Appeal court reduced life sentence for assault causing death due to first instance failure to consider mitigating factors.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal reduced the defendant's life sentence to five years because the first-instance court failed to address mitigating circumstances regarding the defendant's mental state and remorse. The defendant argued that the lower court ignored his intellectual impairment and lack of malice, resulting in a disproportionately harsh penalty. The appellate court agreed, ruling that the original sentence violated the principle of proportionality under Article 438(4) of the Criminal Procedure Code.
Legislator headnote
AI generatedArt. 156 § 1 pkt 2 i § 3 k.k.; Art. 217 § 1 k.k.; Art. 438 pkt 4 k.p.k.: Where the first-instance court fails to consider mitigating circumstances affecting the offender's personality or mental state, the appellate court may reduce the sentence to ensure proportionality.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt II AKa 227/13
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 listopada 2013 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi, II Wydział Karny, w składzie: Przewodnicząca: SSA Krystyna Mielczarek Sędziowie: SA Jarosław Papis (spr.) SO del. Sławomir Lerman Protokolant: sekr. sądowy Kamila Jarosińska przy udziale H. T., Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Łodzi po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2013 r. sprawy A. P. oskarżonego z art. 156 § 1 pkt 2 i § 3 kk; art. 217 § 1 kk na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. z dnia 7 czerwca 2013 r., sygn. akt III K 29/13 na podstawie art. 437 kpk, art. 438 pkt 2 i 4 kpk, art. 624 § 1 kpk 1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że kary pozbawienia wolności orzeczone wobec oskarżonego za czyn zarzucany mu w punkcie I aktu oskarżenia (pkt 1a) wyroku) oraz karę łączną (pkt 2 wyroku) łagodzi do 5 (pięciu) lat;
2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. W. P. – Kancelaria Adwokacka w P. Tryb. kwotę 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym;
3. zwalnia oskarżonego od kosztów sądowych za II instancję. Sygn. akt II AKa 227/13
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 7 czerwca 2013 roku w sprawie III K 29/13 A. P. uznany został za winnego tego, że 1)w nocy 16/17 sierpnia 2012 r. w R. przy ul. (...) spowodował ciężki uszczerbek na zdrowiu J. M., w postaci choroby realnie zagrażającej życiu, w ten sposób, że kilkakrotnie, co najmniej trzy razy uderzył go pięścią w głowę i tułów, w wyniku czego pokrzywdzony przewrócił się na podłogę, po czym nie mniej niż trzy razy kopnął go w okolice tułowia, w wyniku czego pokrzywdzony doznał obrażeń ciała w postaci rozległego krwiaka w tkankach miękkich głowy, w obu okolicach potylicznych po stronie prawej i okolicy ciemnieniowej, schodzącego krwiaka na kark, wylewu w lewym mięśniu skroniowym, rozległego wylewu pod oponą twardą, po stronie prawej, świeżych rozległych wylewów śródoponowych, wybroczyn do mózgu i móżdżku oraz mostu Varola, krwi w komorach mózgu, ogniska stłuczenia prawego płatu czołowego, złamania żeber IV i VIII po stronie lewej z niewielkim wylewem krwawym, obrzękiem mózgu i płuc, w wyniku czego J.
M. zmarł w dniu 17 sierpnia 2012 r. śmiercią nagłą, gwałtowną na skutek pourazowego wylewu pod oponą twardą mózgu z jego następstwami, tj. czynu z art. 156 § 1 pkt. 2 i § 3 k.k. i za to, na podstawie art. 156 § 3 k.k. wymierzono oskarżonemu karę 6 lat pozbawienia wolności( punkt 1.a wyroku);
2) w nocy 16/17 sierpnia 2012 r. w R. przy ul. (...), naruszył nietykalność cielesną S. F., w ten sposób, że uderzył pokrzywdzonego ręką w głowę i rzucił w niego ławą, czym spowodował u niego smużyste otarcie naskórka barwy czerwonej na czole po stronie prawej biegnące z góry na dół i skośnie w prawą stronę od okolicy owłosionej głowy na czoło długości 4 cm tj. czynu z art 217 § 1 k.k. i za to, wymierzono oskarżonemu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności ( punkt 1.b wyroku);
3) na podstawie art. 85 k.k., art. 86 § 1 k.k. wymierzono oskarżonemu karę łączną 6 lat pozbawienia wolności. Nadto wyrok Sądu Okręgowego w Płocku zawiera orzecznie o zaliczeniu na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności okresu tymczasowego aresztowania oskarżonego, a także rozstrzygnięcie w przedmiocie wynagrodzenia należnego obrońcy tytułem udzielonej oskarżonemuz urzędu pomocy prawnej oraz dotyczące zwolnienia oskarżonego od obowiązku zwrotu kosztów sądowych. Apelację od powyższego wyroku złożył obrońca, zaskarżając go w części dotyczącej kary wymierzonej za czyn zarzucany oskarżonemu w punkcie I aktu oskarżenia, podnosząc zarzut jej rażącej niewspółmierności.
Autor apelacji w uzasadnieniu skargi podniósł, że kara 6 lat pozbawienia wolności wymierzona oskarżonemu za czyn z art. 156 § 1 pkt. 2 i § 3 k.k. jest rażąco surowa albowiem czyn oskarżonego jest w zasadzie racjonalnie niewytłumaczalny, wskazujący jedynie na jego emocjonalne zaangażowanie, co zdaniem skarżącego w pełni uzasadnia wymierzenie oskarżonemu kary pozbawienia wolności w dolnych jej granicach przewidzianych w art. 156 § 3 k.k. W konkluzji apelacji obrońca wniósł o zmianę wymierzonej oskarżonemu za czyn I kary pozbawienia wolności poprzez radykalne jej obniżenie i wymierzenie kary łącznej z zastosowaniem zasady pełnej absorpcji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.
Pismo zatytułowane "apelacja" złożył także sam oskarżony, podnosząc nadmierną surowość orzeczonej wobec niego zaskarżonym wyrokiem kary pozbawienia wolności. W ocenie oskarżonego orzekając tę karę sąd I instancji nie wziął pod uwagę żadnych, wymienionych w jego piśmie okoliczności łagodzących. Wnosząc o uwzględnienie tych okoliczności przez sąd odwoławczy oskarżony postulował o wymierzenie mu łagodniejszej kary pozabwienia wolności.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy okazała się o tyle zasadna, że jej wywiedzenie spowodowało zmianę zaskarżonego wyroku poprzez złagodzenie kary orzeczonej wobec oskarżonego za czyn zarzucony mu w punkcie I aktu oskarżenia a przypisany w punkcie 1.
a) wyroku oraz obniżenie wymierzonej mu kary łącznej pozbawienia wolności. Wydanie przez sąd odwoławczy wyroku reformatoryjnego we wskazanym zakresie wynikało przy tym z uwzględnienia argumentów powołanych w osobistym piśmie oskarżonego uzupełniającym apelację. Przeprowadzona zmiana nie mogła jednak sięgać wielkości wnioskowanej w skardze obrońcy. W jej uzasadnieniu, sporządzonym w sposób niezwykle skondensowany i zwięzły, autor apelacji nie podniósł bowiem żadnych merytorycznie istotnych, a przez to przekonujących, argumentów, które przemawiałyby za ukształtowaniem kary orzeczonej wobec oskarżonego za czyn z punktu 1 a) zaskarżonego wyroku w granicach najniższego zagrożenia ustawowego przewidzianego w przepisie art. 156 § 3 k.k. Zawierając w apelacji tego rodzaju postulat, obrońca zdaje się całkowicie pomijać fakt występowania w sprawie okoliczności obciążających oskarżonego, dostrzeżonych przez organ pierwszoinstancyjny i trafnie zaakcentowanych w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku oraz ich rangi.
Powyższe, nie odbiera jednak zasadności podniesionemu w apelacji zarzutowi rażącej surowości orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności, tym bardziej, że zarzut ten wsparty został racjonalną argumentacją zaprezentowaną przez samego oskarżonego. Nie jest bowiem gołosłowne, zawarte w piśmie oskarżonego twierdzenie, że wymierzona mu kara orzeczona została z pominięciem występujących po jego stronie okoliczności łagodzących a jego stanowisko znajduje pełne oparcie w treści pisemnych motywów zaskarżonego wyroku.
Lektura tego dokumentu uprawnia do przyjęcia, że w zakresie obszaru, w którym organ orzekający decydował o represji karnej jaka winna spotkać oskarżonego za popełnienie przestępstwa przypisanego mu w punkcie 1 a) wyroku, poza polem zaiteresowania sądu pozostały okoliczności związane z osobą sprawcy i przemawiające na jego korzyść. Tymczasem nie ulega wątpliwości, że pełna i prawidłowa ocena okoliczności decydujących o orzeczeniu w przedmiocie kary obejmować powinna wszystkie dyrektywy jej sądowego wymiaru, a nadto winna zostać przedstawiona w uzasadnieniu wyroku ( art. 424 § 2 k.k.).
Obrazę powołanego przepisu stanowić będzie wyeksponowanie w uzasadnieniu wyłącznie okoliczności obciążających i całkowite pominięcie okoliczności łagodzących, a tym samym powstrzymanie się przez sąd orzekający od oceny sposobu, w jakim te ostatnie karę kształtują i ich wpływu na jej wymiar. Z niezwykle zwięzłego uzasadnienia orzeczenia o karze, zawierającego wszakże niezrealizowaną deklarację uwzględnienia przy wymiarze kary dyrektyw określonych w art. 53 k.k., wynika, że sąd okręgowy, wymierzając oskarżonemu karę 6 lat pozbawienia wolności za czyn przypisany mu w punkcie 1 a) wyroku wziął pod uwagę tylko te okoliczności, które "poczytał na jego niekorzyść" a mianowicie: jego uprzednią karalność, działanie pod wpływem alkoholu oraz zachowanie bez racjonalnej przyczyny w powiązaniu z zaskoczeniem pokrzywdzonego i pozbawieniem go możliwości realnej obrony (str. 9 uzasadnienia).
W realiach przedmiotowej sprawy jest oczywiste, że zaprezentowana w ten sposób argumentacja organu orzekającego nie czyni zadość obowiązkowi wszechstronnego rozważenia i przedstawienia w uzasadnieniu wyroku okoliczności decydujących o wymiarze kary. Ani słowem bowiem sąd I instancji, w tej części pisemnych motywów rozstrzygnięcia nie odniósł się do okoliczności dotyczących zachowania oskarżonego po popełnieniu przestępstwa i charakteryzujących jego postawę procesową, jak również określających jego osobowość w kontekście jego poziomu intelektualnego oraz wpływu tych okoliczności na wymiar kary.
Nie przedstawił sąd okręgowy żadnych ocen dotyczących przyznania się oskarżonego do winy, wyrażenia przez niego żalu i skruchy powiązanego z przeproszeniem rodziny pokrzywdzonego. Podobnie, nie odniósł się w ogóle w aspekcie zastosowanej represji karnej do stwierdzonych u oskarżonego upośledzenia umysłowego w stopniu lekkim oraz zakłoceń czynności psychicznych pod postacią organicznych zaburzeń osobowości. Trudno wobec powyższego mówić o jakiejkolwiek precyzji w przytaczaniu przez sąd I instancji okoliczności oddziałujących na kształt rozstrzygnięcia w części dotyczącej zastosowanej kary, co wyraziście kontrastuje choćby z tym fragmentem uzasadnienia, w którym sąd okręgowy dokładnie cytuje słowa oskarżonego wypowiadane pod adresem pokrzywdzonych w przebiegu inkryminowanego zdarzenia ( str.1).
Akurat zaprezentowaną dokładność i precyzję w przywołaniu wypowiedzi oskarżonego, z punktu widzenia celów i urzędowego charakteru dokumentu, jakim są pisemne motywu wyroku sądu, uznać należy za przesadną i zbyteczną, a na pewno nie sprzyjającą właściwemu odczytaniu jego rangi. Całkowite pominięcie okoliczności, częściowo wskazanych w osobistym piśmie oskarżonego uzupełniającym apelację obrońcy, wymowa których w sposób jednoznaczny klasyfikuje je jako łagodząco wpływające na wymiar kary, czyni rozstrzygnięcie organu pierwszoinstancyjnego w tym obszarze po prostu niesprawiedliwym, a ukształtowaną karę rażąco niewspółmiernie surową w rozumieniu art. 438 pkt 4 k.p.k.
Powyższe przemawiało za uwzględnieniem racji skarżącego i obniżeniem kary orzeczonej wobec oskarżonego za przestępstwo przypisane mu w punkcie 1 a) zaskarżonego wyroku do poziomu uwzględniającego występujące w sprawie okoliczności łagodzące a pominięte przez sąd I nstancji, to jest do wysokości 5 lat pozbawienia wolności. Zakres zmiany przeprowadzonej przez sąd odwoławczy nie mógł sięgać granicy zakreślonej we wniosku obrońcy, albowiem jego uwzględnienie, jak już zaznaczono, nie było możliwe z powodu występowania wyeksponowanych prawidłowo w uzasadnieniu wyroku sądu I instancji okoliczności oskarżonego obciążających.
Konsekwencją złagodzenia kary orzeczonej za czyn jednostkowy było także obniżenie wymierzonej oskarżonemu kary łącznej pozbawienia wolności, jako wynikającej z zastosowania przez sąd I instancji - w sposób podlegający akceptacji sądu odwoławczego- zasady pełnej absorpcji przy ukształtowaniu tej kary. Wobec tego, że oskarżony w postępowaniu odwoławczym korzystał z pomocy obrońcy z urzędu, a koszty tej pomocy nie zostały opłacone,na podstawie stosownych przepisów, zasądzono na rzecz obrońcy nalezne mu wynagrodzenie. U podstaw zwolnienia oskarżonego od kosztów sądowych związanych z postępowaniem odwoławczym legły te same przyczyny, które uzasadniały analogiczne rozstrzygnięcie sądu I instancji.