Appeal dismissed; civil proceedings suspended due to identical facts and pending related case under Art. 177 k.p.c.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal dismissed the plaintiff's appeal against the lower court's decision to suspend civil proceedings. The lower court suspended the case because the factual issues regarding the validity of a framework agreement were identical to those in a related, pending lawsuit. The appellate court upheld this suspension, emphasizing the need to avoid contradictory judgments and ensure procedural economy by preventing duplicate evidence collection.
Legislator headnote
AI generatedArt. 177 § 1 pkt 1 k.p.c.; Art. 385 k.p.c.; When identical factual issues exist in pending related proceedings, suspension is mandatory to prevent contradictory judgments and ensure procedural economy.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt I ACz 951/12 POSTANOWIENIE Dnia 18 stycznia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym Przewodniczący: SSA Andrzej Palacz Sędziowie: SA Marek Klimczak (spraw) SA Dariusz Mazurek po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Banku (...) S.A. w W. przeciwko (...) S.A. w S. o zapłatę na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego-Sądu Gospodarczego w Rzeszowie z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt VI GC 55/12 p o s t a n a w i a: o d d a l i ć zażalenie.
U z a s a d n i e n i e. Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy – Sąd Gospodarczy w Rzeszowie zawiesił postępowanie w sprawie z powództwa Banku (...) S.A. w W. przeciwko (...) S.A. w S. o zasądzenie kwoty 3.379.569,40 zł wraz z ustawowymi odsetkami i kosztami postępowania. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd Okręgowy w ślad za powodem wskazał, iż dochodzona pozwem kwota stanowi niespłaconą wierzytelność powoda w stosunku do pozwanego wynikającą z Umowy Ramowej zawartej w dniu 9 kwietnia 2008 r., w oparciu o którą strony zawarły trzy transakcje opcji walutowych (zerokosztowych struktur opcyjnych zabezpieczających kurs sprzedaży waluty EUR/PLN), z których trzecia, zawarta w dniu 22 lipca 2008 r. pozostała nierozliczona i stanowi przedmiot niniejszego sporu.
Sąd Okręgowy ustalił nadto, że w dniu 11 lipca 2011 r. do Sądu Okręgowego w Warszawie wpłynął pozew (...) S.A. w S. przeciwko Bankowi (...) S.A. w W. kwoty 8.019.303 zł wraz z ustawowymi odsetkami i kosztami postępowania. W uzasadnieniu powód ( (...) S.A. w S.) podnosił, że na dochodzoną kwotę składają się: kwota 3.828.303 zł tytułem zwrotu kwoty pobranej przez Bank w rozliczeniu transakcji z dnia 22 lipca 2008 r. oraz kwota 4.191.300 zł stanowiąca szkodę poniesiona przez powoda w wyniku zawarcia z pozwanym transakcji opcyjnych.
W pozwie tym powód naprowadził, że uchylił się od skutków prawnych umów zawartych z pozwanym (umowy ramowej z 9 kwietnia 2008 r., umów stanowiących suplementy umowy zabezpieczającej oraz ugody) stąd też umowy te są nieważne. Dysponując przytoczonymi wyżej ustaleniami Sąd Okręgowy uznał, że w sprawie niniejszej zachodzi przesłanka do zawieszenia postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. Sąd Okręgowy argumentował, że w obu w/w sprawach stan faktyczny jest ten sam. Strony wywodzą bowiem swoje roszczenia z umowy ramowej z dnia 9 kwietnia 2008 r., zaś spór w obu sprawach koncentruje się wokół trzeciej opcji walutowej z dnia 22 lipca 2008 r., która zdaniem powoda nie została rozliczona.
W postępowaniu toczącym się przed Sądem Okręgowym w Warszawie najdalej idącym zarzutem podniesionym przez spółkę (...) jest zarzut nieważności umowy ramowej oraz pozostałych umów łączących strony, a także zawartej ugody. W niniejszej sprawie, zaś Bank (...) S.A. w W. opiera dokonane roszczenie na w/w umowach. Stąd też, w ocenie Sądu Okręgowego, ustalenie w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w Warszawie, czy umowa ramowa z dnia 9 kwietnia 2008 r. jest ważna, ma znaczenie prejudycjalne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy niniejszej.
W zażaleniu na powyższe postanowienie powód podniósł zarzut naruszenia art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy zasady celowości przemawiały przeciwko zawieszeniu postępowania w przedmiotowej sprawie. W oparciu o powyższy zarzut żalący się wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zasadnie przyjmuje Sąd Okręgowy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, iż przyczyną zawieszenia postępowania cywilnego z uwagi na inne toczące się postępowania cywilne może być tylko zależność o charakterze prejudycjalnym, a więc taka w której kwestia będąca przedmiotem innego postępowania (prejudycjalnego) stanowi element podstawy faktycznej rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu cywilnym. Zasadna jest również konkluzja wyrażona przez ten Sąd w odniesieniu do stanu faktycznego niniejszej sprawy sprowadzająca się do tezy, iż z zależnością tego rodzaju mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Chodzi w tym wypadku o ustalenie dotyczące skuteczności odstąpienia przez (...) od umowy ramowej z dnia 9 kwietnia 2008 r. i w konsekwencji od umów tej umowie towarzyszących. Bez wątpienia ustalenia w tej kwestii będą stanowiły o wyniku postępowania toczącego się przed Sądem Okręgowym w Warszawie pod sygn. akt XVI GC 427/11 a wynik tego postępowania będzie miał w takim razie decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej. Nie da się zaprzeczyć, że ustaleń w kwestii skuteczności odstąpienia od umowy mógłby dokonać Sąd, równolegle również, w sprawie niniejszej.
Dlatego właśnie zawieszenie postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. ma charakter fakultatywny, tzn. nakłada na Sąd obowiązek wydania decyzji w danych okolicznościach – celowej. Jeśli idzie o ów aspekt celowościowy postanowienia o zawieszeniu postępowania skarżący słusznie podnosi, że w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia brak jest rozważań pozwalających poznać motywację Sądu I instancji w tym zakresie. W ocenie Sądu Apelacyjnego uchybienie to jednak nie ma znaczenia dla zasadności zaskarżonego postanowienia, gdyż także w tym zakresie odpowiada ono prawu.
Za zawieszeniem postępowania przemawia w tym wypadku szczególnie mocno ratio legis tej instytucji polegające między innymi na dążeniu do zapobieżenia wydawaniu orzeczeń sądowych odmiennie oceniających ten sam stan faktyczny. Z uwagi na obowiązujące w postępowaniu cywilnym zasady kontradyktoryjności i swobodnej oceny dowodów a w niniejszej sprawie dodatkowo z uwagi na to, że postępowanie w sprawie XVI GC 427/11 toczy się pod rządem uchylonych z dniem 3 maja 2012 r. przepisów o postępowaniu w sprawach gospodarczych, możliwość wydania takich orzeczeń istnieje i celowym w takim razie jest jej wyeliminowanie.
Zważyć nadto należy, iż ze względu na tzw. zasady ekonomii procesu celowym jest wyeliminowanie potrzeby powtarzania postępowania dowodowego w zakresie dotyczącym kluczowych w sprawie okoliczności obejmujących odstąpienie przez pozwanego od umowy. Nie bez znaczenia jest i to, że pozew do Sądu Okręgowego w Warszawie w sprawie XVI GC 427/11 wniesiony został znacznie wcześniej niż pozew w sprawie niniejszej. Podnoszona przez powoda w jego ostatnim piśmie procesowym (z dnia 31 grudnia 2012 r.) kwestia wniosku o odrzucenie pozwu, złożonego w sprawie XVI GC 427/11, nie może mieć znaczenia rozstrzygającego.
Nie jest rzeczą Sądu Apelacyjnego przesądzanie o szansach na powodzenie tego wniosku. Jeśli jednak – przyjąć zupełnie teoretyczne założenie – iż zyskałby on uznanie w oczach Sądu Okręgowego w Warszawie, względy ekonomii procesu nie ucierpią po tym, jak postępowanie niniejsze zostanie podjęte w rezultacie uprawomocnienia się decyzji o odrzuceniu pozwu. Z tych przyczyn zażalenie powoda oddalono, jako bezzasadne (art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania zażaleniowego rozstrzygnie Sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie rozumianej jako całość (art. 108 § 1 k.p.c.).