Shareholder transfer after capital increase does not exempt former partner from joint liability under Polish law.

Sygn. akt. I ACa 124/13

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 maja 2013 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący SSA Anna Gawełko (spr.) Sędziowie: SA Grażyna Demko SO del. Małgorzata Moskwa Protokolant: st.sekr.sądowy Justyna Stępień po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2013 r. na rozprawie sprawy z powództwa Kancelarii Spółek Handlowych Spółki z o.o. w R. przeciwko (...) Spółce z o.o. w S. o zapłatę na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Gospodarczego w Rzeszowie z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. akt VI GC 281/12 oddala apelację.

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 grudnia 2012 r. Sąd Okręgowy Sąd Gospodarczy w Rzeszowie zasądził od pozwanego (...) Spółki z o.o w S. na rzecz powoda Kancelarii Spółek Handlowych Spółki z o.o w R. kwotę 80.000 zł z odsetkami w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP od dat szczegółowo opisanych w wyroku oraz koszty procesu w kwocie 4.000 zł . W uzasadnieniu wyroku Sąd Okręgowy wskazał, że jest bezsporne, że pozwana spółka w okresie, kiedy była wspólnikiem powodowej spółki , w oparciu o umowę spółki z dnia 5.01.2011 r. oraz uchwałę nr 2 nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników z dnia 29.07.2011 r. zobowiązana została do wniesienia dopłaty do każdego posiadanego udziału w łącznej wysokości 80.000 zł, w terminie do 31.12.2011r. z zastrzeżeniem płatności odsetek w maksymalnej wysokości w przypadku uchybienia terminu .

Pozwany z tego obowiązku nie wywiązał się . Zarzutem pozwanego, który w jego ocenie stanowi podstawę do zwolnienia z obowiązku zapłaty uchwalonej dopłaty, jest zawarcie w dniu 20.07.2012r. przez pozwaną spółkę z M. M. osobiście umowy sprzedaży udziałów i przejścia na kupującego wszelkich praw i obowiązków związanych z tymi udziałami . Sąd Okręgowy uznał, że fakt zawarcia powyższej umowy nie daje podstawy do oddalenia powództwa . Zgodnie z art. 186 § 1 ksh w przypadku zbycia udziału lub jego części nabywca odpowiada wobec spółki solidarnie ze zbywcą za niespełnione świadczenie należne spółce ze zbytego udziału lub zbytej części udziału.

Ustanowiona w powyższym przepisie solidarna odpowiedzialność zbywcy i nabywcy udziałów dotyczy świadczeń wyłącznie związanych z udziałem. Niewątpliwie świadczeniem związanym z udziałem są dopłaty regulowane w przepisach art. 177 – 179 ksh. Ustanowiona w art. 186 ksh solidarna odpowiedzialność oznacza, że wierzyciel może żądać w całości lub w części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych .

Dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela ( art. 366 kc). Zbycie udziałów przez pozwanego w powodowej spółce, po powzięciu uchwały o dopłatach, nie zwalnia dotychczasowego wspólnika z obowiązku dokonania tej dopłaty. (...) jako były wspólnik powodowej Spółki jest więc solidarnie odpowiedzialny z tego tytułu wobec powodowej Spółki wraz z nabywcą M. M. i to ta – jako wierzyciel – decyduje, czy roszczenia z tego tytułu dochodzić będzie jednocześnie od wszystkich dłużników solidarnych, czy tylko od jednego z nich w całości.

Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest również to, jakich ustaleń między sobą dokonali zbywca i nabywca udziałów, którzy w umowie mogą ustalić odmiennie odpowiedzialność za niespełnione świadczenia wobec spółki, związane ze zbywanymi udziałami . Jednakże porozumienie takie jest skuteczne wyłącznie pomiędzy stronami umowy zbycia udziału, nie zaś względem Spółki, która skutecznie uchwaliła dopłaty . Pozwana Spółka mimo, że według stanu na dzień wytoczenia procesu i orzekania w sprawie nie jest już wspólnikiem powodowej Spółki zobowiązana była na podstawie uchwały nr 2 z dnia 29.07.2011 r., § 13 umowy spółki z dnia 5.01.2011 r. oraz art. 186 ksh do wniesienia dopłaty w wysokości 80.000 zł w terminie do 31.12.2011r.

Zaznaczył również Sąd, że nieistotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest to, że nabywcą udziałów od pozwanego jest M. M., który to w tym procesie reprezentuje powodową Spółkę jako jej prezes zarządu. Podkreślić należy, że w/w nabył udziały jako osoba fizyczna, a w tym procesie stroną powodowa jest osoba prawna przez niego jedynie reprezentowana . W tej sytuacji roszczenie powoda – Kancelarii Spółek (...). z o.o w R. jest uzasadnione i na mocy powyższych przepisów zostało uwzględnione w całości . Powyższy wyrok pozwany zaskarżył apelacją .

Skarżący zarzucił :

1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie - art. 186 § 1 ksh, błędną wykładnię i nie zastosowanie art. 56 kc, art. 57 kc, art. 353 1 kc, art. 65 kc w związku z art. 2 ksh, 2. sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału przez przyjęcie, że pozwany jest zobowiązany do dokonania dopłaty w kwocie 80.000 zł na rzecz powoda i nieuwzględnienie przy tym, że obowiązek ten na podstawie zawartej umowy sprzedaży udziałów przeszedł na M. M.. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie powództwa, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji .

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje :

Apelacja strony pozwanej nie jest zasadna . Spór pomiędzy stronami sprowadza się do oceny, czy i jakie znaczenie dla zasadności powództwa ma fakt zbycia przez pozwaną spółkę w dniu 20 lipca 2012 r. jej udziałów w powodowej spółce na rzecz M. M., jako osobie fizycznej . Jest bezsporne, że zawarcie umowy zbycia udziałów nastąpiło po podjęciu uchwały nr 2 z dnia 29.07.2011 r. przez Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki Kancelaria Spółek Handlowych, która to uchwała zobowiązywała wspólników spółki do dokonania dopłat – w tym przez pozwanego – w wysokości 80.000 zł, w terminie do dnia 31.12.2011 r.

W umowie zbycia udziałów, którą pozwany zawarł z M. M. – w § 2 – strony tej umowy postanowiły, że na nabywcę ( M. M.) przechodzą wszystkie prawa i obowiązki z tymi udziałami . Trafnie przyjął Sąd Okręgowy, że treść powyższej umowy nie zwalnia pozwanej spółki – jako dłużnika solidarnego z art. 186 § 1 ksh od obowiązku zapłaty dopłat . Solidarność zobowiązania zastrzeżona jest dla wierzyciela . Wierzyciel ma prawo wybrać, od którego z dłużników solidarnych dochodzi należności, na co zwrócił już uwagę Sąd Okręgowy w uzasadnieniu wyroku .

W sytuacji , gdy bezsporne jest, iż dopłaty, o których mowa w uchwale nr 2 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników powodowej Spółki nie zostały przez pozwanego uiszczone na dzień zbycia przez pozwanego udziałów w powodowej spółce – postanowienie w § 2 umowy zbycia – pozostaje bez znaczenia dla zasadności roszczenia objętego pozwem . Fakt zawarcia umowy zbycia udziałów ( o ile umowa ta została ważnie i skutecznie zawarta, co nie było przedmiotem oceny w toczącym się postępowaniu) może mieć znaczenie dla rozliczenia dłużników solidarnych między sobą .

Nie ma bowiem wątpliwości, że pozwana spółka, jak i M. M. zawierający umowę nabycia udziałów imieniem własnym – w świetle art. 186 ksh są współdłużnikami solidarnymi. Zgodnie zaś z art. 376 § 1 kc – jeżeli jeden z dłużników solidarnych spełnił świadczenie – treść istniejącego między współdłużnikami stosunku prawnego rozstrzyga o tym, czy i w jakich częściach może on żądać zwrotu od współdłużników. Przepis art. 376 § 1 kc wyraźnie kształtuje zasadę i sposób regresu między współdłużnikami solidarnymi .

Umowa zbycia udziałów wyżej opisywana jest tym stosunkiem prawnym, o którym mowa w art. 376 § 1 kc i może stanowić podstawę do żądania regresu, jeżeli została skutecznie i ważnie zawarta . Nie podzielając zarzutów apelacji, Sąd Apelacyjny oddalił apelację jako nieuzasadnioną działając na podstawie art. 385 kpc. cs