Legislator Case Law & Legislation
I Ns 484/12 AI generated

Joint property division awarded to husband; wife receives cash due to financial hardship and lack of creditworthiness.

Case Number I Ns 484/12
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The court ordered the division of joint marital property, granting the husband exclusive rights to the rental apartment while awarding the wife a cash payment equal to her half-share. The court found that the husband and his family had lived in the apartment for over 24 years, invested heavily in renovations, and relied on it as their primary home, whereas the wife had not lived there for that duration. Consequently, the court ruled that awarding the apartment to the wife would cause severe hardship to the husband's family and that the wife, due to her poor financial situation and lack of creditworthiness, could not repay the cash value of her share.

Legislator headnote

AI generated

Art. 100 ust. 1 k.r.s.; Art. 101 ust. 1 k.r.s.; Art. 520 § 1 k.p.c.: In the division of joint property, the court may allocate specific assets to one spouse and monetary compensation to the other based on the actual needs of the parties, the duration of residence, and the financial capacity of each spouse to fulfill the obligation.

Keywords

AI generated
division of joint property marital property allocation rental apartment rights financial hardship consideration monetary compensation award family housing rights court discretion in division

Cited Legislation

AI generated
Art. 100 ust. 1 k.r.s.
Art. 101 ust. 1 k.r.s.
Art. 520 § 1 k.p.c.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania Sąd oparł o dyspozycję art. 520§1 k.p.c.
art. 31 k.r.o
Stosownie do dyspozycji art. 31 k.r.o.
art. 33 k.r.o
z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa małżeńska obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich , z wyjątkiem przedmiotów majątkowych wyczerpująco wymienionych w art. 33 k.r.o.
art. 43 § 1 k.r.o
Nadto w myśl dyspozycji art. 43 § 1 k.r.o.
art. 43 § 2 k.r.o
Sąd przyjął , iż udziały stron w majątku dorobkowym wynoszą po ½ części zwłaszcza , że zarówno wnioskodawca , jak i uczestniczka postępowania nie podnosili zarzutu z art. 43 § 2 k.r.o.
art. 43 § 3 k.r.o
Nadto w myśl dyspozycji art. 43 § 1 k.r.o.
art. 520§1 k.p.c
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania Sąd oparł o dyspozycję art. 520§1 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated
III CZP 56/03
Supreme Court rules that in property division cases involving rental rights, the court must decide on social housing eligibility and the municipality must participate.
III CZP 8/74
66, uchwała składu siedmiu sędziów z dnia 31 sierpnia 1974 r., mająca moc zasady prawnej, III CZP 8/74, OSNCP 1975, nr 4, poz.
I CRN 55/96
51 i postanowienie z dnia 19 kwietnia 1996 r., I CRN 55/96, OSNC 1996, nr 9, poz.
III CZP 33/08
Supreme Court rules communal rental right is joint property but excludes preferential purchase option from valuation.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt I Ns 484/12 POSTANOWIENIE Dnia 20.06.2013r. Sąd Rejonowy w Lubaniu Wydział I Cywilny w składzie następującym : Przewodniczący - SSR Beata Wolańska - Graf Protokolant - Joanna Szabat po rozpoznaniu w dniu : 20.06.2013r. w L. w sprawie z wniosku W. K. (1) przy udziale Z. K. (1) o podział majątku wspólnego p o s t a n a w i a : I. ustawili, że w skład majątku wspólnego wnioskodawczyni W. K. (1) i uczestnika postępowania Z. K. (1) wchodzi prawo najmu lokalu mieszkalnego położonego w L. przy ul. (...) o powierzchni użytkowej 53,39 m 2 o wartości 33.007,02 zł, II. ustalić, iż udziały w majątku wspólnym wnioskodawczyni i uczestnika postępowania są równe i wynoszą po ½ dla każdej ze stron, III. dokonać podziału majątku wspólnego wnioskodawczyni i uczestnika postępowania w ten sposób, że przyznać na wyłączną własność uczestnikowi postępowania Z.

K. (1) prawo najmu lokalu opisanego w pkt I postanowienia, IV. zasądzić od uczestnika postępowania Z. K. (1) na rzecz wnioskodawczyni W. K. (1) kwotę 16.503,06 zł (szesnaście tysięcy pięćset trzy złote i 06/100) płatną w terminie dwóch miesięcy od daty uprawomocnienia się orzeczenia, V. nakazać uczestnikowi postępowania Z. K. (1) uiszczenie na rzecz Skarbu Państwa (Kasa Sądu Rejonowego w Lubaniu) kwotę 500 zł tytułem ½ opłaty od wniosku, VI. koszty powstępowania w pozostałym zakresie znieść.

UZASADNIENIE

W. K. (1) w dniu 26.10.2012 r. wniosła o dokonanie podziału majątku dorobkowego z uczestnikiem postępowania Z. K. (1) , w skład którego wchodziło prawo najmu lokalu mieszkalnego położonego przy ul. (...) w L. . Jednocześnie wniosła o ustalenie ,że udziały stron są równe oraz o przyznanie wnioskodawczyni prawa najmu w/w lokalu mieszkalnego bez obowiązku spłaty uczestnika. Wnioskodawczyni podała ,że obecnie jest w złej sytuacji materialnej, utrzymuje się z niskiej emerytury i mieszka w Ś. w byłym hotelu dla pielęgniarek, który jest przeznaczony do rozbiórki z uwagi na zły stan techniczny .

Nadto podała ,że uczestnik postepowania nie mieszka w mieszkaniu przy ul. (...) w L. . Mieszka w urządzonym przez siebie apartamencie nad drukarnią położną w L. przy ul. (...) / Bankowej . Jest właścicielem tej nieruchomości . Prowadzi on działalność gospodarczą w postaci drukarni akcydensowej . Uczestnik postępowania Z. K. (1) na rozprawie w dniu 22.01.2013r. wniósł o przyznanie na jego rzecz prawa najmu w/w lokalu mieszkalnego . Podał, że razem z synem mieszka w tym lokalu , ale nie na stałe. Z synem zrobili tam generalny remont i wyłożyli na to dużo pieniędzy .

W toku dalszego postepowania Z. K. (1) oświadczył, że obecnie w mieszkaniu tym mieszka syn z rodziną, a on zrobił siebie tymczasowo pokój do zamieszkania nad prowadzoną przez siebie drukarnią. Chciałby jednak wrócić do mieszkania na ul. (...) w L. . Sąd ustalił następujący stan faktyczny : W dniu 6 marca 1976 r. W. K. (1) i Z. K. (1) zawarli w Urzędzie Stanu Cywilnego w L. związek małżeński . Wyżej wymienione strony były małżeństwem do dnia 11 września 1990r. tj. do dnia zapadnięcia wyroku rozwodowego Sądu Rejonowego w Lubaniu w sprawie o sygn. akt RIIIC 798/89 .

Z tego związku strony posiadają pełnoletniego syna P. K. (1) . W trakcie trwania małżeństwa strony nie zawierały żadnej umowy majątkowej i od 6 marca 1976 powstała miedzy nimi wspólność ustawowa. / Dowód : odpis wyroku Sądu Rejonowego w Lubaniu k. 3, zeznania wnioskodawczyni k. 46 verte , 80, zeznania uczestnika postępowania k. 46 ,80 / W trakcie trwania wspólności majątkowej W. K. (1) i Z. K. (1) zgromadzili wspólny majątek w postaci: prawa najmu lokalu mieszkalnego położonego przy ul. (...) w L. o powierzchni mieszkalnej (...) m 2 i powierzchni użytkowej 53,39 m 2, o wartości 33.007,02 zł , znajdującego się w zasobach Gminy Miejskiej L.. / Dowód :

Decyzja z dnia 30.04.1981r. k. 4, umowa najmu k. 21-22, zeznania uczestnika postępowania k. 46, zeznania świadka P. K. k. 45-46, zeznania wnioskodawczyni k. 46 verte/ Wnioskodawczyni wyprowadziła się z tego mieszkania w 1989r. odchodząc do innego mężczyzny . Strony rozstały się będąc mocno skonfliktowane. W mieszkaniu tym zostali Z. K. z synem . Z. K. samodzielnie wychował syna . W. K. (1) nie uczestniczyła w jego wychowaniu . Prowadziła ona własne osobne życie i nie interesowała się losem syna i byłego męża. Z. K. (1) z synem P. przez lata zamieszkiwania przy ul. (...) w L. , prowadzili remonty tego mieszkania i inwestowali w nie , i utrzymywali . / Dowód : zeznania wnioskodawczyni k. 46 verte , zeznania uczestnika postępowania k. 46, zeznania świadka P. K. k. 45-46, dokumenty i orzeczenia znajdujące się w aktach sprawy Sądu Rejonowego w Lubaniu II K 76/90 / Aktualnie Z.

K. (1) z synem płacą czynsz za wynajem w/w mieszkania w kwocie po 362,47 zł miesięcznie. Średnia cena wynajmu lokalu mieszkalnego o podobnej powierzchni i lokalizacji, o średnim standardzie wyposażenia wynosi w L. 500 zł miesięcznie. / Dowód : zeznania uczestnika postępowania k. 46, zeznania świadka P. K. k. 45-46, wyliczenie z dnia 3.01.2013r. k. 49, wyliczenie czynszu z dnia 8.04.2013r. k. 57,pismo Agencji nieruchomości z dnia 11.04.2013r. k.59 / W. K. (1) obecnie wynajmuje na podstawie umowy najmu od Miasta Ś. mieszkanie w Ś. , przy ul. (...), składające się z jednego pomieszczenia z umywalką , które pełni funkcję pokoju i kuchni , z dostępem do wspólnej , również dla innych lokatorów , toalety i łazienki .

Budynek w którym znajduje się ten lokal mieszkalny jest w nienajlepszym stanie technicznym , jednak nadal jest on dopuszczony do użytkowania i zamieszkiwania. Burmistrz Miasta Ś. obiecał lokatorom , że w najbliższej przyszłości otrzymają nowe lepsze lokale mieszkalne . W. K. (1) utrzymuje się z emerytury w wysokości ok. 1.270 zł miesięcznie . Obecnie nie ma zdolności kredytowej . / Dowód : pismo W. K. z dnia 24.06.2011r. k. 37, pismo Burmistrza Miasta Ś. z dnia 24.01.2013r. k. 38, zeznania H. S. k. 45, zeznania wnioskodawczyni k. 46 verte/ Z.

K. (1) jest właścicielem nieruchomości zabudowanej położnej w L. , przy ul. (...) (tuż przy ul. (...)) w L. . Prowadzi działalność gospodarczą w postaci Drukarni (...) , która w ostatnim czasie nie przynosi większych zysków. Aktualnie w mieszkaniu przy ul. (...) w L. mieszka syn stron wraz z konkubiną i ich ośmioletnim dzieckiem . / Dowód : odpis z księgi wieczystej nr (...), pismo Burmistrza Miasta L. z dnia 6.01.2009r. k. 6 zeznania wnioskodawczyni k. 46 verte, zeznania uczestnika postępowania k. 46, 80 verte , zeznania świadka P. K. k. 45-46 / W 2005r. , po kilku włamaniach do Drukarni , Z.

K. (1), aby chronić i pilnować swoje mienia i miejsce pracy , nadto aby ustąpić miejsca synowi i jego rodzinie , zagospodarował na potrzeby mieszkaniowe biuro – stróżówkę w Drukarni i aktualnie tam mieszka . Chciałby w najbliższym czasie przejść na emeryturę i zamieszkać w lokalu przy ul. (...) w L. . P. K. (1) ma zamiar przejąć działalność gospodarczą po ojcu . / Dowód : zeznania uczestnika postępowania k. 46, 80 verte, zeznania świadka P. K. k. 45-46/ W. K. (1) jest mocno skłócona z byłym mężem oraz synem P. K. (1) .

Z uwagi na bardzo głęboki i wieloletni konflikt miedzy nimi nie ma możliwości aby mogli oni zamieszkać razem w mieszkaniu o powierzchni mieszkalnej (...) m 2 . P. K. (1) , z uwagi na złą sytuację materialną , nie ma obecnie możliwości finansowych na zakup lub wynajem razem z rodziną innego lokalu mieszkalnego . W przypadku gdyby jego matka otrzymała prawo najmu mieszkania przy ul. (...) w L. , on i jego rodzina musieli by się stamtąd wyprowadzić i nie mieli by gdzie mieszkać. / Dowód : zeznania wnioskodawczyni k. 46 verte, zeznania uczestnika postępowania k. 46, 80 verte, zeznania świadka P. K. k. 45-46/ W.

K. (1) ma obecnie 60 lat , a i Z. K. (1) ma obecnie 65 lat / Dowód : zeznania wnioskodawczyni k. 46 verte, zeznania uczestnika postępowania k. 46, 80 verte, , dokumenty i orzeczenia znajdujące się w aktach sprawy Sądu Rejonowego w Lubaniu II K 76/90 /

Sąd zważył co następuje :

Stosownie do dyspozycji art. 31 k.r.o. z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa małżeńska obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich , z wyjątkiem przedmiotów majątkowych wyczerpująco wymienionych w art. 33 k.r.o. , które w ustroju wspólności ustawowej nie wchodzą w skład majątku wspólnego małżonków , lecz należą do ich majątków osobistych . Mając powyższe na uwadze stwierdzić należało , iż między stronami postępowania : wnioskodawcą W.

K. (1) a uczestnikiem postępowania Z. K. (1) ustawowa wspólność majątkowa trwała od dnia 6.03.1976r.. do dnia 11.09.1990r. tj. do czasu rozwiązania małżeństwa stron przez rozwód wyrokiem Sądu Rejonowego w Lubaniu . Strony zgodnie wniosły o ustalenie , iż wspólny majątek stron stanowiło jedynie prawo najmu lokalu mieszkalnego położonego w L. przy ul. (...) . Nie budziło wątpliwości ,iż udziały stron w majtku wspólnym są równe . Aktualnie w doktrynie i orzecznictwie nie budzi wątpliwości ,iż w postępowaniu o podział majątku wspólnego (art. 566 i 567 k.p.c.) sąd może objąć podziałem wchodzące w skład tego majątku prawo najmu lokalu mieszkalnego (patrz m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19.04.1996 , OSNC 1996/9/123, CRN 55/96 , uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2003 r., III CZP 56/03 , wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 1967 r., III CR 107/67, OSNCP 1968, nr 4, poz. 66, uchwała składu siedmiu sędziów z dnia 31 sierpnia 1974 r., mająca moc zasady prawnej, III CZP 8/74, OSNCP 1975, nr 4, poz. 51 i postanowienie z dnia 19 kwietnia 1996 r., I CRN 55/96, OSNC 1996, nr 9, poz. 123, ) .

Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 09.05.2008 r. III CZP 33/08, którą Sąd podziela, wartość prawa najmu na potrzeby postępowania w sprawach o podział majątku wspólnego określa się poprzez różnicę pomiędzy czynszem opłacanym a czynszem wolnym, z uwzględnieniem prawdopodobnego okresu trwania stosunku najmu. Sąd uznał, że wartość rynkowa czynszu najmu dla wycenianego lokalu wynosi 500zł miesięcznie . Informacja w tym zakresie od największego biura – agencji nieruchomości , działającego od wielu lat na terenie L. jest w pełni wiarygodna.

Z informacji nadesłanej przez Administrację (...) w L. wynika , że wysokość czynszu dla mieszkania przy ul. (...) w L. wynosi 362,47 zł miesięcznie . Wnioskodawczyni ma obecnie 60 lat (uczestnik ma 65 lat), przyjmując średnią statystyczną długość życia kobiet wg danych z GUS- 80 lat ( mężczyzn ok. 71-75lat ), otrzymujemy wskaźnik 20 lat , jako prawdopodobnego okresu trwania stosunku najmu. Mnożąc obie wartości przez 12 miesięcy w roku i średnią długość życia według danych GUS , czyli 20 lat , otrzymujemy różnicę w wysokości 33.007,02 zł. : ( 500 zł x12miesięcy x20 lat = 120.000 zł) - ( 362,47zł x12miesięcy x20 lat=86.992,80 zł)= 33.007,02 zł.

W świetle tak poczynionych ustaleń Sąd określił wartość majątku dorobkowego stron na kwotę 33.007,02 zł. Nadto w myśl dyspozycji art. 43 § 1 k.r.o. Sąd przyjął , iż udziały stron w majątku dorobkowym wynoszą po ½ części zwłaszcza , że zarówno wnioskodawca , jak i uczestniczka postępowania nie podnosili zarzutu z art. 43 § 2 k.r.o. i art. 43 § 3 k.r.o. dotyczącego ustalenia nierównych udziałów . Dlatego też przyjąć należało , iż oboje w równym stopniu przyczynili się do powstania majątku wspólnego . Tym samym ustalając łączną wartość mienia dorobkowego na kwotę 33.007,02 zł należało ustalić udziały stron na kwoty po 16.503,06 zł .

Dokonując zaś rozstrzygnięcia komu przyznać prawo najmu przedmiotowego lokalu mieszkalnego Sąd uznał ,że za przyjętym rozstrzygnięciem przemawiał fakt , iż to Z. K. (3) z synem ( i aktualnie jego rodziną ) od 24 lat zamieszkują w niniejszym lokalu koncentrując w nim swoje miejsce życiowe oraz opłacają wszelkie należności związane z jego utrzymaniem . Przeprowadzili również szereg prac remontowych , inwestując w to mieszkanie kwotę ok. 35.000 zł , na co zaciągnęli kredyt . W. K. (1) wyprowadziła się z tego lokalu ponad 24 lata temu i przez ten czas nie rościła sobie do niego żadnych pretensji, nie interesowała się tym mieszkaniem ani losem syna i byłego męża .

Przez ten okres czasu mogła zdobyć środki na własne mieszkanie . Nadto obecnie ma ona prawo najmu do innego lokalu mieszkalnego i ma gdzie mieszkać . Lokal ten jest wprawdzie w złym stanie technicznym , jednak z uwagi na umowę najmu Burmistrz Miasta Ś. ma obowiązek , w przypadku jego rozbiórki , zapewnić wnioskodawczyni inny lokal. Przyznanie prawa najmu lokalu przy ul. (...) w L. wnioskodawczyni spowodowało by pokrzywdzenie uczestnika postępowania , jego syna oraz konkubiny syna i ich małego dziecka. Te trzy ostanie osoby utraciły by bowiem miejsce zamieszkania .

Z uwagi na bardzo głęboki konflikt nie możliwym jest bowiem wspólne zamieszkanie wnioskodawczyni razem z synem i jego rodzoną na powierzchni mieszkalnej (...) m 2. Nie dziwi ,iż uczestnik postępowania i jego syn odbierają dążenie wnioskodawczyni , która przez lata nie interesowała się nimi , do odebrania im przedmiotowego mieszkania , jako próbę zniszczenia im życia . Przyznając na rzecz uczestnika w/w składnik majątkowy Sąd zasądził na rzecz wnioskodawczyni tytułem należnej w/wym. spłaty kwotę 16.503,06 zł płatną w terminie dwóch miesięcy od daty uprawomocnienia się orzeczenia .

Za takim stanowiskiem Sądu przemawiała w szczególności sytuacja majątkowa stron , tj. ich możliwości finansowe . Wnioskodawczyni znajduje się bowiem w bardzo trudnej sytuacji materialnej - o czym sama mówiła , nie ma również zdolności kredytowej - o czym mówiła jej przyjaciółka H. S. (2). W związku z tym należy uznać ,że W. K. (1) nie byłaby w stanie zwrócić byłemu mężowi kwoty odpowiadającej ½ wartości majątku wspólnego . Nadto prowadzona przeciwko niej egzekucja byłaby bezskuteczna ponieważ wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku .

Uczestnik postepowania - który również podnosił ,że obecnie jego sytuacja materialna nie jest zbyt dobra - posiada nieruchomość i ma możliwość zaciągnięcia kredytu hipotecznego . Poza tym istnieje realna możliwość wyegzekwowania należnej wnioskodawczyni kwoty z majątku uczestnika . Sąd nie orzekł o obowiązku wydania lokalu , ani o prawie wnioskodawczyni do lokalu socjalnego , ponieważ jest to zbędne , gdyż wnioskodawczyni od 24 lat nie mieszka przy ul. (...) w L.. Nadto wnioskodawczyni obecnie dysponuje lokalem mieszkalnym w Ś. .

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania Sąd oparł o dyspozycję art. 520§1 k.p.c. , w myśl zasady ,że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie .