Creditor's appeal to enforce debt against heirs after original execution against deceased debtor was dismissed. Court allows enforcement against heirs due to prior execution dismissal. Creditor must refile execution against heirs. Court allows enforcement against heirs because original execution was dismissed, not suspended. Creditor must refile execution against heirs. Court allows enforcement against heirs. Creditor must refile execution against heirs.

Sygn. akt I Cz 95/13 POSTANOWIENIE Dnia 28 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w Elblągu I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Teresa Zawistowska Sędziowie: SO Ewa Pietraszewska ( spr. ) SO Krzysztof Nowaczyński po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2013r. w Elblągu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzyciela Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo – Kredytowej im. F. S. w G. z udziałem A. Z., P. Z. (1), P. Z. (2) i M. Z. o nadanie klauzuli wykonalności z zaznaczeniem przejścia obowiązków na skutek zażalenia wierzyciela od postanowienia Sądu Rejonowego w Ostródzie z dnia 10 grudnia 2012r., sygn. akt I Co 2138/12 postanawia:

I. zmienić zaskarżone postanowienie i nadać prawomocnemu nakazowi zapłaty wydanemu w postępowaniu upominawczym przez Sąd Rejonowego w Ostródzie z dnia 16 maja 2006r. w sprawie VII Nc 420/06 klauzulę wykonalności przeciwko A. Z., P. Z. (1), P. Z. (2) i M. Z. oraz zasądzić od dłużników solidarnie na rzecz wierzyciela Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo – Kredytowej im. F. S. w G. kwotę 127 zł ( sto dwadzieścia siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania; II. zasądzić od dłużników solidarnie na rzecz wierzyciela kwotę 90 zł ( słownie: dziewięćdziesiąt złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania za drugą instancję.

UZASADNIENIE

W zaskarżonym postanowieniu Sąd Rejonowy w Ostródzie oddalił wniosek wierzyciela Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo – Kredytowej im. F. S. w G. o nadanie klauzuli wykonalności z zaznaczeniem przejścia obowiązków dotychczasowego dłużnika W. Z. na A. Z., P. Z. (1), P. Z. (2) i M. Z.. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd I instancji wskazał, że wierzyciel wniósł o nadanie klauzuli wykonalności z zaznaczeniem przejścia obowiązków na spadkobierców A. Z., P. Z. (1), P. Z. (2) i M. Z. dotychczasowego dłużnika W. Z., który to zmarł w dniu 11 lutego 2011r.

Postanowieniem Sądu Rejonowego w Ostródzie z dnia 10 października 2011r. w sprawie I Ns 704/11 spadek po zmarłym W. Z. nabyli na podstawie ustawy: małżonka dłużnika A. Z. w ¼ części oraz synowie P., P. i M. – każde w ¼ części. Ponadto wierzyciel wskazał, że postępowanie egzekucyjne przeciwko W. Z. zostało umorzone postanowieniem z dnia 19.06.2012r. ( Km 1129/06 ). Sąd Rejonowy uznał wniosek za niezasadny i wskazał, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 779 k.p.c. w zw. z art. 788 k.p.c. Przepis art. 779 § 1 k.p.c. znajduje bowiem zastosowanie, jeżeli wierzyciel nie posiada tytułu egzekucyjnego przeciwko spadkodawcy.

Jeżeli taki tytuł uzyskał, a nie dokonał wszczęcia postępowania egzekucyjnego, wierzyciel – na podstawie art. 788 k.p.c. – może uzyskać klauzulę wykonalności przeciwko spadkobiercom, których sukcesję wykaże postanowieniem o stwierdzenie nabycia spadku. Natomiast, jeżeli śmierć spadkodawcy ( co miało miejsce w niniejszej sprawie ) nastąpiła po wszczęciu egzekucji, uważa się, że sukcesja nie wymaga uwidocznienia w tytule egzekucyjnym lecz organ zawiesi postępowanie, a następnie podejmie je – z udziałem spadkobierców.

Sąd Rejonowy wskazał, że mimo iż prowadzone przeciwko W. Z. postępowanie egzekucyjne zostało umorzone, to – jego zdaniem – oczywistym jest, że winien mieć w tej sprawie zastosowanie art. 819 k.p.c., który dotyczy sytuacji, gdy śmierć dłużnika nastąpiła po wszczęciu postępowania egzekucyjnego. W razie śmierci strony po wszczęciu egzekucji nie jest, na co już wskazywano, konieczne ujawnienie następców prawnych w klauzuli wykonalności, lecz po zawieszeniu postępowania organ egzekucyjny dalsze czynności z udziałem spadkobierców zmarłego lub też ustanowionego kuratora.

Nadto Sąd I instancji zauważył, że decyzja komornika o umorzeniu postępowania egzekucyjnego była wadliwa, gdyż nie powinien był on umarzać postępowania, a je zawiesić. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się wierzyciel. W zażaleniu od powyższego postanowienia wskazał na naruszenie przez Sąd Rejonowy art. 788 § 1 k.p.c. w zw. z art. 779 § 2 k.p.c. – poprzez błędną interpretację i przyjęcie, że w przedmiotowej sytuacji istnieją przesłanki skutkujące oddaleniem wniosku wierzyciela o nadanie nakazowi zapłaty klauzuli wykonalności przeciwko spadkobiercom dłużnika.

Nadto wierzyciel zarzucił naruszenie art. 823 k.p.c. – poprzez jego pominięcie i art. 819 k.p.c. – poprzez błędne jego zastosowanie w przedmiotowej sprawie. W konsekwencji żalący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i orzeczenie zgodne z wnioskiem oraz o zasądzenie na jego rzecz od dłużników kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu żalący wskazał, że w niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne przeciwko W. Z. nie znajduje się już w stanie zawieszenia, gdyż uległo ono umorzeniu z mocy prawa na podstawie art. 832 k.p.c., co potwierdza załączone do wniosku postanowienie organu egzekucyjnego, przez co wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko spadkobiercom zmarłego winien być uwzględniony.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zażalenie jest zasadne. Bezspornie z treści art. 779 § 1 k.p.c. wynika, że do egzekucji ze spadku konieczny jest - aż do działu spadku - tytuł egzekucyjny przeciwko wszystkim spadkobiercom. Jeżeli tytuł był wydany przeciwko spadkodawcy, przejście obowiązków na spadkobierców następuje stosownie do art. 788 ( § 2 ). W myśl art. 788 § 1 k.p.c., jeżeli uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub w toku sprawy przed wydaniem tytułu przeszły na inną osobę, sąd nada klauzulę wykonalności na rzecz lub przeciwko tej osobie, gdy przejście to będzie wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym.

Zasadą jest więc, że po powzięciu informacji o śmierci dłużnika, organ egzekucyjny zawiesza postępowanie z urzędu. Postępowanie podejmuje się wówczas z udziałem spadkobierców zmarłego ( art. 819 § 1 k.p.c. ). W niniejszej sprawie, mimo wszczęcia postępowania egzekucyjnego przeciwko W. Z. przed jego zgonem, stwierdzić należy, że nie znajdzie zastosowania art. 819 § 1 k.p.c., gdyż postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika sądowego pod sygn. Km 1129/06 zostało prawomocnie umorzone i nie znajduje się już – co zasadnie podnoszono w zażaleniu – w stanie zawieszenia.

W tym stanie rzeczy, z uwagi na prawomocne umorzenie, nie można obecnie podjąć postępowania egzekucyjnego z udziałem spadkobierców, co powoduje, że konieczne jest, dla prowadzenia skutecznej egzekucji, złożenie ponownie wniosku egzekucyjnego i uzyskanie przez wierzyciela tytułu wykonalności przeciwko spadkobiercom W. Z. - na podstawie art. 779§ 1 k.p.c. i art. 788 § 1 k.p.c. Zdaniem Sądu Okręgowego, złożone do akt sprawy dokumenty, w postaci odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w Ostródzie z dnia 10.10.2011r. o stwierdzeniu nabycia spadku oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy VII Nc 420/06., w tym oryginału nakazu zapłaty z dnia 16 maja 2006r. w pełni wykazały, że obowiązek zmarłego W.

Z. zapłaty na rzecz wierzyciela przeszedł na jego spadkobierców, tj. jego żonę A. oraz synów P., P. i M.. Powyższa konstatacja prowadziła do wniosku, że należało zmienić zaskarżone postanowienie i nadać prawomocnemu nakazowi zapłaty wydanemu w postępowaniu upominawczym przez Sąd Rejonowego w Ostródzie z dnia 16 maja 2006r. w sprawie VII Nc 420/06 klauzulę wykonalności przeciwko A. Z., P. Z. (1), P. Z. (2) i M. Z. oraz zasądzić od dłużników solidarnie na rzecz wierzyciela Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo – Kredytowej im.

F. S. w G. kwotę 127 zł ( sto dwadzieścia siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania, co też uczyniono w pkt I - na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. i art. 397 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. W oparciu zaś o treść art. 98 § 1 k.p.c. oraz art. 13 § 2 k.p.c. i § 10 pkt 13 w zw. z § 12 ust. 2 pkt 1 rozp. MS z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( … ) rozstrzygnięto o kosztach postępowania zażaleniowego w pkt II.