Appeal dismissed; savings exceeding court fees preclude exemption from litigation costs despite unemployment claims.

I A Cz 723/13 POSTANOWIENIE Dnia 6 maja 2013 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu Wydział I Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący SSA Jan Futro po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa F. D. przeciwko U. D. o rozwód na skutek zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego w Koninie z dnia 28 marca 2013 r. sygn. akt I C 1080/11 oddala zażalenie Jan Futro

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy oddalił wniosek pozwanej o zwolnienie jej od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że pozwana jest właścicielką nieruchomości położonej w K. przy ul. (...) oraz działki rekreacyjnej. Ma oszczędności w kwocie 5790 zł. Jest właścicielem samochodu osobowego. Partycypuje w kosztach utrzymania nieruchomości, w której mieszka. Zatrudniona jest przez syna w sklepiku w Szkole Podstawowej nr (...) za wynagrodzeniem brutto 800 (netto 650) zł miesięcznie. Wymagana do uiszczenia opłata kształtuje się w wysokości 600 zł.

Zdaniem Sądu Okręgowego w sytuacji, gdy niniejszy proces trwał od listopada 2011 r. pozwana była w stanie zgromadzić w tym czasie niezbędną na opłatę kwotę. Na postanowienie to zażalenie wniosła pozwana zarzucając błędne ustalenia faktyczne. W szczególności zarzuciła, że w czasie wakacji letnich nie pracuje a przebywa na zasiłku dla bezrobotnych. Oszczędności na koncie bankowym służą dokonywaniu przelewów wszystkich opłat. Posiadanie domu czy działki rekreacyjnej nie daje dochodów. W konsekwencji wniosła ponowne rozpatrzenie wniosku i – jak należy wnioskować - zwolnienie jej od kosztów sądowych Rozpoznając zażalenie Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.

Zażalenie jest niezasadne Jak słusznie wskazał Sąd Okręgowy instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc Państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Instytucja ta ma wyjątkowy charakter gdyż zasadą jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tj. Dz. U. z 2010 r. nr 90 poz.594 ze zm.) zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, która złożyła oświadczenie, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Oświadczenie majątkowe stanowi wskazany przez ustawodawcę środek dowodowy, za pomocą, którego ma zostać wykazana zasadność wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 2 października 1998 r., III CZP 34/98, Prok. i Pr. 1999/3/38). Jak też wynika ze wskazanego wyżej przepisu koszty sądowe wyprzedzają jedynie koszty utrzymania koniecznego dla strony i jej rodziny. Fakt, że powódka posiada od pół roku oszczędności w kwocie blisko dziesięciokrotnie wyższej od wymaganej opłaty nie pozwala na przyjęcie, że nie może uiścić wymaganej opłaty.

Bez znaczenia w niniejszym incydentalnym postępowaniu pozostają twierdzenia pozwanej dotyczące zachowań powoda a w szczególności braku partycypowania przez niego kosztach utrzymania syna A. i innych sporów stron. Wobec powyższego Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. orzekł jak w postanowieniu. Jan Futro