Appeal court vacates criminal compensation verdict due to procedural violation of trial continuity rules after judge change.
Poland (PL)
Legislator summary
AI generatedThe appellate court vacated the first-instance judgment ordering compensation for the applicant, L. O., and remanded the case for retrial. The lower court had awarded damages based on months of imprisonment but rejected claims exceeding 800 zloty per month due to the applicant's lack of prior employment. The appeal was not decided on the merits of the compensation amount but was dismissed because the first-instance court violated procedural rules regarding trial continuity after a change in the judging panel.
Legislator headnote
AI generatedArt. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.; Art. 402 § 2 k.p.k.: A criminal compensation proceeding must be vacated and remanded if the first-instance court conducts a trial interrupted by a change in the judging panel without restarting the proceedings from the beginning.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt : II AKa 369/00
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 stycznia 2001 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący SSA Barbara Suchowska (spr.) Sędziowie SSA Stanisław Raszka SSA Bożena Brewczyńska Protokolant Krzysztof Wdowiak przy udziale Prokuratora Prok. Apel. Andrzeja Jużkowa po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2001r. sprawy z wniosku L. O. o odszkodowanie z powodu apelacji, wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 06 listopada 2000r. sygn. akt XVI1 Ko 5/98 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Katowicach do ponownego rozpoznania. II AKa 369/00
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Katowicach, wyrokiem z dnia 6 listopada 2000 r. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz L. O. kwotę 94.400 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia prawomocności wyroku, zaś w pozostałej części oddalił wniosek wnioskodawcy, kosztami postępowania obciążając Skarb Państwa. Sąd I instancji, jak to wynika z pisemnych motywów wyroku uznał za uzasadnione roszczenie wnioskodawcy z tytułu zadośćuczynienia za doznane krzywdy w wysokości 800 złotych za każdy miesiąc pozbawienia wolności, za niezasadne zaś roszczenia wykraczające poza tę kwotę oraz z tytułu odszkodowania przyjmując w tym przypadku, że skoro wnioskodawca nie pracował przed aresztowaniem i pozostawał na utrzymaniu rodziców to odszkodowanie mu się nie należy.
Apelację od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik wnioskodawcy zarzucając naruszenie prawa materialnego, a to art. 8 ust.1 Ustawy z dnia 23.02.1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, poprzez nie zasądzenie odszkodowania za poniesione przez wnioskodawcę szkody z powodu aresztowania i pozbawienia wolności przez okres 118 miesięcy. Podnosząc powyższy zarzut pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie na rzecz wnioskodawcy ponad kwotę uwzględnioną z tytułu zadośćuczynienia, kwoty odszkodowania w wysokości 106.200 złotych.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje :
Zaskarżony wyrok, niezależnie od zarzutów podniesionych w apelacji, musiał ulec uchyleniu wobec zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 kpk. Należy w tym miejscu podkreślić, że postępowanie o odszkodowanie z wniosku L. O. toczy się od czerwca 1993 r. i obecnie po raz drugi już przeprowadzone zostało z oczywistą obrazą przepisów prawa, w tym przypadku art. 402§ 2 kpk. Nie wdając się w merytoryczną ocenę zaskarżonego wyroku wskazać trzeba, że skład orzekający po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania postanowieniem tutejszego Sądu Apelacyjnego z dnia 2.12.1997 r. sygn.
II AKo 135/96, zmieniał się kilkakrotnie, przy czym na rozprawie w dniu 18 października 2000 r. /k. 166 i n./ sąd I instancji, chociaż nie wydał w tym przedmiocie postanowienia, to w rzeczywistości jednak przeprowadził postępowanie od początku, sanując niejako zmianę składu. Ujawnił wówczas zgromadzone dokumenty, a także ponownie przesłuchał wnioskodawcę. Przesłuchał również zawnioskowanych świadków K. W. (1) i J. J. pomijając , za zgodą stron, dowód z zeznań świadka F. M.. Przerywając następnie rozprawę zarządził wezwanie świadka K.
W. (2) - wskazanego zresztą przez sąd odwoławczy w powołanym wyżej postanowieniu /k. 69/. Podjęte natomiast w dalszej kolejności czynności procesowe dokonane zostały z naruszeniem dyrektywy zawartej w art. 402§ 2 kpk, bowiem sąd I instancji prowadził rozprawę przerwaną w dalszym ciągu pomimo zmiany składu orzekającego i wydał zaskarżony wyrok z udziałem sędziego, który nie był obecny na całej rozprawie. Z protokołu tej rozprawy jednoznacznie wynika, że Sąd Okręgowy nie powtórzył postępowania, a ujawnił jedynie wniosek precyzujący żądania finansowe wnioskodawcy.
Dodać też trzeba, że pomimo niestawiennictwa wezwanego świadka K. W. (2), o czym wnioskować można nie tyle z treści protokołu co z faktu, że nie został on przesłuchany, sąd I instancji nie podjął w tej kwestii żadnej decyzji procesowej i przystąpił do odebrania oświadczenia od stron postępowania w przedmiocie dochodzonego przez wnioskodawcę roszczenia. W tej sytuacji, wobec jednoznacznego brzmienia art. 402 § 2 kk, który nakazuje prowadzić rozprawę przerwaną od początku jeśli skład sądu uległ zmianie, konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Katowicach do ponownego rozpoznania.
Sąd I instancji winien niezwłocznie przystąpić do merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy, zwłaszcza że dotychczas popełnione błędy formalne w dużej mierze przyczyniły się do nieuzasadnionej przewlekłości postępowania tym bardziej, że szereg istotnych dokumentów zostało już zgromadzonych i dołączonych do akt sprawy. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Apelacyjny orzekł jak w wyroku.