Appeal dismissed; retrial ordered to obtain psychiatric expert opinion on defendant's sanity at the time of the theft.

Sygn. akt VI Ka 50/13

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w Elblągu VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodnicząca: SSO Irena Linkiewicz (spr.) Sędziowie: SO Elżbieta Kosecka - Sobczak SO Piotr Żywicki Protokolant sekr.sądowy Aneta Zembrzuska przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Mirosławy Mazurek po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2013r., sprawy M. A. oskarżonego z art. 278 § 1 kk na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Ostródzie z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt II K 309/12 uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Ostródzie do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

M. A. został oskarżony o to, że w dniu 27 lutego 2012 r. w O. przy ul. (...),woj. (...) , wykorzystując nieuwagę pracowników dokonał kradzieży artykułów spożywczych i przemysłowych w sklepie (...) o łącznej wartości 389,95 zł. czym działał na szkodę (...) SA z/s w K. , tj. o czyn z art. 278§1 kk . Wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w Ostródzie z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt IIK 309/12 oskarżony M. A. został uznany za winnego popełnienia zarzucanego mu przestępstwa kwalifikowanego z art. 278§1 kk i na podstawie art.278§1 kk został skazany na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności.

Na podstawie art. 624§1kpk w zw. z art.17 ust.1 i 2 ustawy z dnia 23 .06.1973 r. o opłatach w sprawach karnych zwolniono oskarżonego w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych. Powyższy wyrok w całości zaskarżył oskarżony M. A. wnosząc apelację . Wywiedziona apelacja stanowi opis zdarzenia zaistniałego w dniu 27 lutego 2012 r. , a nadto wskazuje na rażącą niewspółmierność orzeczonej kary. Nadto z treści uzasadnienia wniesionego środka odwoławczego przede wszystkim wynika ,iż skarżący wyrokowi temu zarzucił między innymi obrazę przepisów postępowania mogących mieć wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 202§1 kpk i art. 79§1 pkt 3 kpk poprzez niepowołanie biegłych lekarzy psychiatrów oraz nieustanowienie obrońcy z urzędu .

Podnosząc niniejsze zarzuty oskarżony wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Na rozprawie apelacyjnej oskarżony podtrzymał wniesioną apelację oraz przedłożył dokumentację lekarską dotyczącą jego leczenia psychiatrycznego w 2012 r.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Apelację wywiedzioną przez oskarżonego M. A. jako zasadną należało uwzględnić. W ocenie Sądu odwoławczego ,analiza materiału zebranego w przedmiotowej sprawie , uzasadnia konieczność zasięgnięcia opinii sądowo- psychiatrycznej pozwalającej na stwierdzenie czy oskarżony M. A. w chwili czynu miał w pełni zachowaną zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem , czy też zdolność ta była w znacznym stopniu ograniczona bądź całkowicie zniesiona. Oskarżony M. A. przesłuchany w trakcie postępowania przygotowawczego w charakterze podejrzanego podał ,że leczył się on psychiatrycznie.

Niniejsza informacja nie została uzupełniona jak też w jakikolwiek sposób zweryfikowana. Natomiast do akt niniejszej sprawy załączono odpis protokołu obserwacji sądowo- psychiatrycznej M. A. dokonanej w 2010 r. na zlecenie Prokuratury Okręgowej w Płocku , sygn. akt V Ds. 44/08/S. Faktycznie- jak stwierdza Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku , w wyżej powołanej opinii nie stwierdzono u oskarżonego istnienia choroby psychicznej , upośledzenia umysłowego ani cech organicznego uszkodzenia (...). Opinia ta zawierała także stwierdzenie ,iż „ w czasie czynów , o popełnienie których jest podejrzany M.

A. miał zachowaną zdolność rozumienia znaczenia czynów jak i możność pokierowania swoim zachowaniem, nie zachodzą przesłanki art.31 kk.” W odniesieniu do zacytowanej w części opinii sądowo – psychiatrycznej nadmienić należy ,iż czyny zarzucane M. A. w sprawie sygn. akt V Ds.44/08/S miały miejsce w okresie 2004 – 2009 r. Zważyć należy ,iż badanie poczytalności oskarżonego w znaczeniu materialno –prawnym z punktu widzenia prawa karnego materialnego odnoszone jest wyłącznie do czasu popełnienia przez niego czynu i jego okoliczności , a ocena jego stanu zdrowia psychicznego w ujęciu procesowym odnosi się do czasu postępowania i zdolności oskarżonego uczestniczenia w czynnościach procesowych.

Zatem wnioski zawarte w omawianej opinii sądowo-psychiatrycznej nie mogą zachowywać swojej aktualności do czynu będącego przedmiotem osądu w przedmiotowej sprawie zaistniałego w 2012 r. W szczególności wskazać też należy na dokumentację lekarską przedłożoną przez oskarżonego M. A. oraz treść złożonego przez niego oświadczenia z których między innymi wynika ,iż wymieniony w 2012 r. leczył się psychiatrycznie i leczenie to trwa do chwili obecnej ,a w czasie zarzucanego mu czynu zażywał lek o nazwie D. (...) . Faktycznie poddanie oskarżonego badaniom psychiatrycznym w innej sprawie nie stanowi o istnieniu uzasadnionych wątpliwości , co do stanu jego poczytalności , a tym samym nie przesądza potrzeby dopuszczenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów .

Badanie stanu zdrowia psychicznego oskarżonego powinny wynikać z konkretnych okoliczności wskazujących zasadnie na możliwość wystąpienia zaburzeń psychicznych. W niniejszej sprawie , w ocenie Sądu odwoławczego , zaistniały okoliczności rodzące wątpliwość co do rozpoznania znaczenia czynu i możliwości pokierowania przez oskarżonego swoim postępowaniem . Tego rodzaju wątpliwości wynikają przede wszystkim z dokumentacji lekarskiej jak też okoliczności przedmiotowych zarzucanego oskarżonemu czynu. Dlatego też została spełniona przesłanka dopuszczenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów odnośnie stanu zdrowia psychicznego oskarżonego.

Wątpliwości tej nie mogły usunąć okoliczności wskazane przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Wskazać też należy ,że wątpliwość co do poczytalności sprawcy nie musi mieć charakteru ewidentnego , wystarczy uprawdopodobnienie tego ,że wątpliwości mogą istnieć. W związku z powyższym Sąd Okręgowy uznając w części apelację oskarżonego M. A. za zasadną na podstawie art. 437§1 i §2 kpk uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Ostródzie do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy przeprowadzić postępowanie w całości , a przede wszystkim należy dopuścić dowód z opinii sądowo- psychiatrycznej celem ustalenia stanu zdrowia psychicznego oskarżonego w chwili popełnienia zarzucanego mu czynu.

W trakcie przesłuchania zarówno oskarżonego jak też świadka J. O. należy w sposób szczegółowy ustalić zachowanie oskarżonego po opuszczeniu sklepu albowiem są to okoliczności bardzo istotne w przedmiotowej sprawie. W przypadku zgromadzenia dowodów pozwalających na przypisanie oskarżonemu zarzucanego mu czynu , w ocenie Sądu odwoławczego , celowym wydaje się rozważenie możliwości uznania tego czynu za wypadek mniejszej wagi. W związku z powyższym orzeczono jak na wstępie.