Court voids enforceable title due to debt discharge via payment agreement under Civil Procedure Code.
Legislator summary
AI generatedThe appellate court overturned the lower court's dismissal of the plaintiff's request to void the enforceable title. The plaintiff argued that a subsequent payment agreement discharged her debt, while the defendant contended the agreement was merely a restructuring of the original obligation. The court ruled that the specific clause in the agreement granting immediate debt release upon the first payment constituted a material event under the Civil Procedure Code, thereby extinguishing the debt and invalidating the enforceable title against the plaintiff.
Legislator headnote
AI generatedArt. 840 § 1 pkt. 2 kpc; Art. 386 § 1 kpc: A subsequent agreement containing a clause that explicitly releases the debtor from the obligation upon a specific condition, such as a partial payment, constitutes a material event that extinguishes the debt and voids the enforceable title against the debtor.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt II Ca 358/13 Sygn. akt II Ca 358/13
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Anatol Gul Sędziowie: SO Aleksandra Żurawska SO Alicja Chrzan Protokolant: Agnieszka Ingram po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2013 r. w Świdnicy na rozprawie sprawy z powództwa E. G. przeciwko (...) Stowarzyszeniu (...) w Ś. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt I C 1200/12 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że tytuł wykonawczy w postaci nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 5 listopada 2008r., sygn. akt I Nc 696/08 oraz wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 17 czerwca 2010r., sygn. akt II Ca 317/10, któremu klauzulę wykonalności nadano postanowieniem Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 21 czerwca 2010r., sygn. akt II Ca 317/10 – pozbawia wykonalności w całości odnośnie powódki E. G. i zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki 3.617 zł kosztów procesu;
II. zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki 1.800 zł kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt II Ca 358/13
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem oddalono powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności oraz orzeczono o kosztach procesu, opierając rozstrzygnięcie o następujące ustalenia i oceny: - w dniu 5 listopada 2008 roku w sprawie I Nc 696/08 wydany został nakaz zapłaty, na mocy którego pozwani K. G. i E. G. zobowiązani zostali do solidarnej zapłaty na rzecz (...) Stowarzyszenia (...) w Ś. kwoty 38.437,62 zł, z ustawowymi odsetkami od dnia 11 czerwca 2008 roku ; od niniejszego nakazu E. G. wniosła zarzuty, na skutek których wyrokiem z dnia 21 grudnia 2009 roku utrzymano nakaz zapłaty w mocy, natomiast apelacja powódki od tego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego; - w dniu 2 listopada 2010 roku doszło do zawarcia umowy pomiędzy stronami niniejszego postępowania, dłużnikiem solidarnym K.
G. oraz firmą (...) Sp. z o.o. reprezentowaną przez prezesa K. G.; w § 3 niniejszej umowy (...) sp. z o.o. przystąpiła do całości zobowiązań dłużników K. G. i E. G. wynikających z opisanego tytułu, przy czym dotychczasowi dłużnicy nie zostali z długu zwolnieni, stając się dłużnikami solidarnymi z (...).; w § 4ust. 1 umowy wskazano, iż przystępujący do długu oraz dłużnicy zobowiązują się dokonać solidarnie na rzecz wierzyciela zapłaty zobowiązań objętych niniejszą umową w ratach, przy czym pierwsza rata w kwocie 10.000 zł. płatna miała być do 5 listopada 2010 roku (pkt a ), pozostała zaś należność w kwocie 20.000 zł (pkt b) ,płatna miała być w dwudziestu równych miesięcznych ratach wynoszących po 1.000 zł. , płatnych z góry do dnia 10-tego każdego miesiąca, poczynając od grudnia 2010 roku; zgodnie z punktem 2 powołanego paragrafu 4, pod warunkiem terminowej zapłaty poszczególnych rat, zgodnie z harmonogramem, wierzyciel miał zwolnić (...) i K.
G. z kwoty ponad 30.000 zł; pod warunkiem terminowej zapłaty pierwszej raty w wysokości 10.000 zł, wskazanej w ust.1a, strona pozwana z dniem wpłynięcia pierwszej raty w wysokości 10.000 zł, miała zwolnić powódkę z całości długu; z kolei brak wpłaty kwoty 10.000 zł do dnia 5 listopada 2010 roku miał spowodować, że zwolnienie z długu E. G., na warunkach określonych w tym punkcie, będzie nieskuteczne, a zwolnienie z kwoty ponad 30.000 zł nastąpi na warunkach określonych w punkcie 2. tegoż paragrafu; strony w § 5 zastrzegły, iż zwłoka w zapłacie chociażby części którejkolwiek z rat opisanych w § 4 niniejszej umowy, we wskazanych tam terminach, daje wierzycielowi prawo żądania natychmiastowej zapłaty całości wierzytelności opisanej w § 1 niniejszej umowy – solidarnie od dłużników oraz (...); - w dniu 4 listopada 2010 roku E. G. dokonała na rzecz strony pozwanej wpłaty w wysokości 10.000 zł, przy czym w dacie zawierania umowy spółka (...) była niewypłacalna, co ustalił dopiero komornik w postępowaniu egzekucyjnym skierowanym do tej spółki.
W ocenie sądu powództwo podlegało oddaleniu. Umowa stanowiła umowę przystąpienia do długu (...) sp. z o.o., a zatem nie ma podstaw do uznania, że była to umowa przejęcia długu, nieważna z uwagi na niewypłacalność osoby przejmującej ( art. 519 §2 kc ).Przystąpienie do długu nastąpiło na skutek będącej tworem praktyki, nie posiadającej odrębnej regulacji w polskim prawie cywilnym umowy z dnia 2 listopada 2010 roku, na skutek której do spłaty solidarnej (art. 369 kc ) zobowiązani zostało w miejsce dwóch - trzech dłużników.
W razie nie wywiązania się każdego z nich z przyjętych umową zobowiązań - każdy z nich solidarnie odpowiadać miał przed wierzycielem – w ramach ustaleń § 5 umowy. Oczywiście gdyby spełnione zostały wszystkie przesłanki § 2 umowy, dług zostałby spłacony po zapłacie 30.000 zł , mimo, iż tytuł pierwotny wskazywał kwotę dużo wyższą, co stanowiło wymierną korzyść dla dłużników, w tym także dla E. G.. Nie może ona zatem bronić się tym, że umowa w rozumieniu warunków nadanych przez stronę pozwaną nie jest dla powódki korzystna i nie podpisałaby takiej umowy.
W apelacji powódka zarzuciła :
1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 65 § 1 i 2 kc, przez dokonanie w sposób sprzeczny z tymi przepisami, wykładni umowy łączącej strony, w szczególności § 4 ust. 3, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że zapłata przez powódkę kwoty 10 000 zł w terminie do 5 listopada 2010 r. , nie skutkowała zwolnieniem jej z reszty długu;
2. naruszenie prawa procesowego , tj. art. 840 § 1 pkt. 2 kpc, przez jego niezastosowanie, gdy roszczenie stwierdzone tytułem wykonawczym wygasło w zakresie, w jakim powódka została skutecznie zwolniona z reszty długu, a bezspornie w zakresie zapłaconej kwoty 10 000 zł. Wskazując na powyższe wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie powództwa.
Sąd Okręgowy zważył co następuje :
Apelacja podlega uwzględnieniu, a podniesione w niej zarzuty znajdują potwierdzenie w okolicznościach sprawy. Przyjmując bezsporne ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji za swoje, Sad Okręgowy nie podziela jednak oceny prawnej tego stanu faktycznego oraz wyciągniętych z tej oceny wniosków, kierując się następującymi względami: - zgodnie z przepisem art. 840 § 1 pkt. 2 kpc podstawą powództwa opozycyjnego mogą być tego rodzaju zdarzenia, które zaszły po powstaniu tytułu egzekucyjnego i spowodowały wygaśnięcie zobowiązania dłużnika, przy czym zdarzenia tego rodzaju określają wyłącznie przepisy prawa materialnego , natomiast niewątpliwie zdarzeniem powodującym wygaśnięcie zobowiązania jest zwolnienie dłużnika z długu, które miało miejsce w niniejszej sprawie; - strony zawarły w dniu 2 listopada 2010 r. umowę o przystąpieniu do długu, na mocy której do dwojga dotychczasowych dłużników solidarnych K.
G. i E. G. / powódki / przystąpił trzeci dłużnik w postaci spółki (...), stając się także dłużnikiem solidarnym, a taka umowa niewątpliwie nie nie była zatem umową o przejęciu długu w rozumieniu przepisu art. 519 kc; - sposób spłaty istniejącego długu ustalony został w § 4 i 5 umowy, natomiast w § 4 ust. 3 umowy jednoznacznie ustalono, że pod warunkiem terminowej zapłaty pierwszej raty w wysokości 10 000 zł wskazanej w § 4 ust. 1 lit. a , wierzyciel z dniem wpłynięcia tej płatności na rachunek wierzyciela zwalnia dłużnika E. G. z długu ; bezspornym było, że kwota 10 000 zł została wpłacona na rachunek wierzyciela do dnia 5 listopada 2010 r., co w świetle powyższego prowadziło do zwolnienia jej z długu, niezależnie od pozostałych uwarunkowań zawartych w umowie, w szczególności w § 5, które nie odnosiły się do zaistniałej sytuacji odnośnie skarżącej , jak również bez względu na sytuację finansową spółki przystępującej do długu.
Z tych przyczyn zaskarżony wyrok podlegał zmianie przez pozbawienie wykonalności bliżej opisanego tytułu wykonawczego odnośnie powódki w całości / art. 840 § 1 pkt. 2 kpc w zw. z art. 386 § 1 kpc /, natomiast o kosztach procesu i kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 kpc w zw. z art. 391 § 1 kpc .