Appeal dismissed; security measure upheld as prima facie claim and interest in security were established.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal dismissed the appellant's objection to a security measure ordered by the lower court. The lower court established that the plaintiff's claim for construction payments was prima facie probable and that the defendant had a legal interest in securing the debt due to prior enforcement actions. The appellate court affirmed this decision, noting that arguments regarding the defendant's financial solvency or potential collusion were irrelevant at the preliminary security stage.
Legislator headnote
AI generatedArt. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c.; Art. 13 § 2 k.p.c.: In security proceedings, the court's jurisdiction is limited to verifying prima facie grounds for the claim and interest in security, excluding arguments regarding the merits of the dispute.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt I ACz 787/13 POSTANOWIENIE Dnia 17 września 2013 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym Przewodniczący: SSA Andrzej Palacz (spraw.) Sędziowie: SA Dariusz Mazurek SA Jan Sokulski po rozpoznaniu w dniu 17 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa G. W. przeciwko (...) S.A. w L. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego- Wydziału VI Gospodarczego w Rzeszowie z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt VI GC 277/13 p o s t a n a w i a: o d d a l i ć zażalenie .
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Rzeszowie, w sprawie z powództwa G. W. przeciwko (...) S.A. w L. o zapłatę kwoty 142.204 zł udzielił zabezpieczenia roszczenia poprzez :
1. ustanowienie hipoteki przymusowej do kwoty 100.000 zł na przysługującym pozwanemu prawie własności nieruchomości objętej księga wieczystą nr (...) prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Rzeszowie Wydział VII Ksiąg Wieczystych, tytułem zabezpieczenia należności głównej o zapłatę wynagrodzenia z umowy na prace budowlane zawartej w dniu 3.08.2011 r. w wysokości 62.233,56 zł, odsetek ustawowych w kwocie 26.387,44 zł, kosztów postępowania w kwocie 10.728 zł, kosztów wykonania zabezpieczenia w kwocie 651 zł , 2. ustanowienie hipoteki przymusowej do kwoty 50.000 zł na przysługującym pozwanemu prawie własności nieruchomości objętej księgą wieczystą nr (...) prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Rzeszowie Wydział VII Ksiąg Wieczystych, tytułem zabezpieczenia należności głównej o zapłatę wynagrodzenia z umowy na prace budowlane zawartej w dniu 3.08.2011 r, 3. ustanowienie hipoteki przymusowej do kwoty 29.969,52 zł na przysługującym pozwanemu prawie własności nieruchomości objętej księgą wieczystą nr (...) prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Rzeszowie Wydział VII Ksiąg Wieczystych , tytułem zabezpieczenia należności głównej o zapłatę wynagrodzenia z umowy na prace budowlane zawartej w dniu 3.08.2011 r.
Powyższe rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy oparł na ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych przytoczonych szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia . Z motywów tych wynika , że roszczenie uprawnionego – powoda zostało uprawdopodobnione dowodami , a to dokumentami dołączonymi do pozwu – umowa na prace budowlane z dnia 3.08.2011 r, protokół stanu zaawansowania robót, faktura VAT nr (...)na kwotę 142.203,08 zł , pismo generalnego wykonawcy do pozwanego z dnia 7.03.2012 r, wraz z załącznikami. Z kolei interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia , zdaniem Sądu Okręgowego, wynika z tego faktu, że przeciwko pozwanej spółce zostało wydanych kilka nakazów zapłaty, w oparciu o które zostały wszczęte postępowania egzekucyjne, w ramach których dokonano zajęcia rachunków bankowych pozwanego, wierzytelności oraz udziałów w spółce .
Nadto z dołączonych do pozwu odpisów z ksiąg wieczystych wynika, że nieruchomości pozwanego są obciążone bardzo wysokimi hipotekami umownymi łącznymi na kwotę ponad 5 mln. zł . Powód ponadto przedłożył wydruk ze strony internetowej pozwanej spółki o ogłoszeniu zwołania Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy, na którym będzie podjęcia uchwała w przedmiocie zmiany § 19 statutu spółki, która umożliwi wypłatę dywidendy także w formie niepieniężnej . W konsekwencji Sąd Okręgowy przyjął, że powód uprawdopodobnił obie przesłanki uzyskania zabezpieczenia, a sposób zabezpieczenia nie obciąża pozwanego ponad potrzebę i dlatego też orzekł jak w postanowieniu na podstawie art. 730 1 kpc , art. 731 kpc, art. 738 kpc, art. 747 pkt. 2 kpc .
Od powyższego postanowienia zażalenie wywiódł pozwany z wnioskiem „o uchylenie” zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosku o udzielenie zabezpieczenia oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania zażaleniowego , w tym kosztów zastępstwa procesowego w przepisanej wysokości . Strona wnosząca zażalenie zarzuciła :
1. naruszenie art. 730 1 § 1,2 i 3 kpc, poprzez udzielenie powodowi zabezpieczenia w sytuacji, gdy nie uprawdopodobnił on interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, jak nie uprawdopodobnił istnienia do pozwanej roszczenia o zapłatę, 2. niewspółmierność i nadmierność sposobu i rodzaju zabezpieczenia poprzez udzielenie zabezpieczenia roszczenia o zapłatę kwoty 142.203,08 zł w postaci ustanowienia hipotek przymusowych na trzech nieruchomościach pozwanej, których wartość znacznie przekracza dochodzoną wierzytelność, a ponadto stanowi nadmierną uciążliwość, zwłaszcza poprzez podział wierzytelności i obciążenie aż trzech nieruchomości, z których każda posiada wartość wyższą od wartości wierzytelności, jaką zgodnie z zaskarżonym postanowieniem zabezpiecza, 3. nieprawidłową ocenę materiału dowodowego i nie ustanie kluczowych okoliczności dla stwierdzenia istnienia podstaw do udzielenia zabezpieczenia poprzez odstąpienie od oceny i ustaleń, czy z treści zebranego materiału można ustalić prawdopodobieństwo istnienia podstaw odpowiedzialności pozwanej, jako inwestora z zastosowaniem art. 647 1 Kodeksu cywilnego, z tytułu wykazywanego w pozwie i dołączonych do niego dokumentów, oceny rzeczywistej sytuacji pozwanej spółki poprzez wykazanie , że brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie .
W odpowiedzi na zażalenie powód wniósł o oddalenie zażalenia i zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych .
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje :
Zażalenie jest bezzasadne . Sąd Apelacyjny w pełni podziela ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji i przyjmuje je za własne, albowiem oparte są one na prawidłowej ocenie dowodów dokonanej zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a więc zgodnie z dyrektywami art. 233 § 1 kpc . Również ocena prawna ustalonego stanu faktycznego dokonana przez Sąd I instancji nie nasuwa zastrzeżeń, w związku z czym Sąd Apelacyjny w pełni te ocenę aprobuje . Nie można przychylić się do zarzutu zażaleniowego, który twierdzi, że błędna była ocena Sądu Okręgowego uznająca roszczenie powoda za uprawdopodobnione.
Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym, względnie surogatem dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) pewnego faktu. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych pozwalający na przyśpieszenie postępowania ( vide W.Siedlecki i J. Jodłowski. Postępowanie cywilne , część ogólna, Warszawa 1958, s.399). W judykaturze sądów powszechnych słusznie wskazuje się , że „ uprawdopodobnienie roszczenia w postępowaniu zabezpieczającym”, przy uwzględnieniu treści art. 243 kpc oznacza, że uprawniony przedstawi i należycie uzasadni twierdzenia , które stanowią podstawę dochodzonego roszczenia, uprawdopodobnienie dotyczy przy tym dwóch aspektów, bowiem odnosi się ono zarówno do okoliczności faktycznych, na których opiera się roszczenie i które powinny być przedstawione, a ich istnienie jest prawdopodobne w świetle dowodów oferowanych przez uprawnionego, jak i do podstawy prawnej roszczenia , które powinno być również prawdopodobne .
Z uwagi na uproszczenia procesu ustalania okoliczności faktycznych przez sąd w postępowaniu zabezpieczającym wskazuje się również, że „roszczenie jest uprawdopodobnione, jeżeli prima facie istnieje znaczna szansa na jego istnienie”. Zakres kognicji sądu w postępowaniu zabezpieczającym jest zatem znacznie węższy niż w postępowaniu rozpoznawczym i co do zasady ogranicza się do zbadania, czy istnieją prima facie uzasadnione podstawy przyjęcia zasadności roszczenia uprawnionego oraz interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia .
Uproszczenie to uzasadnia wzgląd na szybkość i sprawność postępowania zabezpieczającego służącego do udzielenia, gdy istnieje taka potrzeba, natychmiastowej ograniczonej ochrony prawnej roszczenia, a także jego szczególny charakter podkreślony ujęciem go w odrębnej części Kodeksu postępowania cywilnego . Z tego względu nie mogą odnieść skutku argumenty pozwanego odnoszące się do meritum sporu ponieważ nie pozbawiają one twierdzeń powoda co do istnienia roszczenia , jego uprawdopodobnienia . W niniejszej sprawie zasadniczą kwestią jest rozstrzygnięcie , w świetle odpowiedzi na pozew i twierdzeń zawartych w zażaleniu, czy pozwany jako inwestor ponosi odpowiedzialność w stosunku do powoda z zastosowaniem art. 647 1 Kodeksu cywilnego .
Problem ten będzie jednak przedmiotem merytorycznego badania przez Sąd Okręgowy w postępowaniu rozpoznawczym , które zmierzać będzie do całościowego i wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Na obecnym etapie postępowania, w toku postępowania zabezpieczającego, sądy obu instancji ograniczyły się jedynie do ustalenia , że roszczenie uprawnionego – powoda jest prima facie uprawdopodobnione . Wynika to również i z dodatkowego faktu, że pozwany zarzuca „zmowę” generalnego wykonawcy z powodem , gdy tymczasem nie kwestionuje , że roboty budowlane, za których wykonanie żąda zapłaty powód, zostały wykonane , a także nie twierdzi, że za te roboty zapłacił generalnemu wykonawcy i musiałby , gdyby powództwo było uwzględnione, ponownie za te roboty zapłacić.
Podnoszenie w postępowaniu zażaleniowym przez obie strony , przy prezentacji całego szeregu dowodów, czy pozwany jest w dobrej sytuacji finansowej, czy też nie , czy wyzbywa się majątku, czy też nie , czy reguluje uznane należności na rzecz innych podwykonawców inwestycji, czy też tych należności nie reguluje, czy wpisywane są hipoteki przymusowe na nieruchomościach pozwanego, nie ma decydującego znaczenia w sprawie, w zakresie, czy powód ma interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia w świetle ustaleń faktycznych dokonanych w tym zakresie przez Sąd Okręgowy, a podzielonych przez Sąd Apelacyjny .
Nie można również podzielić zarzutu niewspółmierności i nadmierności sposobu i rodzaju zabezpieczenia jeżeli się zważy, że udzielone zabezpieczenie nie ogranicza prowadzenia działalności gospodarczej przez pozwanego . Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny orzekł jak w postanowieniu na podstawie art. 385 kpc w związku z art. 397 § 2 kpc, w związku z art. 13 § 2 kpc . Nie znajduje podstawy prawnej wniosek powoda i pozwanego o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania zażaleniowego, albowiem koszty postępowania zabezpieczonego zostaną rozliczone w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie ( art. 108 § 1 kpc ). (...) (...) (...).09.13