Creditor's request to enforce debt against spouse without spousal consent is dismissed under Civil Procedure Code.
Legislator summary
AI generatedThe court dismissed the creditor's request to attach the debtor's spouse to an existing enforcement title. The creditor failed to prove the debt arose from a legal act performed with the spouse's consent, which is a mandatory requirement under Article 787 of the Civil Procedure Code. Consequently, the court ordered the creditor to bear the procedural costs incurred in this appeal.
Legislator headnote
AI generatedArt. 787 k.p.c.; Art. 98 § 1, 3 k.p.c.; Art. 99 k.p.c.; Art. 13 § 2 k.p.c.; Art. 397 § 2 k.p.c.; Art. 391 § 1 k.p.c.; Art. 102 k.p.c.: A creditor seeking to enforce a debt against a spouse must prove the debt originated from a legal act done with the spouse's consent; failure to do so results in dismissal of the request and the creditor bears the costs.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt. I Co 202/13 POSTANOWIENIE 18 października 2013 roku Sąd Okręgowy w Lublinie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sądu Rejonowego (del. do SO) Piotr Czerski Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Żeromska-Poznańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2013 roku w Lublinie sprawy z wniosku A. W. z udziałem A. P. o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika ____________________________________________________________ postanawia: I. oddalić wniosek; II. zasądzić od wnioskodawcy A. W. na rzecz uczestniczki A. P. kwotę 227,00 zł (dwieście dwadzieścia siedem zł 00/100 gr) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt I Co 202/13
UZASADNIENIE
We wniosku z dnia 18 marca 2013 roku wierzyciel A. W.domagał się nadania klauzuli wykonalności prawomocnemu wyrokowi Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 28 grudnia 2009 roku w sprawie sygn. akt I C 664/09, zaopatrzonemu w klauzulę wykonalności z dnia 13 maja 2010 roku co do kwoty 95000,00 zł wraz z odsetkami od tej kwoty w wysokości podwójnej stopy odsetek ustawowych od dnia 28 sierpnia do dnia zapłaty – przeciwko małżonce dłużnika W. P.– A. P.. Ponadto wierzyciel domagał się zasądzenia na swoją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów opłaty za pełnomocnictwo w wysokości 17,00 zł.
W uzasadnieniu wniosku wyjaśniono między innymi, że podstawę prawną żądania stanowi art. 787 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1691). Uczestniczka domagała się oddalenia wniosku i zasądzenia od wierzyciela na swoją rzecz kosztów postępowania (k. 22). Sąd Okręgowy w Lublinie postanowieniem z dnia 16 maja 2013 roku odrzucił wniosek i zdecydował nie obciążać wierzyciela A.
W. obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania na rzecz uczestniczki A. P. (k. 33). Zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego złożył wierzyciel A. W. (k. 43-45). Zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w zakresie kosztów postępowania złożyła także uczestniczka A. P.. W treści swego zażalenia, jak również w odpowiedzi na zażalenie wierzyciela, A. P. domagała się między innymi zasądzenia od A. W. na swoją rzecz kosztów postępowania zażaleniowego (k. 37v, 52). Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2013 roku Sąd Apelacyjny w Lublinie na skutek zażaleń wnioskodawcy i uczestniczki uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał do dalszego prowadzenia Sądowi Okręgowemu w Lublinie, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego (k. 54).
W piśmie procesowym z dnia 1 października 2013 roku pełnomocnik wierzyciela podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo pełnomocnik podniósł, że umowa pożyczki z dnia 12 stycznia 2006 roku miała charakter mieszany, obejmowała nową pożyczkę oraz uznanie długu, nie zaś odnowienie istniejącego zobowiązania (k. 63-65). W toku rozprawy w dniu 4 października 2013 roku pełnomocnicy podtrzymali dotychczasowe stanowiska (k. 69-70).
Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:
Wyrokiem z dnia 28 grudnia 2009 roku, w sprawie sygn. akt I C 664/09, Sąd Okręgowy w Lublinie: I. Zasądził od W. P. na rzecz A. W. kwotę 115000,00 zł wraz z odsetkami: - umownymi od kwoty 95000,00 zł w wysokości podwójnej stopy odsetek ustawowych od dnia 28 sierpnia 2007 roku do dnia zapłaty; - ustawowymi od kwoty 20000 zł od dnia 16 marca 2006 roku do dnia zapłaty; II. w pozostałej części oddalił powództwo; III. zasądził od W. P. na rzecz A. W. kwotę 8367,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu; IV. nakazał ściągnąć od W.
P. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Lublinie kwotę 1000,00 zł tytułem brakującej opłaty od pozwu. Powyższy wyrok stał się prawomocny. Z treści dokumentów znajdujących się w aktach powyższej sprawy (wyroków i uzasadnień oraz dokumentów prywatnych stanowiących dowody w sprawie – k. 69v) wynika, że źródłem zobowiązania dłużnika nie były umowy zawierane przez strony od początku lat 90-ych XX wieku, chociaż do zawierania takich umów faktycznie dochodziło. Źródłem wspomnianego zobowiązania była natomiast umowa z dnia 12 stycznia 2006 roku o charakterze mieszanym.
Z jednej strony była to nowa umowa pożyczki, z drugiej zaś umowa obejmująca odnowienie wcześniejszych pożyczek. Jeśli więc chodzi o nową pożyczkę, to nie może budzić wątpliwości ustalenie, że zobowiązanie powstało po 20 stycznia 2005 r., a więc dacie zmiany treści art. 787 k.p.c. Niemniej jednak, również w przypadku pozostałych elementów umowy stron z dnia 12 stycznia 2006 roku zastosowanie mieć powinien art. 787 k.p.c. w obecnym brzmieniu. Dzieje się tak z uwagi na treść art. 506 § 1 k.c., który przewiduje, że jeżeli w celu umorzenia zobowiązania dłużnik zobowiązuje się za zgodą wierzyciela spełnić inne świadczenie albo nawet to samo świadczenie, lecz z innej podstawy prawnej, zobowiązanie dotychczasowe wygasa (odnowienie).
Z kolei w dacie 12 stycznia 2006 roku, co jest okolicznością bezsporną, W. P. pozostawał w ustawowym ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej z A. P.. Z uwagi na powyższe wniosek wierzyciela rozpatrywany w niniejszej sprawie należy ocenić na podstawie unormowania art. 787 k.p.c. w obecnym brzmieniu1. Zgodnie z tym przepisem, tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim sąd nada klauzulę wykonalności także przeciwko jej małżonkowi z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową, jeżeli wierzyciel wykaże dokumentem urzędowym lub prywatnym, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużnika.
Tymczasem w przedmiotowej sprawie wierzyciel nie wykazał dokumentem urzędowym lub prywatnym, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą A. P.. Również wysłuchana w sprawie uczestniczka A. P. w sposób kategoryczny zaprzeczyła, aby wyrażała zgodę na zaciągniecie zobowiązania przez jej małżonka (k. 22v). Wniosek wierzyciela podlegał zatem oddaleniu. Rozstrzygnięcie o kosztach niniejszego postępowania opiera się na regułach art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c., a także art. 397 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. Koszty te obejmują: a) 77,00 zł, na którą składają się: 60,00 zł2 tytułem opłaty minimalnej za czynności radcy prawnego reprezentującego uczestniczkę oraz 17,00 zł tytułem opłaty skarbowej od jednego stosunku pełnomocnictwa; b) 150,00 zł, na którą składają się: 30,00 zł tytułem opłaty od zażalenia uczestniczki oraz 120,00 zł3 tytułem opłaty minimalnej za czynności radcy prawnego reprezentującego uczestniczkę w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Apelacyjnym.
Zgodnie z treścią art. 102 k.p.c. wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Jednakże Sąd Okręgowy uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy, w szczególności w sytuacji ponownego wniesienia nieuzasadnionego wniosku o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika ( vide postępowanie sygn. akt I Co 46/12) w sprawie nie może mieć zastosowania powołana reguła art. 102 k.p.c., stanowiąca odstępstwo od ogólnych zasad rozstrzygania o kosztach postępowania cywilnego.
Analogiczny wniosek A. W. został już bowiem uprzednio prawomocnie oddalony przez Sąd Okręgowy w Lublinie w postępowaniu o sygn. akt I Co 46/12. Mając powyższe na względzie Sąd orzekł jak w sentencji. 1 Por. art. 5 ust. 6 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. 162, poz. 1691; a także uchwałę SN z dnia 17 września 2008 r., III CZP 77/08, LEX nr 446647. 2 Zob. § 10 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, tekst jedn.
Dz. U. z 2013 r., poz. 490. 3 Zob. § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 490.