dnia 25 września 2013r. zwrócił się o „uchylenie-zmianę” tegoż postanowienia, podnosząc w uzasadnieniu, że terapia „skutecznie zablokowała” jego starania o zmianę podgrupy na R/2, blokując jednocześnie możliwość udzielenia mu przepustek, czy przerwy w karze.

Podobne argumenty powtarza skazany w uzasadnieniu środka odwoławczego, a nadto dodaje, że od grudnia 2007r. do końca stycznia 2008r. odbył już terapię przeciwalkoholową w Zakładzie Karnym w Z.. Stwierdza nadto, że nie wszystkich przestępstw dopuścił się pod wpływem alkoholu. Kwestionuje rzetelność opinii biegłych z dnia 6 grudnia 2013r. oraz wątpi w skuteczność przymusowej terapii antyalkoholowej. Wreszcie – uważa, że doszło do naruszenia jego swobód i wolności obywatelskich. Wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Obrońca skazanego zarzuca obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 117 k.k.w. poprzez uznanie, że dyspozycja w/w przepisu obliguje sąd penitencjarny do zastosowania wobec skazanego leczenia odwykowego w sytuacji, gdy zostanie zdiagnozowane uzależnienie od alkoholu skazanego oraz w sytuacji braku zgody na leczenie, podczas gdy skazany raz już takiej terapii się poddał, wyraził na nią zgodę, a brak odniesionych efektów nie może przemawiać za tym, by obligatoryjnie kierować na kolejne bezskuteczne terapie. Wskazując na powyższe wnosi o jego zmianę poprzez uchylenie postanowienia Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 17 kwietnia 2012r. w przedmiocie orzeczenia wobec skazanego obowiązku leczenia odwykowego, a ponadto o zasądzenie nieopłaconej w całości ani w części pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Oba zażalenia nie zasługują na uwzględnienie. Przepis art. 24 § 1 k.k.w. pozwala w każdym czasie zmienić lub uchylić poprzednie postanowienie, jeżeli ujawnią się nowe lub poprzednio nie znane okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia, które – gdyby były znane lub istniały w czasie wydawania postanowienia – doprowadziłyby do innego rozstrzygnięcia niż to, które zapadło. Postanowienie nie może zatem podlegać reformacji w trybie art. 24 k.k.w. z innych przyczyn, na przykład z powodu jego wadliwości prawnej, omyłki zaistniałej w postanowieniu lub zmiany stanu prawnego (zob. postanowienie SN z 29.09.2010r., IV KK 255/10, LEX nr 644492 i z 9.12.2009r., V KK 178/09, LEX nr 553757).

Przepis art. 117 k.k.w. stanowi, iż: „Skazanego, u którego stwierdzono uzależnienie od alkoholu albo środków odurzających lub substancji psychotropowych, a także skazanego za przestępstwo określone w art. 197-203 Kodeksu karnego popełnione w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych, obejmuje się za jego zgodą, odpowiednim leczeniem i rehabilitacją; w razie braku zgody o stosowaniu leczenia lub rehabilitacji orzeka sąd penitencjarny”. Brzmienie cytowanego wyżej przepisu art. 117 k.k.w. prowadzi do wniosku, że wystąpienie dwóch przesłanek w postaci: stwierdzenia uzależnienia skazanego od alkoholu oraz braku jego zgody na poddanie się terapii – obliguje sąd penitencjarny do zastosowania wobec skazanego leczenia odwykowego (por. postanowienie SA w Lublinie z dnia 6.06.2006 r., II AKzw 594/06, KZS 2007, z. 2, poz. 78, LEX nr 269293;

K. Postulski: K.K.W. Komentarz, LEX Warszawa 2012, str. 526). Postępowanie ze skazanymi uzależnionymi od alkoholu albo środków odurzających lub psychotropowych należy do najtrudniejszych zagadnień penitencjarystyki. Przepis art. 117 k.k.w. konkretyzuje obowiązek skazanego, przewidziany w art. 116 § 1 pkt 3 k.k.w., a polegający na poddaniu się – niezależnie od obowiązków określonych w przepisach o zwalczaniu chorób zakaźnych, wenerycznych i gruźlicy, alkoholizmu i narkomanii – przewidzianym przepisami badaniom, leczeniu, zabiegom sanitarnym oraz rehabilitacji.

Przepis ten należy widzieć w powiązaniu z przepisami art. 96 k.k.w. i art. 97 k.k.w. (system terapeutyczny) oraz art. 95 k.k. i art. 96 k.k. (umieszczenie sprawcy w zamkniętym zakładzie leczenia odwykowego). Skazani uzależnieni od alkoholu albo innych środków odurzających i psychotropowych, o ile wymagają oddziaływania specjalistycznego, odbywają karę w systemie terapeutycznym (art. 96 k.k.w.). Co do tego ich zgoda nie jest brana pod uwagę. Dopiero przepis art. 117 k.k.w. wprowadza zasadę, że skazanego obejmuje się leczeniem i rehabilitacją za jego zgodą, a także przewiduje orzeczenie sądu penitencjarnego w razie jej braku.

Jest to rozwiązanie podobne do tego, które zostało przyjęte w przepisach ustaw dotyczących zwalczania alkoholizmu i narkomanii. Administracja zakładu karnego powinna zbadać wszystkie okoliczności, w tym oczywiście stan uzależnienia skazanego (art. 83 k.k.w.). Przed podjęciem decyzji o złożeniu do sądu penitencjarnego wniosku o wydanie orzeczenia o objęciu skazanego leczeniem lub rehabilitacją, o którym mowa w art. 117 k.k.w., sporządza się o skazanym opinię psychologiczną. Szczegółowe zasady i tryb postępowania w przedmiocie leczenia odwykowego osób umieszczonych w zakładach karnych reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 maja 1985 r. (Dz.

U. Nr 25, poz. 13). Tak właśnie postąpiono w stosunku do skazanego A. W., czego finalnym efektem było postanowienie Sądu Okręgowego w R.z dnia 17 kwietnia 2012r., sygn. akt III Kow 463/12, o objęciu go leczeniem odwykowym w systemie terapeutycznym. Tego rodzaju decyzja niewątpliwie może powodować określone, nie do końca korzystne dla skazanego konsekwencje, ale – jak słusznie zauważa Sąd penitencjarny – podyktowane to jest dążeniem do stworzenia skazanemu możliwości rozwiązania jego istotnego problemu, będącego czynnikiem kryminogennym.

W związku z wnioskiem skazanego z dnia 25 września 2013r. o reasumpcję tego orzeczenia, Sąd Okręgowy dopuścił dowód z opinii biegłych psychiatrów i psychologa. Biegli w opinii z dnia 6 grudnia 2013r. (k. 23-26) stwierdzili, że A. W. spełnia kryteria wskazujące na zespół uzależnienia od alkoholu, przy czym w stosunku do choroby alkoholowej jest bezkrytyczny i nie ujawnia on motywacji do leczenia przeciwalkoholowego. Biegli podnieśli, że co prawda w okresie od dnia 10 grudnia 2007r. do dnia 29 stycznia 2008r. odbył on terapię przeciwalkoholową w oddziale terapeutycznym Zakładu Karnego w Z., jednak nie uzyskano wówczas spodziewanych rezultatów z uwagi na negatywistyczną i lekceważącą postawę skazanego, a brak skuteczności przebytego leczenia ujawnił się w okresie pobytu skazanego na wolności przed aktualnie odbywaną karą pozbawienia wolności.

Końcowo biegli zasugerowali odroczenie obowiązku poddania się terapii odwykowej przez A. W. w warunkach oddziału terapeutycznego zakładu karnego, do czasu uzyskania odpowiedniego poziomu motywacji do współdziałania w procesie terapeutycznym, co będzie dawało szansę na uzyskanie lepszych rezultatów niż poprzednio, a co jest możliwe do osiągnięcia drogą ciągłej systematycznej pracy psychologicznej ze skazanym. Mając na uwadze dowody zebrane w sprawie, a w szczególności treść przytoczonej wyżej opinii biegłych, w pełni podzielić należy stanowisko Sądu Okręgowego o braku podstaw do uchylenia postanowienia z dnia 17 kwietnia 2012r.

Wypowiedzi skazanego zawarte w uzasadnieniu zażalenia nie mogą zmienić słuszności stanowiska Sądu penitencjarnego. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekający orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. Wysokość zasądzonego na rzecz obrońcy wynagrodzenia za czynności wykonane z urzędu uzasadnia art. 29 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U.09.146.1188 j.t. z zm.) oraz § 15 ust. 1 w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.

U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1348 ze zm.).