Civil court annuls suspension of inheritance proceedings due to failure to pay advance costs for public notice. The court ruled that non-payment does not justify suspending proceedings under the Civil Procedure Code. The court held that the court is obligated to publish the notice and advance costs from the state budget. The court found the lower court's suspension decision legally unfounded and procedurally incorrect. The court clarified that non-payment of advance costs does not constitute a formal defect requiring suspension. The court emphasized the state's temporary funding role for mandatory public notices in inheritance cases. The court rejected the appellant's arguments regarding the Monitor Sądowy and cost allocation issues. The court determined the suspension was improper and ordered the decision to be revoked. The court ruled that the lower court misapplied the Civil Procedure Code provisions. The court concluded that the suspension was not justified by the lack of advance payment.

Sygn. akt I Cz 238/13 POSTANOWIENIE Dnia 10 maja 2013r. Sąd Okręgowy w Elblągu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Teresa Zawistowska Sędziowie:SO Aleksandra Ratkowska SO Krzysztof Nowaczyński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2013r. w Elblągu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością we W. z udziałem E. Ć. o stwierdzenie nabycia spadku na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 27 listopada 2012r., sygn. akt IX Ns 488/12 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w E.zawiesił postępowanie w sprawie na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. W uzasadnieniu wskazał, że zarządzeniem doręczonym w dniu 5 listopada 2012r. zobowiązano wnioskodawcę do uiszczenia w terminie 7 dni kwoty 1.200 zł tytulem zaliczki na poczet kosztów zamieszczenia ogłoszenia w prasie i Monitorze Sądowym i Gospodarczym wzywającego spadkobierców do zgłoszenia swego udziału w postępowaniu. Wnioskodawca żądanej kwoty nie uiścił, skutkiem czego nie można było zamieścić ogloszenia, o którym mowa w art. 672 k.p.c. i art. 673 k.p.c., a tym samym nadać sprawie dalszego biegu.

W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawca (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością we W. wniósł o jego uchylenie. Zarzucił: - naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 674 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie i zamieszczenie ogloszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, podczas gdy przepis ten wymaga zamieszczenia ogloszenia o poszukiwaniu spadkobierców w piśmie poczytnym na całym obszarze Państwa; - naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 1 ust. 3 pkt 2a ustawy z dnia 22 grudnia 1995r. o wydawaniu monitora sądowego i gospodarczego poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji zamieszczenie ogloszenia o poszukiwaniu spadkobierców w monitorze pomimo ustawowego zakazu zamieszczania w nim ogłoszeń w sytuacji, gdy przepis szczególny wyraźnie tak nie stanowi; - naruszenie powoływanych wyżej przepisów postępowania w związku z art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. przez błędną wykładnię i przyjęcie, że nieuiszczenie zaliczki na poczet zamieszczenia ogłoszenia w (...) uniemożliwia nadanie sprawie dalszego biegu i skutkuje zawieszeniem postępowania, podczas gdy brak było podstaw prawnych do zamieszczania ogłoszenia w monitorze; - naruszenie art. 520 k.p.c. w zw. z art. 510 k.p.c. poprzez ich błędną wykładnię i obciążenie wnioskodawcy kosztami postępowania w sprawie, gdy koszty te powinny obciążać również uczestniczkę E. Ć.;

W uzasadnieniu zażalenia na poparcie stawianych zarzutów wnioskodawca przedstawił stanowisko i poglądy doktryny, które potwierdzają, że w sprawie nie było podstaw do zamieszczania ogloszenia o poszukiwaniu spadkobierców w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, gdyż nie jest to pismo poczytne na całym terenie Państwa Polskiego, czego wymaga przepis art. 674 k.p.c. W związku z tym nie było podstaw do zawieszania postępowania w sprawie w związku z nieuiszczeniem zaliczki na wydatki związane z takim ogłoszeniem spadkowym.

Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:

Zażalenie wnioskodawcy zasługiwało na uwzględnienie, choć nie z przyczyn w nim podniesionych. Wbrew stawianym zarzutom Sąd pierwszej instancji nie dokonał czynności zamieszczenia ogłoszenia o poszukiwaniu spadkobierców po W. C. w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Natomiast zarządzeniem zawartym w postanowieniu z dnia 25 października 2012r. zobowiązał wnioskodawcę do uiszczenia w terminie 7 dni kwoty 1.200 zł tytułem zaliczki na poczet kosztów ogłoszenia spadkowego, pod rygorem zawieszenia postępowania (por. k. 28). Następnie wobec niewykonania tego zarządzenia, tj. nieuiszczenia zaliczki, Sąd postępowanie w sprawie zawiesił, wskazując że nie można jej było nadać z tego powodu dalszego biegu.

W uzasadnieniu postanowienia wprawdzie wskazano, że zaliczka miała być przeznaczona na koszty zamieszczenia ogłoszenia w prasie i Monitorze Sądowym i Gospodarczym, ale nie to przecież było podstawą zawieszenia postępowania, a podnoszony fakt niewniesienia zaliczki na pokrycie wydatków. Tymczasem w zażaleniu skarżący skupił się wyłącznie na niezasadności decyzji w przedmiocie zamieszczenia ogłoszenia spadkowego w Monitorze Sądowym i Gospodarczym i choć w znacznej części postawione tam zarzuty są trafne, to w istocie nie miały one znaczenia dla oceny zasadności wniesionego zażalenia.

Podobnie ma się rzecz z zarzutem naruszenia art. 520 k.p.c., który pomimo poprawności formalnej również nie wpływał na trafność zaskarżonego postanowienia. W takim stanie nie było potrzeby odnoszenia się do postawionych przez skarżącego zarzutów zażaleniowych. Natomiast istotą oceny była odpowiedzieć na pytanie, czy nieuiszczenie zaliczki na wydatki związane z ogłoszeniem spadkowym mogło skutkować zawieszeniem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., gdyż sprawie nie można było nadać dalszego biegu, wobec niewykonania „innych zarządzeń”.

Należy więc wyjaśnić, że w orzecznictwie sądowym przyjmowano, iż przez „inne zarządzenie” należy rozumieć zarządzenia odnoszące się do braków formalnych pozwu, które jednak nie mogą być usunięte w trybie art. 130 k.p.c. z uwagi na to, że ujawniły się w toku postępowania bądź z innych przyczyn. Można więc powiedzieć, że chodzi o zarządzenia dotyczące zagadnień formalnych (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 kwietnia 1967r., II CZ 25/67, niepubl.). Do takich nie można natomiast zaliczyć bezczynności strony związanej z faktem niezłożenia zaliczki na koszty postępowania (por.

A. Jakubecki, komentarz do art. 177 k.p.c., system LEX). Dalej należy wskazać, ze w sytuacji, gdy nie doszło do złożenia zapewnienia spadkowego, zgodnie z art. 671 k.p.c. (a tak było w przedmiotowej sprawie), to zarządzenie przez sąd ogłoszenia wzywającego spadkobierców jest obligatoryjne, o czym stanowi przepis art. 672 k.p.c. W takiej sytuacji sąd jest ustawowo zobligowany do działania z urzędu i dokonywania czynności połączonej z wydatkami, zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (j.t.:

Dz. U. z 2010r., Nr 90, poz. 594, ze zm.). Jak trafnie wskazał A. G. w Komentarzu do art. 83 ustawy (system LEX) omawiany przepis stanowi wyjątek od zasady obciążenia strony wydatkami, które zostały przez nią zainicjowane – wymieniając m. in. sytuację określoną w art. 672 k.p.c. Sfinansowanie takiego wydatku przez Skarb Państwa jest tymczasowe i podlega rozliczeniu w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji (art. 83 ust. 2 w zw. z art. 113 powoływanej ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). W związku z powyższym nie było podstaw do zastrzegania rygoru zawieszenia postępowania na wypadek nieuiszczenia zaliczki na wydatki związane z ogłoszeniem spadkowym, a następnie podjęcia decyzji o zwieszeniu postępowania, wobec niewykonania tego zarządzenia.

Niezależnie od tego wydaje się, że podjęcie czynności związanej z ogłoszeniem w prasie podjęte zostało pochopnie, w sytuacji, gdy można było skuteczniej wyegzekwować czynność złożenia zapewnienia spadkowego przez uczestniczkę E. Ć., co mogłoby pozwolić na uniknięcie kosztów związanych z ogłoszeniem spadkowym. Z przedstawionych względów należało uchylić zaskarżone postanowienie, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c.