Court partially allowed bank's bill of exchange claim against guarantor, ordering partial payment and costs.
Legislator summary
AI generatedThe court partially granted the plaintiff's claim for payment against the guarantor and the borrower, who was declared missing. While the plaintiff failed to prove the exact loan amount, the court found the bill of exchange valid but limited the guarantor's liability to the actual debt at the time of payment. Consequently, the court ordered the defendants to pay the proven balance plus interest, while dismissing the excess amount and awarding costs.
Legislator headnote
AI generatedArt. 32 Prawa wekselowego; Art. 47 Prawa wekselowego: If a bill of exchange is filled in an amount exceeding the actual debt of the principal debtor at the time of payment, the guarantor's liability is limited to the amount of the actual debt.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt I C 291/13
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 września 2013 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie – Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSO Przemysław Jagosz Protokolant p.o. sekr. sąd. Aleksandra Bogusz po rozpoznaniu w dniu 23 września 2013 r., w O., na rozprawie, sprawy z powództwa (...) S.A. w O. przeciwko A. K. (1) o zapłatę I. zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 303 873,72 zł (trzysta trzy tysiące osiemset siedemdziesiąt trzy złote siedemdziesiąt dwa grosze) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1-01-2013 r. do dnia zapłaty, z zastrzeżeniem, że pozwany odpowiada za powyższe zobowiązanie solidarnie z K.
K. (1), objętym nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym wydanym przez Sąd Okręgowy w Olsztynie w dniu 30-01-2013r. w sprawie I Nc 19/13; II. oddala powództwo w pozostałej części; III. przyznaje kuratorowi M. S. wynagrodzenie za reprezentowanie nieznanego z miejsca pobytu pozwanego A. K. (1) w kwocie 3 600 zł (trzy tysiące sześćset złotych), które nakazuje wypłacić z zaliczki uiszczonej przez powódkę; IV. zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 14 616 zł (czternaście tysięcy sześćset szesnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, z zastrzeżeniem, że pozwany odpowiada za powyższe zobowiązanie do kwoty 11 016 zł solidarnie z K.
K. (1), tj. w zakresie objętym nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym wydanym przez Sąd Okręgowy w Olsztynie w dniu 30-01-2013 r. w sprawie I Nc 19/13. Sygn. akt I C 291/13
UZASADNIENIE
(...) S.A. w O. żądała od pozwanych K. K. (1) i A. K. (1) zapłaty kwoty 303 873,74 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1-01-2013 r. do dnia zapłaty i kosztami procesu. W uzasadnieniu wskazała, że K. K. (1) wystawił weksel in blanco na zabezpieczenie umowy pożyczki z dnia 12-05-2011 r., który poręczył A. K. (1). Weksel został wypełniony zgodnie z deklaracją wekslową, a dłużnicy nie spełnili zobowiązania z tego tytułu. Żądanie pozwu zostało uwzględnione w całości nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia 30-01-2013 r. w stosunku do obu pozwanych. Nakaz ten uprawomocnił się w stosunku do K. K. (1), zaś wobec A. K. (1) został uchylony z uwagi na ustalenie, że nie jest znane miejsce jego pobytu na terenie kraju (k. 51). Z tej samej przyczyny dla pozwanego A. K. ustanowiono kuratora (k.
64) i z jego udziałem toczyło się dalsze postępowanie w sprawie niniejszej. W odpowiedzi na pozew kurator pozwanego A. K. (1) wniósł o oddalenie powództwa. W uzasadnieniu wskazał, że powód nie przedłożył umowy pożyczki, ani innych dokumentów, z których wynikałaby wysokość pożyczki i daty jej spłat, a w konsekwencji nie wykazał, co się składa na sumę wekslową. W ocenie kuratora pozwanego powód mógłby dochodzić wyłącznie wymagalnych i nieprzedawnionych rat pożyczki, zaś okoliczności w tym zakresie nie zostały wykazane, co upoważnia go do zgłoszenia zarzutu przedawnienia. Na rozprawie w dniu 23-09-2013 r., ustosunkowując się do twierdzeń powódki, podniósł również, że z dokumentów przez nią przedstawionych nie wynika upoważnienie do naliczania odsetek karnych, ich wysokość i wymagalność. (odpowiedź na pozew k. 70-71)
Sąd ustalił i zważył, co następuje:
Umową z dnia 12-05-2011 r. powódka udzieliła pozwanemu K. K. (1) pożyczki w kwocie 300 000 zł na okres 84 miesięcy od daty podpisania umowy, przy czym pożyczka miała być wypłacona na wskazany w umowie rachunek lub na wskazany przez pozwanego rachunek bankowy jego kontrahenta. Pożyczka została wypłacona w kwocie 299 998 zł. Pożyczka miała być spłacana w ratach miesięcznych zgodnie z ustalonym przez strony harmonogramem. Na zabezpieczenie spłaty pożyczkobiorca wystawił weksel in blanco, który poręczył pozwany A. K. (1). Zgodnie z deklaracją wekslową powódka została upoważniona do wypełnienia weksla w każdym czasie na sumę odpowiadającą zadłużeniu pozwanego K.
K. (1) z tytułu umowy pożyczki łącznie z odsetkami, prowizją i kosztami, a nadto opatrzenia go datą płatności według uznania i klauzulą „bez protestu”, za zawiadomieniem wysłanym na adres z deklaracji za zwrotnym poświadczeniem odbioru. Ponieważ pożyczkobiorca nie wywiązywał się z płatności rat pożyczki według ustalonego harmonogramu powódka wypowiedziała umowę pożyczki oświadczeniem z dnia 14-09-2012 r. z 30-dniowym wypowiedzeniem, wzywając pożyczkobiorcę do zapłaty 289 738,15 zł. Oświadczenie to zostało wysłane na adres pożyczkobiorcy wynikający z umowy oraz na adres poręczyciela wynikający z deklaracji wekslowej.
Obaj pozwani - pożyczkobiorca w treści umowy pożyczki, a poręczyciel w deklaracji wekslowej – zobowiązali się do zawiadamiania powódki o zmianach w zakresie swoich adresów (§ 11.1.4 umowy i pkt 4 deklaracji). Powódka wypełniła weksel wystawiony przez pozwanego K. K. (1) na kwotę 303 873,7 4 zł i opatrzyła go datą płatności – 31-12-2012 r. O wypełnieniu weksla powódka zawiadomiła pozwanych wysyłając im informacje na w/w adresy. (umowa k. 83-87, deklaracja k. 12-14, weksel k. 5, oświadczenie o wypowiedzeniu k. 89, dowody nadania k. 90-91, rozliczenie wypłat i historia wpłat oraz księgowania k. 93-106) W świetle powyższych okoliczności należy uznać, że powództwo okazało się zasadne w przeważającej części.
Wobec niespłacenia rat pożyczki zgodnie z harmonogramem powódka była upoważniona do wypowiedzenia umowy w oparciu o § 13 ust. 1 pkt 11 umowy. Zostało ono dokonane oświadczeniem z dnia 14-09-2012r., wysłanym zgodnie z § 13 ust. 2 umowy na znane powódce adresy pozwanych. Mając na uwadze zobowiązanie pozwanych do informowania powódki o zmianach w tym zakresie, mimo braku odbioru tej korespondencji należy uznać, że oświadczenie o wypowiedzeniu umowy dotarło do pozwanych w sposób umożliwiający zapoznanie się im z jego treścią (czyli zgodnie z art. 61 § 1 Kc), najpóźniej w dniu, w którym przesyłki zostały zwrócone po ich awizacji, tj. po 27-09-2012 r.
W myśl § 12 ust. 4 i 5 umowy, po upływie 30 dni od daty tego zawiadomienia, tj. z dniem 29-10-2012 r. (gdyż 28-10-2012 r. przypadał w niedzielę), cała pozostała do spłaty pożyczka wraz z odsetkami i opłatami stała się wymagalna. Ponieważ w myśl art. 118 Kc wierzytelności o zwrot pożyczki w braku przepisów szczególnych przedawniają się z upływem 10 lat od daty wymagalności roszczenia w tym zakresie, a zgodnie z przedstawionym harmonogramem spłat pożyczki, pierwsza z rat stawała się wymagalna 31-08-2011 r., z tą datą najwcześniej mógł zacząć bieg wspomniany termin przedawnienia.
Wskutek wypowiedzenia pożyczki ze skutkiem na 29-10-2012 r., z tą datą natomiast rozpoczynał się bieg terminu przedawnienia dla wcześniej niewymagalnych rat. W tym stanie rzeczy nie można uznać, aby wierzytelności z tytułu pożyczki w dacie wypełnienia weksla lub złożenia powództwa (29-01-2013 r.) uległy już przedawnieniu, albowiem w tych datach nie upłynął jeszcze w/w termin 10 lat od wskazanych dat wymagalności roszczenia o zwrot pożyczki. Jak wynika z rozliczenia przedstawionego przez powódkę zadłużenie pożyczkobiorcy K.
K. (1) na dzień 31-12- (...). po uwzględnieniu dokonanych wpłat obejmować miało łącznie 303 873,7 2 zł, na co składały się:
a) raty kapitału pożyczki w kwocie 285 273,78 zł, b) raty odsetkowe przeterminowane w kwocie 5 541,12 zł, c) prowizję w kwocie 82,60 zł, tj. łącznie 290 897,50 zł, a nadto d) odsetki karne (od kapitału przeterminowanego) w kwocie 12 976,22 (k. 97 oraz rozliczenie k. 99-102). Kwota pozostałego do spłaty kapitału pożyczki oraz wysokość odsetek i prowizji pozostałej do spłaty po rozliczeniu wpłat wynika z zapisów przedstawionej przez powódkę umowy (kapitał - § 9 ust. 1, odsetki przeterminowane - § 9 ust. 2, odsetki od zadłużenia przeterminowanego - § 9 ust.
2) oraz rozliczenia. W konsekwencji powódka na tę datę mogła wypełnić weksel tylko do takiej kwoty. Tymczasem przedstawiony do akt weksel opatrzony datą płatności w dniu 31-12-2012 r. został wypełniony na kwotę wyższą o 2 grosze niż wskazany poziom zadłużenia K. K. – wynikający wszakże z rozliczenia przedstawionego i dokonanego przez samą powódkę. Oznacza to, że w tym zakresie weksel został wypełniony niezgodnie z treścią porozumienia wekslowego, co nie powoduje jednak nieważności weksla, a jedynie ogranicza odpowiedzialność poręczyciela wekslowego do wysokości długu rzeczywiście należnego od dłużnika wekslowego w dacie płatności weksla – solidarnie z tym dłużnikiem.
Z przytoczonych względów i zgodnie z art. 32 oraz art. 47 prawa wekslowego na rzecz powódki należało zasądzić kwotę 303 873,72 zł wraz z opartymi o art. 481 § 1 i 2 Kc odsetkami za opóźnienie w płatności, liczonymi od dnia po upływie terminu płatności weksla, tj. od dnia 1-01-2013 r., zaznaczając, że pozwany odpowiada w zakresie tej kwoty solidarnie z K. K. (1), objętym w/w nakazem zapłaty z 30-01-2013 r. wydanym w sprawie I Nc 19/13, zaś w pozostałej części (dotyczącej kwoty 2 groszy) powództwo należało oddalić – o czym orzeczono jak w pkt.
I i II sentencji wyroku. Na podstawie § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28-08-1982r. w sprawie … stawek należności kuratorów (Dz. U. Nr 27, poz. 197) oraz § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28-09-2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów … (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.), M. S., jako kuratorowi dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego, przyznano wynagrodzenie za udział w sprawie, przy określaniu wysokości wynagrodzenia uwzględniając nakład czynności kuratora, charakter sprawy (dotyczącej zobowiązania wekslowego) i wynikający stąd stopień jej skomplikowania oraz okoliczność, że dopiero w wyniku argumentacji zawartej w odpowiedzi na pozew powódka wykazała i udokumentowała zakres oraz wymagalność swojej wierzytelności.
Mając na uwadze, że powództwo zostało uwzględnione niemal w całości, w oparciu o art. 98 Kpc na rzecz powódki należało zasądzić zwrot kosztów procesu w kwocie 14 616 zł (obejmujących opłatę od pozwu – 3 799 zł, zaliczkę na wynagrodzenie kuratora pozwanego i koszty pełnomocnika po stronie powódki – 7 217 zł) – solidarnie z dłużnikiem wekslowym K. K. (1) do kwoty 11 016 zł objętej w/w nakazem zapłaty – o czym orzeczono jak w pkt. IV sentencji wyroku.