Legislator Case Law & Legislation
II Ca 104/13 AI generated

Court allowed heir to withdraw from inheritance rejection due to justified error regarding estate assets.

Case Number II Ca 104/13
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Allowed / Granted

Legislator summary

AI generated

The appellate court dismissed the appeal against a decision ratifying the heir's withdrawal from the legal consequences of failing to declare acceptance or rejection of the inheritance. The court found that the heir, who lived abroad for years and had sporadic contact with the deceased, reasonably lacked knowledge of the father's debts discovered only after death. Consequently, the court ruled that the error regarding the subject matter of the inheritance was justified by circumstances, allowing the withdrawal despite the missed deadline.

Legislator headnote

AI generated

Art. 1019 § 2 k.c.; Art. 84 § 1, 2 k.c.; Art. 88 § 2 k.p.c.: A mistake regarding the subject matter of an inheritance declaration is justified if the lack of knowledge of the estate's actual assets is not the result of the heir's lack of due diligence.

Keywords

AI generated
inheritance acceptance justified error lack of due diligence statutory withdrawal missed deadline estate assets appellate review

Cited Legislation

AI generated
Art. 1019 § 2 k.c.
rozmawiał z bratem o długach ojca; - art. 1019 § 2 i 3 kc przez zatwierdzenie oświadczenia wnioskodawcy - mimo wygaśnięcia upływu terminu do tego uprawnienia;
Art. 84 § 1 k.c.
Art. 84 § 2 k.c.
Art. 88 § 2 k.p.c.
Art. 385 k.p.c.
Z tych przyczyn apelacja jako pozbawiona uzasadnionych podstaw została oddalona / art. 385 kpc w zw.
Art. 13 § 2 k.p.c.
z art. 13 § 2 kpc /, natomiast o kosztach postepowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art.
Art. 520 § 2 k.p.c.
13 § 2 kpc /, natomiast o kosztach postepowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 2 kpc w zw.
Art. 391 § 1 k.p.c.
z art. 391 § 1 kpc i art.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

I.Sygn. akt II Ca 104/13 POSTANOWIENIE Dnia 19 marca 2013r. Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Anatol Gul Sędziowie: SO Alicja Chrzan SO Piotr Rajczkowski Protokolant: Alicja Marciniak po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2013r. w Świdnicy na rozprawie sprawy z wniosku M. M. przy udziale P. M. oraz (...) w W. o zatwierdzenie uchylenia się od skutków niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku na skutek apelacji uczestnika (...) w W. od postanowienia Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 29 listopada 2012r., sygn. akt I Ns 405/12 postanawia: I oddalić apelację; II zasądzić od uczestnika (...) w W. na rzecz wnioskodawcy 60zł kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt II Ca 104/13

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem zatwierdzono uchylenie się przez wnioskodawcę od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia woli w przedmiocie odrzucenia spadku po ojcu W. M., opierając rozstrzygnięcie o następujące ustalenia i oceny: -postanowieniem z dnia 18 października 2010 r. w sprawie VIII Ns 72/10 stwierdzono nabycie spadku po W. M. przez wnioskodawcę oraz P. M., przy czym wnioskodawca - jako nieznany z miejsca pobytu – w tej sprawie był reprezentowany przez kuratora; spadkodawca był dłużnikiem (...) z tytułu składek związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą; wnioskodawca ok. roku 2000 wyjechał do Anglii, w kraju nie był już od trzech lat przed śmiercą ojca, a jego kontakty z ojcem były sporadyczne; około 2 lat przed śmiercią spadkodawca mówił wnioskodawcy, że w interesach dobrze stoi; wnioskodawca nie wiedział o zobowiązaniach ojca, dowiedział się o nich od brata P. dopiero po kilku miesiącach od śmierci ojca; w ocenie sądu wnioskodawca pozostawał zatem w błędzie co do przedmiotu spadku, gdyż brak wiedzy o rzeczywistym stanie majątkowym spadkodawcy nie był wynikiem braku staranności po jego stronie; okoliczności niniejszej sprawy wskazywały bowiem, że wnioskodawca dokonał aktów staranności, których można było od niego wymagać dla ustalenia długów ojca względem (...); trzeba bowiem pamiętać, że wnioskodawca nie utrzymywał kontaktu z ojcem, a próba jego nawiązania oraz podjęcie dla niego pracy w 1995 r. , zakończyła się konfliktem i rozstaniem; ponadto wnioskodawca od 2000r. przebywał za granicą, czego skutkiem był brak kontaktu z ojcem, jak i wiedzy o jego zobowiązanich; o długu ojca w kwocie 5000 zł wiedział natomiast P. M., który spłacił ten dług po śmierci ojca, przy czym o zobowiązaniach wobec (...)także on dowiedział się dopiero po otrzymaniu wezwania na rozprawę o stwierdzenie nabycia spadku po ojcu; jednak nawet za życia ojca P. M. nie rozmawiał z wnioskodawcą o sytuacji finansowej ojca, dlatego też wnioskodawca zasadnie uznawał na podstawie rozmów z bratem, że ten w sposób należyty zajął się sprawami finansowymi ojca, a ewentualne długi ojca pokrył pozostałym po nim majątkiem; dlatego też należało przyjąć, że błąd wnioskodawcy był usprawiedliwiony okolicznościami sprawy, natomiast podjęte przez niego akty staranności uznać za wystarczające.

W apelacji uczestnik postępowania (...) zarzucił :

1. naruszenie prawa materialnego, a to : - art. 84 § 2 kc przez przyjęcie, że wnioskodawca działał pod wpływem błędu nie składając żadnego oświadczenia woli odnośnie spadku, gdy tymczasem był na pogrzebie i wiedział o tytule swojego powołania, a zatem błąd był wynikiem braku staranności i zaniedbania; - art. 88 § 2 kc przez uznanie, że uprawnienie do uchylenia się od skutków niezłożenia oświadczenia woli nie wygasło, gdy tymczasem wnioskodawca jeszcze w 2008 r. rozmawiał z bratem o długach ojca; - art. 1019 § 2 i 3 kc przez zatwierdzenie oświadczenia wnioskodawcy - mimo wygaśnięcia upływu terminu do tego uprawnienia;

2. sprzeczność ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału przez przyjęcie, że wnioskodawca nie utrzymywał kontaktu z ojcem, gdy tymczasem odwiedzał go i brata, wiedział o przyczynie wyjazdu brata P. za granicę / udzielenie pomocy ojcu /, a zatem nie dokonał wystarczającego aktu staranności , skoro nie zainteresował się długami ojca. Wskazując na powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez oddalenie wniosku.

Sąd Okręgowy zważył co następuje :

Apelacja nie podlega uwzględnieniu, a podniesione w niej zarzuty nie znajdują potwierdzenia w okolicznościach sprawy. Przyjmując ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji za swoje, Sąd Okręgowy podziela także ocenę prawną tego stanu faktycznego oraz wyciągnięte z tej oceny wnioski, co zwalnia z konieczności ponownego przytaczania szeregu powołanych już wcześniej trafnych argumentów. Tylko dodatkowo odnośnie zarzutów apelacji należy wskazać na następujące kwestie: - wbrew twierdzeniu apelacji , uprawnienie wnioskodawcy do uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku nie wygasło, ponieważ o zadłużeniu spadkodawcy powziął on wiadomość w październiku 2011 r., natomiast niniejszy wniosek do sądu złożył w maju 2012 r., czyli przed upływem rocznego terminu wynikającego z art. 88 § 2 kpc; -podstawę tezy o niedołożeniu należytej staranności przez spadkobierców w ustaleniu, jaki rzeczywisty majątek pozostawił spadkodawca, powinna stanowić ocena uwzględniająca konkretne okoliczności sprawy, nieodzowne do ustalenia, jakich aktów staranności można było wymagać od strony, ponieważ w kontekście oświadczeń spadkowych przy powoływaniu się na błąd co do przedmiotu spadku , chodzi o konkretne działania zmierzające do uzyskania wiedzy o rzeczywistym stanie majątku spadkowego; dopiero niepodjęcie określonych, uzasadnionych w danej sytuacji działań, mogłoby prowadzić do oceny o niedołożeniu przez spadkobiercę należytej staranności, wyłączającej skuteczne powołanie się przez spadkobiercę na błąd co do przedmiotu spadku, lecz taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca; nie jest błędem istotnym - w rozumieniu przepisu art. 1019 § 2 kc w zw. z art. 84 § 1 i 2 kc – nieznajomość przedmiotu spadku pozostająca w związku przyczynowym z niedołożeniem przez spadkobiercę należytej staranności w ustalaniu rzeczywistego stanu majątku spadkowego; dlatego o błędzie co do przedmiotu spadku można mówić wtedy, gdy brak wiedzy o stanie majątku spadkowego nie jest wynikiem braku staranności, czy też inaczej, błąd jest usprawiedliwiony okolicznościami sprawy; - stosownie do treści art. 1019 § 2 kc konstrukcja uchylenia sie od skutków prawnych złożonego pod wpływem błędu oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku odnosi się także do sytuacji, kiedy spadkobierca nie złożył żadnego oświadczenia w terminie okreslonym w art. 1015 § 2 kc; spadkobierca w istocie bowiem uchyla się nie od skutków prawnych swego oświadczenia, lecz od skutków biernego zachowania się / niezłożenia oświadczenia /; - w świetle powyższego sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że okoliczności faktyczne sprawy uprawniały do zatwierdzenia uchylenia się od skutków prawnych niezachowania terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku; wieloletni brak bliższych kontaktów syna z ojcem, długoletni pobyt wnioskodawcy za granicą, rzadkość kontaktów także z bratem, który sprawował faktyczną pieczę nad majątkiem spadkowym, w tym spłacając niektóre długi spadkodawcy, do którego to majątku wnioskodawca nie rościł pretensji, sprawia, że nie można postawić wnioskodawcy zarzutu braku wiedzy o stanie spadku będącego wynikiem braku z jego strony należytej staranności.

Z tych przyczyn apelacja jako pozbawiona uzasadnionych podstaw została oddalona / art. 385 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc /, natomiast o kosztach postepowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 2 kpc w zw. z art. 391 § 1 kpc i art. 13 § 2 kpc .